Tirzepatid tedavisiyle birlikte beslenme ve fiziksel aktivite programı uygulanan, diyabeti bulunmayan fazla kilolu veya obeziteli yetişkinlerde, 24 haftada yağ kütlesi yaklaşık yüzde 35 azaldı. İskelet kası kütlesinde ise istatistiksel olarak anlamlı değişiklik saptanmadı. Ancak bu bulgu, tirzepatid kullanan herkesin kas kaybından korunacağı anlamına gelmiyor.
Journal of Diabetes and Its Complications dergisinde yayımlanan araştırma, geçmiş hasta kayıtlarına dayanan gözlemsel bir çalışma. Karşılaştırma grubu bulunmadığından, ilaç etkisini beslenme ve egzersizin katkısından ayırmak mümkün değil.
24 haftada ortalama 15 kilogram kayıp
İtalya’nın Palermo kentindeki iki merkezde yürütülen araştırmaya 122 yetişkin dahil edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 44’tü ve yaklaşık yüzde 80’i kadındı. Tedaviye düşük karbonhidratlı beslenme ve kişiye göre düzenlenen fiziksel aktivite eşlik etti.
Ortalama vücut ağırlığı 95 kilogramdan 80 kilograma, bel çevresi 109 santimetreden 92 santimetreye geriledi. Açlık kan şekeri ve insülin direncini değerlendiren göstergelerde de iyileşme görüldü.
Yağ kütlesindeki yüzde 35 azalma, toplam vücut ağırlığının yüzde 35’inin kaybedildiği anlamına gelmiyor. Toplam ağırlıktaki ortalama azalma yaklaşık yüzde 16 düzeyindeydi.
Yağsız kütle azalırken kas ölçümü nasıl sabit kalabilir?
Yağsız kütle ile iskelet kası aynı ölçüm değildir. Yağsız kütle; kasların yanında vücut suyunu, organları, kemikleri ve yağ dışındaki diğer bileşenleri kapsar. Bu nedenle yağsız kütledeki her azalma doğrudan kas kaybı olarak yorumlanamaz.
Araştırmada yağsız kütle yaklaşık yüzde 5 azaldı. İskelet kası kütlesindeki değişiklik ise istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadı. Buradaki “kasların korunması” ifadesi, grup düzeyindeki bu ölçüme dayanıyor; her katılımcıda kas miktarının ve kas gücünün bütünüyle korunduğunu göstermiyor.
Daha büyük klinik araştırmalarda ne görülmüştü?
Tirzepatidin vücut bileşimine etkisini inceleyen önceki çalışmalar, kilo kaybına yağsız doku kaybının da eşlik edebildiğini gösteriyor. Randomize, plasebo kontrollü SURMOUNT-1 araştırmasının 160 kişilik vücut bileşimi alt çalışmasında, 72 haftalık sonuçlar değerlendirildi.
Tirzepatid grubunda yağ kütlesi yüzde 33,9, yağsız yumuşak doku kütlesi yüzde 10,9 azaldı. Kaybedilen ağırlığın yaklaşık dörtte üçü yağdan, dörtte biri yağsız dokudan oluşuyordu. Bu ikinci payın tamamı iskelet kası olarak kabul edilemez.
Çalışmaların süreleri, katılımcıları ve ölçüm yöntemleri farklı. Bu nedenle sonuçları doğrudan karşılaştırarak yeni araştırmada kasların daha iyi korunduğunu söylemek de mümkün değil.
Kas sağlığını değerlendirmek için ölçümün sınırları önemli
Yeni çalışmada vücut bileşimi, vücudun elektrik akımına gösterdiği dirençten yararlanarak tahmin yapan biyoelektrik empedans yöntemiyle değerlendirildi. Bu yöntemden elde edilen kas kütlesi tahmini, kas gücü veya günlük hareket kapasitesinin doğrudan ölçümü değildir.
Analize yalnızca 24 haftalık takibi tamamlayan kişilerin alınması, sonuçların tedaviye başlayan herkesin deneyimini yansıtmasını sınırlandırıyor. Kadınların ağırlıkta olması ve araştırmanın tek bir coğrafi bölgede yürütülmesi de genellenebilirliği azaltıyor. Yan etkiler ve tedaviyi sürdürme konusunda sistematik veriler bulunmuyor.
Tirzepatid kimlerde kullanılıyor?
Mounjaro’nun etken maddesi olan tirzepatid, iştah ve kan şekeri düzenlenmesinde rol alan GIP ve GLP-1 adlı iki hormonun reseptörlerini hedefler. İştahı azaltarak kilo yönetimine yardımcı olur.
Avrupa İlaç Ajansının güncel bilgilerine göre kilo yönetiminde; vücut kitle indeksi 30 ve üzerinde olan yetişkinlerde veya 27 ile 30 arasında olup kiloyla ilişkili en az bir sağlık sorunu bulunan yetişkinlerde kullanılır. Tedavi, beslenme düzenlemesi ve fiziksel aktiviteyle birlikte uygulanır. Tip 2 diyabet tedavisinde de kullanım alanı vardır.
Bulantı, kusma, ishal ve kabızlık görülebilen yan etkiler arasındadır. Yağ kaybına ilişkin olumlu bir araştırma sonucu, ilacın herkes için uygun veya risksiz olduğu anlamına gelmez.
TIBBİ UYARI
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tirzepatid reçeteli bir ilaçtır; tedaviye başlama, bırakma veya doz değiştirme kararı hekim değerlendirmesi gerektirir. Kilo kaybı sırasında belirgin güçsüzlük, beslenememe veya devam eden yan etkiler yaşanırsa tedaviyi izleyen hekime başvurulmalıdır.
KAYNAKLAR
1. Journal of Diabetes and Its Complications — Real-world effectiveness of 6-month tirzepatide therapy on body weight and composition in adults with overweight and obesity — 2026.
2. Diabetes, Obesity and Metabolism — Body composition changes during weight reduction with tirzepatide in the SURMOUNT-1 study of adults with obesity or overweight — 2025.
3. Avrupa İlaç Ajansı — Mounjaro: Avrupa Kamu Değerlendirme Raporu ve ilaç özeti — 2026.
