Subay ve astsubay olmak isteyen adayların seçim sürecindeki en önemli aşamalardan biri sağlık kurulu değerlendirmesi.
Ancak adaylar arasında en sık yapılan hata, herhangi bir hastalık veya geçirilmiş ameliyatın doğrudan elenme nedeni olduğunu düşünmek.
Mevzuatta değerlendirme çok daha ayrıntılı yapılıyor. Hastalığın adı kadar şiddeti, oluşturduğu fonksiyon kaybı, tedavi sonrası kalan durum ve Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesindeki karşılığı önem taşıyor.
SUBAY VE ASTSUBAY ADAYLARINDA HANGİ YÖNETMELİK UYGULANIYOR?
Dış kaynaktan alınacak muvazzaf ve sözleşmeli subay ile astsubay adayları, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında değerlendiriliyor.
Sağlık muayeneleri, sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında gerçekleştiriliyor.
Son karar kişinin kendi doktorundan aldığı rapora göre değil, yetkili sağlık kurulunun yönetmelik hükümleri çerçevesindeki değerlendirmesine göre veriliyor.
HER HASTALIK SUBAY VEYA ASTSUBAY OLMAYA ENGEL Mİ?
Hayır.
Yönetmelikte hastalıklar farklı ağırlık derecelerine ve değerlendirme dilimlerine ayrılıyor.
Bazı hafif sağlık sorunları adaylığa engel oluşturmazken bazı hastalıkların belirli dereceleri veya fonksiyon kaybına yol açan biçimleri “Subay veya Astsubay Olamaz” kararıyla sonuçlanabiliyor.
Bu nedenle yalnızca hastalığın adına bakılarak kesin karar vermek doğru değil.
GÖZ HASTALIKLARI
Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarında renk görme bozukluğu yani diskromatopsi bulunmaması gerekiyor.
Her iki gözde görmenin ayrı ayrı tam olması aranıyor.
Yönetmeliğe göre gerekli diğer şartların da sağlanması halinde, düzeltmeyle görmesi tam olan adaylarda her bir gözde 1,00 diyoptriye kadar miyopi veya hipermetropi ile 1,00 diyoptriyi geçmeyen astigmatizma kabul edilebiliyor.
Ancak göz şartları yalnızca gözlük derecesinden ibaret değil. Retina, kornea, göz siniri, görme alanı ve diğer göz hastalıkları da Hastalıklar Listesine göre ayrıca değerlendiriliyor.
PSİKİYATRİK HASTALIKLAR
Subay ve astsubay adaylarında en dikkat çekici hükümlerden biri ruh sağlığı alanında bulunuyor.
Yönetmelik, dış kaynaktan alınacak subay ve astsubay adaylarının ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmasını öngörüyor.
Bu nedenle geçmiş psikiyatrik tanı, tedavi veya ilaç kullanımı bulunan adaylarda hastalığın niteliği ve tıbbi kayıtlar önem kazanıyor.
Her psikiyatri başvurusu tek başına aynı sonucu doğurmaz; nihai değerlendirme yetkili sağlık kurulu tarafından ilgili yönetmelik maddelerine göre yapılıyor.
ASTIM VE SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI
Subay ve astsubay adayları açısından solunum sistemi özel olarak düzenlenmiş durumda.
Yönetmeliğin dış kaynaktan alınacak adaylara ilişkin hükmü, Hastalıklar Listesinin 47'nci maddesinin A dilimi kapsamındaki hava yolu hastalıklarının adaylarda bulunmamasını şart koşuyor.
Bu bölümde bronşiyal astım, kronik bronşit ve bazı diğer obstrüktif hava yolu hastalıkları bulunuyor.
Dolayısıyla astım öyküsü bulunan adaylarda hastalığın geçmişi, mevcut solunum fonksiyonları ve sağlık kurulu değerlendirmesi kritik önem taşıyor.
ORTOPEDİK HASTALIKLAR
Skolyoz, düz tabanlık, diz sorunları, bağ ve menisküs yaralanmaları, eklem hareket kısıtlılıkları ve geçirilmiş ortopedik ameliyatlar adayların en sık araştırdığı konular arasında.
