POMEM Psikiyatri Şartları: Psikiyatri Geçmişi ve İlaç Kullanımı Engel mi?
POMEM adaylarının sağlık şartları konusunda en fazla araştırdığı konulardan biri psikiyatri geçmişi.
“Psikiyatriye gitmek polisliğe engel mi?”, “Antidepresan kullanan polis olabilir mi?”, “Anksiyete POMEM’e engel mi?”, “Depresyon polisliğe engel mi?”, “DEHB tanısı olan polis olabilir mi?” ve “Psikiyatri kaydı kaç yıl sonra sorun olmaz?” soruları adayların yanıt aradığı başlıklar arasında.
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği, öğrenci adaylarının ruh sağlığı şartlarını EK-3’ün “Ruh Sağlığı ve Hastalıkları” bölümünde ayrıntılı olarak düzenliyor.
Burada adayların özellikle bilmesi gereken bir süre bulunuyor:
Son iki yıl.
POMEM’DE PSİKİYATRİ İÇİN 2 YIL KURALI NEDİR?
Yönetmeliğin A dilimi hükümlerinde ruh sağlığı yönünden adayın sağlam olması gerektiği belirtiliyor.
Aynı düzenlemede “son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi” psikiyatrik yönden sağlam kabul ediliyor.
Buradaki iki ifade önemli:
Semptomsuz.
Tedavisiz.
Dolayısıyla yalnızca son psikiyatri muayenesinin üzerinden iki yıl geçmiş olması üzerinden otomatik sonuç çıkarılması doğru değil.
Yönetmelikte belirtilen değerlendirmede bu sürenin semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi önem taşıyor.
Ancak bu kural bütün psikiyatrik hastalıklar için geçerli değil.
C ve D diliminde geçen tanılar açısından süre ayrımı bulunmuyor ve bu tanılar öğrenciliğe engel kabul ediliyor.
PSİKİYATRİYE GİTMEK POMEM’E ENGEL Mİ?
Yalnızca bir kişinin hayatının herhangi bir döneminde psikiyatri polikliniğine başvurmuş olması üzerinden “kesinlikle polis olamaz” sonucu çıkarılması doğru değil.
Yönetmelik özellikle son iki yıldaki psikiyatrik muayene ve psikotrop ilaç kayıtlarının nasıl değerlendirileceğine ilişkin ayrıntılı hükümler içeriyor.
Adayın geçmiş muayene ve tedavi ayrıntıları ile ilaç kayıtlarının bulunduğu sistemler incelenebiliyor.
Son iki yıl içerisinde psikiyatrik muayene veya psikotrop ilaç kullanım kaydı görülmesi halinde kaydın nedeni araştırılıyor.
Dolayısıyla “psikiyatriye bir kez gittim, otomatik elenirim” şeklindeki genelleme doğru bir değerlendirme yöntemi değil.
ANTİDEPRESAN KULLANAN POLİS OLABİLİR Mİ?
Bu sorunun yanıtı yalnızca ilacın adına bakılarak verilemez.
Yönetmelik, son iki yılda psikotrop ilaç kaydı görülmesi halinde ilacın neden reçete edildiğinin araştırılmasını öngörüyor.
İlacın reçete edildiği sağlık kuruluşundan, o tarihteki muayene ayrıntılarını, klinik bulguları ve ilacın hangi nedenle reçete edildiğini açıklayan epikriz raporu istenebiliyor.
Bunun nedeni önemli.
Bazı psikotrop ilaçlar yalnızca psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılmıyor. Başka branşlardaki bazı klinik durumlarda da destek amacıyla reçete edilebiliyor.
Bu nedenle sistemde yalnızca bir ilaç kaydının bulunması ile psikiyatrik bir hastalık tanısının bulunması aynı şey olarak değerlendirilmemeli.
İLACIN NEDEN YAZILDIĞINA BAKILIYOR MU?
Evet.
Yönetmelikteki değerlendirme sistemi tam olarak bunu amaçlıyor.
Psikotrop ilaç kaydı görüldüğünde epikriz üzerinden kişinin o tarihte psikiyatrik tanı kriterlerini karşılayacak düzeyde bir psikopatolojisinin bulunup bulunmadığı değerlendiriliyor.
İlacın psikiyatrik tanı ve tedavi amacı dışında başka bir branştaki patolojik sürece destek amacıyla verilip verilmediği de araştırılabiliyor.
