Güney Kore’de 14 milyon 884 bin 975 yetişkinin verilerini inceleyen araştırmada, LDL kolesterol ile kalp-damar hastalıklarından ölüm arasında U şeklinde ilişki saptandı. Genel kalp-damar ölüm riskinin en düşük olduğu LDL aralığı 90–149 mg/dL olarak belirlendi.
Yaklaşık dokuz yıllık izlem
International Journal of Epidemiology’de 26 Şubat 2022’de yayımlanan gözlemsel çalışma, 2009–2010 sağlık taramalarına katılan kişileri 2018’e kadar izledi. Ortalama 8,8 yılda 94 bin 344 kalp-damar ölümü kaydedildi. Başlangıçta bilinen kalp-damar hastalığı veya kanseri bulunanlar ve lipid düşürücü ilaç kullananlar araştırmaya alınmadı.
U şeklindeki ilişki, orta düzeylerle karşılaştırıldığında hem düşük hem yüksek LDL değerlerinde ölüm riskinin yükselmesini ifade ediyor. Ancak kanamalı inmelerde aynı U biçimi görülmedi.
Gözlenen aralık, tedavi hedefi değildir
Çalışma, kişilerin LDL düzeylerini ilaçla değiştirerek sonuçları karşılaştıran bir tedavi deneyi değil. Bu nedenle gözlenen ilişki, LDL’yi yükseltmenin koruyucu olduğunu veya ilaçla düşürmenin zarar verdiğini kanıtlamıyor.
Araştırmacılar da gözlemsel tasarımın neden-sonuç çıkarımını sınırladığını belirtiyor. Tek LDL ölçümüne dayanılması da çalışmanın sınırlılıkları arasında.
LDL hedefi neden kişiye göre değişiyor?
Avrupa Kardiyoloji Derneğinin 2025 ESC/EAS güncellemesine ilişkin açıklaması, LDL hedeflerinin kişinin kalp-damar riskine göre belirlendiğini vurguluyor. Güncelleme, önceki risk kategorilerini ve LDL hedeflerini korurken statinleri ilk seçenek olarak konumlandırıyor; kalp-damar yararı gösterilmiş diğer ilaçların kullanımını da destekliyor.
Dolayısıyla toplumda gözlenen bir ölüm eğrisini, bir hastanın reçetesine doğrudan çevirmek doğru değil. “Hangi LDL düzeyindeki kişilerde daha fazla ölüm gözlendi?” sorusu ile “Bu kişinin LDL’sini tedaviyle düşürmek riski azaltır mı?” sorusu farklı araştırma düzenleri gerektiriyor. Çok büyük katılımcı sayısı bu ayrımı ortadan kaldırmıyor.
TIBBİ UYARI
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. LDL hedefinizi hekiminizle değerlendirin; bu araştırmaya dayanarak kolesterol ilacınızı bırakmayın veya dozunu değiştirmeyin.
KAYNAKLAR
1. Yi SW ve arkadaşları. Association between low-density lipoprotein cholesterol and cardiovascular mortality in statin non-users: a prospective cohort study in 14.9 million Korean adults. International Journal of Epidemiology. 2022;51(4):1178–1189. İlk çevrim içi yayın: 26 Şubat 2022. DOI: 10.1093/ije/dyac029.
2. Avrupa Kardiyoloji Derneği. What is new in the “2025 Focused Update of the 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias”. CardioPractice. 2 Aralık 2025.
