Erkeklerde testosteron düzeyi ile kalp ritmi arasındaki ilişki yeniden tartışmaya açıldı. Journal of the Endocrine Society’de yayımlanan güncel derlemeye göre hem düşük hem de yüksek testosteron düzeyleri, en sık görülen ritim bozukluklarından atriyal fibrilasyon riskinin artmasıyla bağlantılı olabilir.
Araştırmacılar, mevcut verilerin doğrusal bir ilişki yerine U şeklinde bir tabloya işaret ettiğini bildirdi. Buna göre risk, testosteronun çok düşük ve çok yüksek düzeylerinde artarken, orta fizyolojik aralıkta daha düşük görünüyor.
Kansas City Veterans Affairs Medical Center ve University of Kansas Medical Center’dan araştırmacıların hazırladığı derleme, testosteron replasman tedavisi alan orta yaş ve ileri yaştaki erkekler açısından doz, hedef değer ve takip planının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Çalışmanın yazarlarından Rajat S. Barua, testosteron tedavisinin kişiye göre düzenlenmesi ve izlenmesi gerektiğini belirtti.
Derlemede MEDLINE/PubMed ve Embase üzerinden 4 Mayıs 2026’ya kadar yayımlanan çalışmalar tarandı. Araştırmacılar ayrıca ilgili kongre özetleri, düzenleyici kurum kayıtları ve daha önceki yayınların kaynak listelerini de değerlendirdi.
Bulgular tek yönde değil. 2017’de ABD gazileri üzerinde yapılan geniş bir geriye dönük analizde, testosteron düzeyi tedaviyle normale gelen erkeklerde yeni atriyal fibrilasyon görülme sıklığının daha düşük olduğu bildirilmişti. Buna karşılık 2023 tarihli TRAVERSE çalışmasında testosteron replasman tedavisi alan grupta atriyal fibrilasyon olaylarının daha fazla görüldüğü raporlandı.
2024’te 106 randomize plasebo kontrollü çalışmayı kapsayan bir meta-analiz ise havuzlanmış verilerde belirgin bir atriyal fibrilasyon sinyali saptamadı. Gerçek yaşam verileri de karışık seyretti; bazı veri tabanı analizleri riski doğrulamazken, 5 yıllık bir kohort çalışmasında testosteron tedavisi alan hipogonadizmli erkeklerde risk artışı bildirildi.
Derlemenin en güçlü mesajı, “testosteron ne kadar yüksekse o kadar iyi” yaklaşımının kalp ritmi açısından doğru kabul edilmemesi gerektiği yönünde. Yazarlar, semptomatik hipogonadizmi olan erkeklerde toplam testosteron için yaklaşık 350-550 ng/dL aralığının makul bir hedef olarak düşünülebileceğini, ancak bu değerin ileriye dönük klinik çalışmalarla kesinleştirilmediğini ifade etti.
Mekanizma tarafında da iki ayrı yol öne çıkıyor. Düşük testosteronun kalp hücrelerinde kalsiyum dengesini bozabileceği, yüksek testosteronun ise potasyum akımları ve elektriksel yeniden giriş mekanizmaları üzerinden ritim düzensizliğine yatkınlık oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmacılar, testosteron tedavisi planlanan erkeklerde obezite, uyku apnesi, hipertansiyon, diyabet, alkol kullanımı, böbrek ve karaciğer fonksiyonları gibi eşlik eden durumların da hesaba katılması gerektiğini belirtti. SHBG düzeyinin anormal olduğu durumlarda yalnızca toplam testosterona bakmak yerine hesaplanmış serbest testosteronun da değerlendirilmesi önerildi.
Derlemeye göre tedavi sırasında hematokrit, kan basıncı, böbrek ve karaciğer fonksiyonları ile kalp ritmi izlenmeli. Yazarlar, kardiyovasküler veya ritim bozukluğu riski yüksek erkeklerde kısa etkili enjeksiyonların oluşturabileceği yüksek pik seviyeler yerine daha dengeli salınım sağlayan formülasyonların tercih edilebileceğini bildirdi.
Bu çalışma yeni bir tedavi talimatı değil, mevcut ve yer yer çelişkili kanıtları yorumlayan yapılandırılmış bir anlatı derlemesi niteliğinde. Bu nedenle testosteron tedavisi kullanan ya da düşünen kişilerin kendi kendine doz değiştirmemesi, kararın endokrinoloji ve kardiyoloji değerlendirmesiyle verilmesi gerekiyor.
[1] Journal of the Endocrine Society - Association of testosterone and testosterone replacement therapy with atrial fibrillation: an updated review - 2026 - DOI: 10.1210/jendso/bvag180. [2] Endocrine Society - Men with low or high testosterone may have higher risk of irregular heartbeat - 2026. [3] Heart Rhythm O2 - Effect of estrogen and testosterone on cardiac electrophysiology and atrial fibrillation - 2026 - DOI: 10.1016/j.hroo.2025.11.007. [4] News-Medical - Too little or too much testosterone may matter for heart rhythm - 2026.