Bu nedenle adayların yalnızca e-Nabız’da gördükleri ilaç adına bakarak kendi kendilerine “elenirim” veya “sorun olmaz” kararı vermeleri doğru değil.
DEPRESYON POMEM’E ENGEL Mİ?
Depresyon bozuklukları yönetmeliğin ruh sağlığı bölümünde yer alan tanı gruplarından biri.
Ancak değerlendirmede tanının hangi sağlık diliminde karşılık bulduğu, hastalığın geçmişi, tedavi durumu ve adayın mevcut sağlık durumu önem taşıyor.
Yönetmeliğin A dilimindeki iki yıllık semptomsuz ve tedavisiz dönem hükmü de bu değerlendirmede önem taşıyor.
Buna karşılık C ve D diliminde değerlendirilen tanılarda iki yıllık süre istisnası uygulanmıyor.
Bu nedenle yalnızca “geçmişte depresyon tanısı aldım” bilgisiyle kişisel uygunluk konusunda kesin karar verilemez.
ANKSİYETE POMEM’E ENGEL Mİ?
Anksiyete bozuklukları da yönetmelikte ruhsal bozukluklar arasında düzenleniyor.
Burada da hastalığın geçmişte bulunup bulunmadığının yanı sıra mevcut durum, tedavi geçmişi ve sağlık dilimi değerlendirmesi önem taşıyor.
Nitekim yargıya taşınan bazı polis eğitim kurumu uyuşmazlıklarında geçmiş anksiyete tanısı ve ilaç kullanımı bulunan adayların son iki yıllık sağlık durumlarının ayrıca değerlendirildiği görülüyor.
Dolayısıyla anksiyete için de bütün adaylara uygulanabilecek tek cümlelik “engel olur” veya “engel olmaz” cevabı vermek doğru değil.
DEHB POMEM’E ENGEL Mİ?
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu da yönetmelikte ruh sağlığı kapsamında adı geçen tanılar arasında.
Adayın tanısının niteliği, tedavi geçmişi, ilaç kullanımı ve mevcut sağlık durumu değerlendirmede önem taşıyor.
Özellikle DEHB nedeniyle kullanılan bazı ilaçların reçete kayıtlarının bulunabileceği dikkate alındığında sağlık geçmişinin eksiksiz değerlendirilmesi gerekiyor.
PANİK ATAK POMEM’E ENGEL Mİ?
“Panik atak” günlük kullanımda sık kullanılan bir ifade olmakla birlikte sağlık değerlendirmesinde esas olan uzman hekim tarafından konulmuş tanı ve bu tanının yönetmelikteki karşılığıdır.
Panik belirtilerinin hangi psikiyatrik tanı kapsamında ortaya çıktığı, tedavi gerektirip gerektirmediği ve adayın mevcut sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle yalnızca geçmişte bir kez panik benzeri yakınma yaşanmış olması üzerinden kesin POMEM uygunluk kararı verilemez.
PSİKOLOGA GİTMEK POLİSLİĞE ENGEL Mİ?
Psikolog görüşmesi ile psikiyatri uzmanı tarafından konulmuş bir hastalık tanısı veya uygulanan ilaç tedavisi aynı şey değildir.
POMEM sağlık değerlendirmesinde önemli olan adayın ruh sağlığı durumu ve yönetmelikteki kriterlerdir.
Dolayısıyla yalnızca “psikoloğa gittim” bilgisinden otomatik bir elenme sonucu çıkarmak doğru değildir.
Ancak adayın sağlık geçmişinde psikiyatrik tanı veya tedavi bulunuyorsa bunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
E-NABIZ’DAKİ PSİKİYATRİ KAYITLARINA BAKILIYOR MU?
Yönetmelik geçmiş muayene ve tedavi ayrıntıları ile geçmiş ilaç kayıtlarını gösteren sistemler üzerinden inceleme yapılmasını öngörüyor.
Son iki yıl içerisinde psikiyatrik muayene veya psikotrop ilaç kullanım kaydı görülürse kaydın ayrıntılarının araştırılması mümkün.
Bu noktada epikriz raporu önem kazanıyor.
Adaydan ilacın reçete edildiği sağlık kuruluşundaki muayenenin ayrıntılarını ve ilacın neden verildiğini gösteren epikriz raporunu temin etmesi istenebiliyor.
PSİKİYATRİ KAYDI SİLİNİRSE SORUN ÇÖZÜLÜR MÜ?
