Kore açıkları, Eylül 1951. Denizin ortasında bir savaş gemisi...
Kanada Kraliyet Donanması'na ait HMCS Cayuga muhribine ağır yaralı Güney Koreli askerler getirilir. Askerlerden birinin göğsünde, kalbine çok yakın bir yerde mermi bulunduğu söylenmektedir. Yaralıların acilen müdahaleye ihtiyacı vardır.
Gemide tam donanımlı bir hastane yoktur. Tıbbi olanaklar sınırlıdır. Bütün gözler geminin doktoruna çevrilir: Deniz subayı üniforması içindeki Doktor Joseph C. Cyr.
Cyr, mürettebatın güvenini çoktan kazanmıştır. Günlük sağlık sorunlarıyla ilgilenir, küçük yaralanmaları tedavi eder. Hatta geminin komutanı James Plomer'ın enfekte dişini çeker, bir başka subayın ayak parmağındaki enfeksiyona müdahale eder. Ancak Koreli yaralı askerlerin gemiye getirilmesi, doktorun karşılaştığı en büyük sınav olur.
Dönemin gazeteleri, doktorun ağır yaralı Güney Koreli askerlere yaptığı başarılı müdahalelerden söz eder. Haberlerdeki cerrahi başarı iddiaları büyük ilgi görür ve doktorun ünü kısa sürede geminin dışına taşar.
Ancak bu başarı haberleri, hiç beklenmedik bir olayın da başlangıcı olacaktır.
Bir Gazete Haberi ve İnanılmaz Gerçek
Kanada'da bir kadın, gazetede Kore Savaşı'nda yaralı askerleri kurtaran askerî doktorun haberini okur. Haberde doktorun adı da yazmaktadır: Doktor Joseph C. Cyr.
Kadın şaşkına döner. Çünkü Joseph Cyr onun oğludur. Oğlu ise Kore açıklarında değil, Kanada'da hekimlik yapmaktadır.
Durum yetkililere bildirilir. Kanada Donanması araştırma başlatır ve akıllara durgunluk veren gerçek ortaya çıkar: Savaş gemisinin doktoru, gerçekte doktor değildir. Tıp fakültesine hiç gitmemiştir. Gerçek adı Ferdinand Waldo Demara'dır.
Tıp Diploması Olmadan Doktorluk
Hikâye birkaç ay öncesine uzanır. Mart 1951'de Demara, gerçek bir hekime ait belgelerle Kanada Donanması'na başvurur ve kendisini Doktor Joseph C. Cyr olarak tanıtır. Kore Savaşı nedeniyle doktor ihtiyacı olan Kanada donanması, belgelerin doğruluğunu yeterince araştırmadan onu göreve alır. Cerrah-teğmen (Surgeon-Lieutenant) rütbesi verilir. Önce Halifax'taki askerî hastanede görev yapar, Haziran 1951'de ise Kore savaşı’nda görev yapanHMCS Cayuga muhribinin doktoru olur.
Demara'nın tıbba ilgisi vardır. Daha önce sağlık kuruluşlarında yardımcı görevlerde bulunmuş, tıp kitapları okumuş, bazı pratik bilgiler edinmiştir. Ancak bunların hiçbiri gerçek bir hekimlik eğitiminin yerini tutabilecek şeyler değildir.
Muhripte görev yaptığı süre boyunca, deneyimli sağlık astsubayı Robert Hotchin’in bilgi ve tecrübesinden de yararlanır. Küçük cerrahi müdahaleler yaptığına dair bağımsız tanıklıklar vardır. Peki, ağır yaralılara yaptığı söylenen büyük ameliyatlar gerçekten gerçekleşmiş midir?Hikâyenin en tartışmalı noktası burasıdır.
Bazı tarihsel kaynaklar Demara'nın gerçekten cerrahi girişimler yaptığını destekler. Ancak büyük göğüs ameliyatlarının ayrıntılarında önemli çelişkiler vardır. Yaralı sayıları ve ameliyatların kapsamı kaynaktan kaynağa değişir. Kanada Savaş Müzesi Dostları'nın yayımladığı tarihsel bir bilgi notunda ise bu büyük ameliyatların hiç yapılmadığını ileri süren dönem tanıklarından söz edilir. Ameliyatların ayrıntılarını, komplikasyonlarını ve hastaların sonraki durumlarını ortaya koyacak özgün klinik kayıtlara da ulaşılamamaktadır.
Dolayısıyla Demara'nın bazı tıbbi müdahaleler yaptığına dair kanıtlar olsa da, anlatıldığı kadar başarılı bir göğüs cerrahı olduğuna inanmak için yeterli kanıt yoktur. Kim bilir, belki de küçük müdahaleler zamanla büyük cerrahi başarı hikâyelerine dönüştürülmüştür.
Sonrası
Demara, Ekim 1951'de başka bir gemiye nakledilir ve sonunda donanmadan çıkarılır. İlginç olan, gemideki arkadaşlarının onu sevmeye devam etmesidir. Onlara göre Demara, sahte bir kimlik taşısa da yardımsever ve güvenilir bir arkadaştır.
Hikâye burada bitmez. 1952'de LIFE dergisinde yayımlanan röportaj, kalbe yakın mermiyi çıkaran ve ağır akciğer yaralanmasını ameliyat eden "doktor" anlatısını dünyaya duyurur. Hikâyesi kitaplara, 1961'de de The Great Impostor adıyla sinemaya uyarlanır.
Bir Hekimin Aklına Takılan Soru
Bir hekim olarak bu hikâyeye baktığımda, kaç ameliyat yaptığından ya da kaç hayat kurtardığından başka bir şey de dikkatimi çekiyor. Hasta, hekimine kimliğini ve yetkisini sorgulamadan emanet olur. Bu güven, diplomaya ve ona eşlik eden denetime dayanır. Sahte bir diploma yalnızca belge sahtekârlığı değildir. Hasta güvenliğinin ve mesleğe duyulan güvenin ihlalidir; hastanın sağlığını, hatta hayatını tehlikeye atmak demektir.
Yine de hikâyenin insani bir yanı var. Tıp kitapları okuyan, başkasına ait diplomaları kullanan ve Kore Savaşı sırasında denizin ortasındaki bir savaş gemisinde hekimlik yapmayı göze alan bu adamın çabası gerçekten şaşırtıcı. İnsan ister istemez şunu düşünüyor:
"Doktor olmayı bu kadar istiyordun da bunca zahmete katlanıp türlü türlü sahtekârlıklar yapacağına, neden oturup derslerine çalışarak bir tıp fakültesine girmedin, be adam!"
Kaynaklar
LIFE dergisi, 28 Ocak 1952
CFB Esquimalt Naval and Military Museum, Ferdinand Waldo Demara
Thorgrimsson ve Russell, Canadian Naval Operations in Korean Waters, 1950–1955 (1965)
Canadian War Museum Friends, The Great Impostor (tarihsel bilgi notu)
