Araştırmacılar ise mutlak riskin düşük olduğunun ve kadınların ilaçlarını doktorlarına danışmadan bırakmaması gerektiğinin altını çiziyor.
Hormonal doğum kontrol yöntemlerinin güvenliğiyle ilgili dikkat çeken yeni bir çalışma, tıp dünyasında geniş yankı uyandırdı. JAMA Network Open dergisinde yayımlanan araştırmada, uzun yıllara yayılan ulusal sağlık kayıtları analiz edilerek bazı hormonal kontraseptiflerin menenjiyom gelişme riskiyle ilişkisi değerlendirildi.
Araştırmada, daha önce de benzer tartışmaların odağında bulunan Depo-Provera (medroksiprogesteron asetat) enjeksiyonunun en güçlü ilişkiyi gösterdiği bildirildi. Bunun yanında desogestrel, drospirenon, gestoden ve levonorgestrel içeren bazı hormonal doğum kontrol yöntemlerinde de daha düşük düzeyde risk artışı gözlendi.
Bilim insanları, Depo-Provera kullanan kadınlarda göreceli riskin yaklaşık 4 kat, kombine doğum kontrol hapları ve yalnızca progesteron içeren mini haplarda ise yaklaşık 1,5 kat arttığını belirledi. Ancak uzmanlar, göreceli risk artışının mutlak riskle karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor.
Mutlak risk hâlâ düşük
Araştırmaya göre yaşam boyu menenjiyom görülme sıklığı yaklaşık binde 5 düzeyindeyken, ilgili ilaçları kullanan grupta bu oran yaklaşık binde 6 olarak hesaplandı. Ayrıca riskin, hormonal tedavi bırakıldıktan sonraki yaklaşık beş yıl içinde kaybolduğu bildirildi.
Menenjiyom nedir?
Menenjiyom, beyin ve omuriliği çevreleyen zar dokusundan gelişen, çoğu zaman iyi huylu seyreden bir tümördür. Buna rağmen büyüdüğünde çevre sinirlere ve beyin dokusuna baskı yaparak baş ağrısı, görme bozukluğu, nöbet, işitme kaybı ve bilişsel sorunlara yol açabilir. Bazı hastalarda cerrahi veya radyoterapi gerekebilir.
Uzmanlardan önemli uyarı
Araştırmaya eşlik eden uzman değerlendirmelerinde, elde edilen bulguların doğum kontrol yöntemlerinin sağladığı gebelikten korunma yararlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Uzmanlar, kadınların doktorlarına danışmadan doğum kontrol ilaçlarını bırakmamaları gerektiğini vurguladı.
Öte yandan, ABD’de Depo-Provera için 2025 sonunda ürün güvenlik bilgilerinde menenjiyom riskine ilişkin uyarı güncellenmişti. İlacın üreticisi hakkında bu konuyla bağlantılı çok sayıda dava da devam ediyor.
Kaynaklar:
- JAMA Network Open
Contraceptive Progestogens and Incident Meningioma (Lundstrøm NH ve ark.)
Temmuz 2026. - Danish Medicines Agency (Danimarka İlaç Ajansı)
25 yıllık ulusal kayıt çalışmasına ilişkin resmi güvenlik açıklaması. - New York Post
It’s not just Depo-Provera. Study links 5 more birth control drugs to brain tumor risk (12 Temmuz 2026).