Burada da tek başına hastalığın adı yeterli değil.
Örneğin bir ortopedik problemin günlük hareketleri ve askerî görevleri etkileyip etkilemediği, eklem hareket kaybına yol açıp açmadığı ve yönetmelikte hangi dilime karşılık geldiği değerlendiriliyor.
Kalıcı ve belirgin fonksiyon kaybına neden olan sorunların değerlendirmesi hafif sekellerden farklı yapılıyor.
AMELİYAT OLMAK SUBAY VE ASTSUBAYLIĞA ENGEL Mİ?
Geçirilmiş ameliyat tek başına otomatik elenme anlamına gelmiyor.
Ameliyatın nedeni, tedavi sonrası kalan sekel, organ veya sistem fonksiyonlarının durumu ve Hastalıklar Listesindeki karşılığı dikkate alınıyor.
Bu nedenle apandisit ameliyatı ile ciddi fonksiyon kaybı bırakan bir omurga veya eklem ameliyatını aynı şekilde değerlendirmek mümkün değil.
KALP VE DAMAR HASTALIKLARI
Doğuştan kalp hastalıkları, ritim bozuklukları, kapak hastalıkları, hipertansiyon ve kalp ameliyatları da sağlık kurulunun ayrıntılı değerlendirdiği başlıklar arasında.
Hastalığın derecesi ve kalbin fonksiyonlarını etkileyip etkilemediği belirleyici oluyor.
EKG veya diğer kardiyolojik incelemelerde tespit edilen her bulgu doğrudan elenme nedeni anlamına gelmez.
İŞİTME VE KULAK HASTALIKLARI
İşitme kaybının derecesi, kronik kulak hastalıkları, kulak zarı sorunları ve denge sistemini etkileyen hastalıklar ayrı kriterlerle değerlendiriliyor.
Askerî görev sırasında iletişim, yön tayini ve denge fonksiyonlarını etkileyebilecek kayıplar özellikle önem taşıyor.
BOY VE KİLO DA SAĞLIK DEĞERLENDİRMESİNİN PARÇASI
Subay ve astsubay adaylarının boy ve ağırlıkları da yönetmeliğin EK-A tablosuna göre değerlendiriliyor.
Alımı gerçekleştiren komutanlıklar, yönetmelikteki sınırların dışına çıkmamak şartıyla kendi alımlarında uygulanacak alt ve üst sınırları başvuru kılavuzunda ilan edebiliyor.
Bu nedenle adayın yalnızca genel yönetmeliğe değil, başvurduğu dönemin güncel kılavuzuna da bakması gerekiyor.
A, B VE D DİLİMLERİ NEDEN ÖNEMLİ?
Adayların internette en çok karşılaştığı ifadelerden biri “A dilimi” oluyor.
Ancak A diliminde yer alan her durum otomatik olarak kabul anlamına gelmiyor.
Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesinde, ilgili sağlık durumunun subay ve astsubay adayları için karşılığının artı veya eksi olması da gerekiyor.
İlgili sütunda kabul edilmeyen A dilimi durumları ile Hastalıklar Listesinin B ve D dilimindeki durumları “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olamaz” kararına neden olabiliyor.
SON KARARI KİM VERİR?
Adayın kendi değerlendirmesi, daha önce aldığı bir sağlık raporu veya internette yer alan yorumlar kesin sonuç anlamına gelmez.
Sağlık kurulu; muayene, tetkik, hastalık geçmişi ve ilgili yönetmelik maddesini birlikte değerlendirerek karar verir.
Bu nedenle sınırda bir sağlık problemi bulunan adayların “kesin elenirim” veya “kesin geçerim” şeklinde hareket etmemesi gerekir.
Her vaka yönetmelikteki karşılığı üzerinden değerlendirilir.
TIBBİ VE İDARİ UYARI
Bu içerik adayları bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Subay ve astsubay alımlarında esas olan yürürlükteki Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, ilgili yılın personel temin kılavuzu ve yetkili sağlık kurulunun kararıdır.