Sağlık değerlendirmesinin amacı yalnızca ekranda bir kaydın görünüp görünmediğini kontrol etmek değildir.
Adayın gerçek sağlık geçmişi ve mevcut sağlık durumu değerlendirilir.
Bu nedenle bir sağlık kaydını gizlemeye, sildirmeye veya eksik beyan etmeye çalışmak yerine sağlık geçmişinin doğru biçimde bildirilmesi gerekir.
Nihai değerlendirme sağlık kurulu ve ilgili sağlık komisyonunca yapılır.
İKİ YIL GEÇİNCE KESİN POLİS OLUNABİLİR Mİ?
Hayır.
“İki yıl geçti, artık kesin sorun olmaz” şeklinde bir sonuç yönetmelikten çıkarılamaz.
Yönetmelik son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesini psikiyatrik yönden sağlam kabul etme bakımından bir kriter olarak düzenliyor.
Ancak adayın tanısının hangi sağlık diliminde bulunduğu önem taşıyor.
C ve D diliminde yer alan tanılarda süre ayrımı bulunmuyor.
Ayrıca sağlık kurulu adayın bütün psikiyatrik geçmişini, mevcut muayenesini ve ilgili kayıtlarını birlikte değerlendiriyor.
POMEM PSİKİYATRİ ŞARTLARINDA EN ÖNEMLİ 5 NOKTA
- Öğrenci adayının ruh sağlığı yönünden A dilimi şartlarını karşılaması gerekiyor.
- Son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi psikiyatrik yönden sağlam kabul edilme açısından önemli.
- C ve D dilimindeki tanılarda iki yıllık süre ayrımı bulunmuyor.
- Son iki yıldaki psikiyatri muayenesi ve psikotrop ilaç kayıtları ayrıntılı olarak değerlendirilebiliyor.
- İlaç kaydı görülmesi halinde ilacın hangi nedenle reçete edildiğini açıklayan epikriz istenebiliyor.
SIK SORULAN SORULAR
Bir kez psikiyatriye gittim, POMEM’e engel mi?
Tek başına bir psikiyatri başvurusunun varlığından kesin sonuç çıkarılamaz. Muayenenin nedeni, konulan tanı, tedavi ve mevcut sağlık durumu önemlidir.
Antidepresan kullandım, polis olabilir miyim?
Yalnızca ilaç adına bakılarak karar verilemez. İlacın hangi nedenle reçete edildiği, psikiyatrik tanı bulunup bulunmadığı ve adayın sağlık geçmişi değerlendirilir.
Psikiyatri ilacı kullanmayı bıraktıktan sonra iki yıl geçmesi yeterli mi?
Yönetmelik son iki yılın hem semptomsuz hem tedavisiz geçirilmesini psikiyatrik yönden sağlam kabul edilme bakımından düzenliyor. Ancak C ve D dilimindeki tanılarda süre ayrımı bulunmuyor. Bu nedenle iki yılın dolması her aday için otomatik uygunluk anlamına gelmez.
Anksiyete tanısı polisliğe engel mi?
Tanının geçmişi, derecesi, tedavi durumu, mevcut ruh sağlığı ve yönetmelikte karşılık geldiği sağlık dilimi birlikte değerlendirilir.
Depresyon geçmişi polisliğe engel mi?
Geçmiş depresyon tanısı tek başına kişisel uygunluk kararını belirlemek için yeterli değildir. Yönetmelikteki sağlık dilimi, tedavi geçmişi ve mevcut durum değerlendirilir.
DEHB polisliğe engel mi?
DEHB yönetmelikte ruh sağlığı kapsamında değerlendirilen tanılardan biridir. Tanının ve tedavinin niteliği ile adayın mevcut sağlık durumu üzerinden resmi değerlendirme yapılır.
TIBBİ VE HUKUKİ UYARI
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bir kişinin POMEM öğrenciliğine ruh sağlığı açısından uygun olup olmadığı konusunda kişisel sağlık kurulu kararı yerine geçmez. Tanı, reçete veya e-Nabız kaydı üzerinden tek başına kesin “olur” ya da “olamaz” sonucu çıkarılmamalıdır. Yürürlükteki Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği, resmi muayene ve yetkili sağlık kurulu/sağlık komisyonu değerlendirmesi esas alınır.
KAYNAKLAR
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3 – Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Polis Akademisi Başkanlığı
Danıştay 8. Daire – Polis eğitim kurumları sağlık şartlarına ilişkin kararlar
