Adımlarınıza, uykunuza, sevdiklerinize ve manevi hayatınıza ne kadar yer ayırıyorsunuz? Vitaminimizi unutmuyoruz. Yürüyüşümüzü erteliyoruz.

Takviyemizin saatini biliyoruz. Uyku saatimiz her gece değişiyor.

Telefonumuzda yüzlerce kişi var. İçimizi açabileceğimiz birini aramaya vakit bulamıyoruz.

Uzun yaşamak istiyoruz. Peki günlük hayatımızda sağlığımıza ne kadar alan açıyoruz?

Bir kapsülü yutmak birkaç saniye sürüyor. Bir alışkanlığı değiştirmek ise emek istiyor. Belki de kolay olanı bu yüzden daha çok konuşuyoruz.

Oysa sağlıklı yaşam araştırmalarının dikkat çektiği başlıklar çok tanıdık: Hareket etmek, kondisyon kazanmak, kasları çalıştırmak, düzenli uyumak ve insanlarla bağ kurmak.

Rakamlar güçlü, mesaj daha da güçlü

122 binin üzerinde hastanın incelendiği bir araştırmada, en yüksek kalp ve akciğer kondisyonuna sahip grubun takip sırasındaki ölüm hızı, en düşük kondisyon grubuna göre yaklaşık yüzde 80 daha düşüktü. Bu gözlemsel bir bulgu; egzersize başlayan herkes için yüzde 80’lik azalma vaadi değil. Fakat kondisyonu sağlık gündemimizin merkezine almak için güçlü bir gerekçe.

Yaklaşık 47 bin yetişkini kapsayan başka bir analizde, daha fazla adım atan gruplarda ölüm riski, en az adım atanlara kıyasla yüzde 40–53 daha düşük bulundu.

Bu yüzdeleri toplayamayız. Farklı bilimsel araştırmaları bir “uzun yaşam garantisi” gibi sunamayız. Ancak şu soruyu sorabiliriz:

Yeni bir takviyeyi araştırmaya ayırdığımız zamanın ne kadarını yürümeye ayırıyoruz?

Ailece kısa bir yürüyüş, uygun olduğunda merdiveni kullanmak, uzun süre oturduğumuz bir güne hareket araları eklemek… Başlangıç her zaman büyük olmak zorunda değil.

Aile sofrasını ve dost sohbetini küçümsemeyin

148 araştırmayı birleştiren bir meta-analiz, güçlü sosyal ilişkilerle daha yüksek hayatta kalma olasılığı arasında ilişki buldu. Sosyal bağlar, sağlık konuşmalarında kenarda bırakılacak bir ayrıntı kesinlikle değil. 

Bazen sağlık için ayıracağımız zaman, annemizi aradığımız on dakikadır. Bazen çocuğumuzu telefon ekranına bakmadan dinlemektir. Bazen bir dostla aynı sofrada buluşmaktır.

Aile olmak yalnızca aynı evde yaşamak değildir. Birbirinin hâlini fark etmek, yükünü paylaşmak, zor gününde yanında bulunmaktır.

Takviye kutularımızın son kullanma tarihini kontrol ediyoruz. İlişkilerimizi ne zamandır ihmal ettiğimizi de düşünelim.

Uykuyu ve kas gücünü yarına bırakmayın

Daha düzenli uyku saatleri, büyük bir kohort çalışmasında daha düşük ölüm riskiyle ilişkili bulundu. Kas güçlendirme faaliyetlerini inceleyen bir meta-analiz de ölüm riski ve bazı kronik hastalıklar açısından olumlu ilişkiler gösterdi. Bunlar günlük düzenimize dikkat etmemiz için bilimsel işaretlerdir.

Sağlığımızı konuşurken yalnızca tartıdaki sayıyı sormayalım.

Nasıl uyuyoruz? Ne kadar hareket ediyoruz? Günlük işlerimizi yapabilecek gücümüzü koruyor muyuz?

Namaz ve ibadet: Günün içinde manevi hayatımıza yer açmak

Bir Müslüman için namazın merkezinde Allah’a kulluk vardır. Onu yalnızca bir egzersize ya da sağlık yöntemine indirgemek, anlamını daraltır.

Bununla birlikte namaz, günlük hayatın telaşı içinde durmak, yönelmek ve kendimizi muhasebe etmek için özel bir imkandır. Dua, şükür ve tefekkür; kişinin manevi hayatını besler, zor zamanlarda anlam ve teselli kaynağı olur.

Bedenimize gösterdiğimiz özenin yanına, manevi hayatımıza ayırdığımız vakti de koyalım.

Namaz için ekranı bırakmak… Dua ederken aceleyi azaltmak… Şükrederken sahip olduklarımızı fark etmek… İbadetin hayatımıza taşıdığı merhameti ailemize, komşumuza ve ihtiyaç sahibine göstermek…

Cemaatle buluşmak, bir hastayı ziyaret etmek, bir yetimin hâlini sormak; inancımızı günlük hayatımıza taşıyan kıymetli davranışlardır.

Takviyeden ne bekliyoruz?

Takviye kararında ihtiyaç, amaç ve hekim değerlendirmesi önemlidir. Günlük alışkanlıklarımıza ayırdığımız emek de sağlık gündemimizde hak ettiği yeri bulmalıdır.

İstirhamım ümiitvar bir bakış açınız olsun. Lütfen kendimizi suçlamak yerine, yapabileceğimiz küçük ve sürdürülebilir bir adımı seçelim.

Bugün biraz yürüyelim.

Sevdiğimiz birini arayalım.

Uykumuza zaman ayıralım.

Namazımızda, duamızda ve tefekkürümüzde kendimize bir durak açalım.

Uzun yaşam için ürün ararken, yaşamaya vakit ayırmayı unutmayalım.

Bugün sağlığınız için ne aldınız sorusundan önce , bugün sağlığınız için ne yaptınız sorusuna cevap verelim…

Ailenizin Hekimi
Dr. Yavuz Selim Sılay