Trans ameliyatları konusunda çok önemli yasal boşluklar var. Mevzuattaki bu boşluklar acilen giderilmeli; çünkü geri dönüşü olmayan tıbbi ve cerrahi uygulamaların önünü açıyor ve çok ciddi mağduriyetlere neden oluyor.

Bu durumu dün Almanya’dan gelen bir hastam üzerinden örneklendireyim [zira benzer durumlar ülkemizde de yaşanıyor]:

Olgumuz 25 yaşında kadın; ancak onu kadın yapan tüm organlarını maalesef kaybetmiş durumda. Çünkü ergenlik döneminde cinsiyet hoşnutsuzluğu [karmaşası?] yaşamış ve organlarını ameliyatla aldımrış. Şimdi büyük bir pişmanlık içinde ve çözüm arıyor [ama maalesef çözüm yok].

Cinsiyet disforisi nedeniyle 19-20 yaşlarındayken memelerini, yumurtalıklarını ve rahmini aldırıyor, vajinası kapatılıyor ve üretraya müdahale ediliyor. Hormon kullandığı için saçları dökülüyor.

Şimdi büyük bir pişmanlık içinde ve geri dönmek istiyor ama tabii ki kaybettiği organlarını geri kazanması mümkün değil. Ömür boyu dışarıdan hormon almak zorunda çünkü östrojen üreten organı [overleri] alındı.

Cinsiyet hoşnutsuzluğunu anne babasına ilk olarak 16 yaşında söylemiş. Anne babası şok olmuş ve zaman kazanmaya çalışmışlar. Ancak başvurdukları Almanya’daki psikologlar anne babayı devre dışı bırakmış ve çocuğu transizyon sürecine (hormon kullanımına ve ameliyata) yönlendirmişler. 18 yaşına gelince ailesinden uzaklaşmış ve devlete sığınmış. Alman devleti ona maaş bağlamış ve talep ettiği tüm ameliyatları yaptırmış.

“Aslında pişmanlığımı ameliyattan uyanır uyanmaz fark ettim çünkü yine aynı bendim.” diyor. Ve şimdi geri dönmek istiyor lakin bu sefer ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerine ulaşamıyor. ‘’Geçiş sürecimde iken beni destekleyenler, hormon ve ameliyat için cesaretlendirenler, şimdi pişman olduğumu söylediğimde benimle dalga geçiyor ve ilgilenmiyorlar’’ diyor. Psikolog için 2 yıl sonrasına randevu bulabilmişler.

Cinsiyetinden hoşnutsuz olan bu genç kadın, tüm organlarını ergenlik dönemini tamamlamadan, ergenlik karmaşaları içindeyken kaybediyor [günümüzde ergenliğin sonu artık 25’li yaşları buluyor]. Üreme ve emzirme yeteneği geri dönüşümsüz olarak bitiyor. Cinsel işlevi sakatlanıyor. İdrar işlevi zarar görüyor. Ömür boyu hormon kullanmaya mecbur bırakılıyor ve kullandığı bu hormonların başta akciğer ve kalp sağlığı olmak üzere çok ciddi yan etkileri olacak [morbid ve mortal etkiler].

Ailece Almanya’dan idrar kanalını düzelttirmek, vajinasını açtırmak ve memelerine protez taktırmak için geldiler. Bunlar tabii ki çözüm olmayacak ama belki bir miktar görüntü değişebilir.

Bu vaka Almanya’da yaşayan bir vatandaşımız ve işlemler orada yapılmış ise de benzer durumları ülkemizde de görüyoruz. Aslında Türk Medeni Kanunu madde 40’a göre bu ameliyatlar 18 yaşından önce ve mahkeme kararı olmadan yapılamaz. Ancak pratikte mahkeme karar olmadan yapılıyor. Çünkü bu fiil [trans ameliyatlarını kanuna aykırı biçimde yapmak] Türk Ceza Kanunu’nda müstakil bir suç olarak tanımlanmış değil. Örneğin 3 yıl önce sosyal medya hesaplarım üzerinden suç duyurusunda bulunduğum benzer bir olayda [18 yaş altındaki kızlarımızın memeleri alınmıştı] yargılama hâlâ devam ediyor ama muhtemelen ciddi bir cezai yaptırım olmayacak.

Bu yasal boşluklar yüzünde [örnek vakamızda olduğu gibi] hem ülkemizde hem dünya genelinde mağdur olan, kurban edilen pek çok genç bulunuyor. Bu mağduriyetleri önlemek için sadece mevcut yaygın tıbbi uygulamaların değişmesi yetmiyor, aynı zamanda yeni yasal düzenlemelerin de yapılması gerekiyor.

Mevcut tıp uygulamalarında kadından erkeğe veya erkekten kadına geçiş (transizyon) işlemleri için otobanlar açık iken, pişman olanların geriye dönüş (detransizyon) işlemleri için sadece patikalar var, hatta onlar da kapalı gibi.

Daha fazla mağduriyetin oluşmaması için bu paradoksal asimetrinin giderilmesi ve yeni yasal düzenlemelerin yapılması şart görünüyor.