Bilimsel rehberlere göre vücuda tutunan kene, mümkün olan en kısa sürede çıkarılmalı. Çünkü kenenin vücutta kalma süresi uzadıkça bazı enfeksiyonların bulaşma riski artabiliyor. Bu nedenle “hastaneye gidene kadar bekleyeyim”, “kendiliğinden düşsün” ya da “kolonya dökeyim bıraksın” gibi uygulamalar doğru kabul edilmiyor.
Keneye kolonya dökmeyin, yakmayın, döndürmeyin
Kene çıkarılırken yapılan en büyük hatalardan biri, üzerine kolonya, alkol, yağ, vazelin ya da kimyasal madde dökmek. Benzer şekilde keneyi sigara, çakmak ya da kibritle yakmaya çalışmak da riskli. Bu yöntemler kenenin daha fazla salgı bırakmasına, parçalanmasına veya çıkarılmasının zorlaşmasına neden olabilir.
Doğru yöntem ise oldukça basit: İnce uçlu cımbız veya forsepsle kene deriye en yakın noktadan tutulmalı, gövdesi ezilmeden düz ve sabit bir hareketle çekilerek çıkarılmalı. Kene döndürülmemeli, koparılmamalı ve çıplak elle ezilmemeli.
Ağız parçası deride kalırsa panik yapılmamalı
Kene çıkarıldıktan sonra deride küçük ağız parçaları kalabilir. Uzmanlara göre bu parçalar temiz bir cımbızla kolayca alınabiliyorsa çıkarılmalı. Ancak çıkarılamıyorsa panik yapılmamalı; bölge temizlenmeli ve cilt takip edilmelidir. Deride kızarıklık, şişlik, akıntı veya artan ağrı gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Kene çıkarıldıktan sonra ne yapılmalı?
Kene çıkarıldıktan sonra ısırık bölgesi ve eller sabunlu suyla temizlenmeli, mümkünse antiseptik uygulanmalıdır. Kenenin görüldüğü tarih not edilmeli, imkan varsa kenenin fotoğrafı çekilmelidir. Çünkü ilerleyen günlerde gelişebilecek belirtilerin değerlendirilmesinde bu bilgi önem taşıyabilir.
Ayrıca vücutta bir kene görülmesi, başka kenelerin de bulunabileceği anlamına gelir. Bu nedenle saçlı deri, kulak arkası, koltuk altı, kasık bölgesi, diz arkası ve bel çevresi dahil tüm vücut kontrol edilmelidir.
Ateş, halsizlik ve döküntü ciddiye alınmalı
Kene tutunmasından sonraki günlerde ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma, döküntü, morarma veya kanama bulguları gelişirse vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Türkiye açısından en önemli risklerden biri Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’dir. Her kene hastalık taşımaz ve her kene tutunması hastalık anlamına gelmez. Ancak belirtiler ortaya çıktığında erken başvuru hayati önem taşır.
Doğru mesaj net: Erken çıkar, ezme, takip et
Kene vakalarında amaç, keneyi mümkün olan en kısa sürede ve gövdesini ezmeden çıkarmaktır. Ardından bölge temizlenmeli, tarih not edilmeli ve belirtiler dikkatle izlenmelidir.
Uzmanlara göre kene konusunda en tehlikeli davranış, bilimsel olmayan yöntemlerle vakit kaybetmektir.
