Obezite ve tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan tirzepatid ve semaglutidin vücut bileşimi üzerindeki etkilerini karşılaştıran yeni bir araştırma, kilo kaybı sırasında yağsız kütlede meydana gelen değişimleri ortaya koydu.
12 Kasım 2026 tarihinde npj Exercise Medicine and Health dergisinde yayımlanan araştırmada, tirzepatid kullanan kişilerde semaglutid kullananlara göre daha fazla yağsız kütle kaybı görüldü. Ancak verilen toplam kilo hesaba katıldığında, iki ilaç arasındaki fark istatistiksel olarak belirgin olmaktan çıktı.
Araştırmanın temel bulgusu, yağsız kütle kaybının yalnızca kullanılan ilaçla değil, toplam kilo kaybının büyüklüğüyle de yakından ilişkili olduğunu gösteriyor.
670 bin kişinin sağlık kayıtları tarandı
Araştırmacılar, ilk kez tirzepatid veya semaglutid reçete edilen 670.422 yetişkinin elektronik sağlık kayıtlarını inceledi.
Bu kişilerin 456.742'si semaglutid, 213.680'i ise tirzepatid tedavisine başlamıştı.
Tedavi öncesinde ve sonrasında karşılaştırılabilir yağsız kütle ölçümleri bulunan 7.965 kişi ayrıntılı analize alındı. Bu grubun 6.196'sı semaglutid, 1.769'u tirzepatid kullanıyordu.
Araştırmada, tedavinin başlangıcından sonraki 12 aylık dönem boyunca elde edilen vücut bileşimi ölçümleri değerlendirildi. Bununla birlikte analize alınan kişilerin tamamında her izlem zamanında ölçüm bulunmuyordu.
Çalışma, hastaların geçmiş sağlık kayıtlarının incelendiği gözlemsel bir araştırma olarak yürütüldü.
Tirzepatid grubunda daha fazla kilo kaybı görüldü
On ikinci ay değerlendirmesinde semaglutid kullananlarda başlangıç ağırlığına göre ortalama yüzde 9,7, tirzepatid kullananlarda ise yüzde 15,2 kilo kaybı görüldü.
Aynı değerlendirmede başlangıçtaki yağsız kütleye göre azalma semaglutid grubunda yüzde 3,6, tirzepatid grubunda yüzde 5,6 olarak hesaplandı.
İki ilaç arasındaki yağsız kütle kaybı farkı, başlangıçtaki yağsız kütleye göre 2,1 yüzde puanı düzeyindeydi. İlk karşılaştırmada bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Ancak araştırmacılar toplam kilo kaybını ve ilgili klinik değişkenleri istatistiksel analize dahil ettiklerinde sonuç değişti.
Düzeltilmiş karşılaştırmada iki ilaç arasındaki tahmini fark 0,1 yüzde puanına kadar geriledi.
Bu tahminin yüzde 95 güven aralığı eksi 1,6 ile artı 1,4 yüzde puanı arasındaydı.
Başka bir ifadeyle, verilen kilo hesaba katıldığında tirzepatid ve semaglutid arasında yağsız kütle kaybı bakımından istatistiksel olarak belirgin bir farklılık gösterilemedi.
Bununla birlikte bu sonuç, gözlenen ilk farkın tamamının kilo kaybından kaynaklandığını kesin olarak kanıtlamıyor.
Verilen kilonun yaklaşık beşte biri yağsız kütleden
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, toplam kilo kaybı içerisinde yağsız kütlenin ne kadar yer tuttuğuydu.
Başlangıç ağırlığının en az yüzde 5'ini kaybeden kişilerde, 12. ay değerlendirmesinde verilen toplam kilonun yağsız kütleden gelen bölümü semaglutid grubunda yaklaşık yüzde 20, tirzepatid grubunda ise yüzde 18 olarak hesaplandı.
Bu sonuç, incelenen hasta grubunda kaybedilen ağırlığın yaklaşık beşte birinin yağsız kütledeki azalmadan oluştuğunu gösterdi.
Bununla birlikte bireysel farklılıklar belirgindi. Benzer miktarda kilo veren kişilerde yağsız kütle değişimi aynı düzeyde gerçekleşmedi.
Araştırmacılar, toplam kilo kaybı ile yağsız kütle kaybının birbiriyle ilişkili olduğunu, ancak her kişide aynı oranda ilerlemediğini bildirdi.
Yağsız kütle kaybı kas kaybıyla aynı şey mi?
Araştırmanın sonuçları değerlendirilirken yağsız kütle ile iskelet kası kütlesi arasındaki farkın bilinmesi gerekiyor.
Yağsız kütle yalnızca kaslardan oluşmuyor. Vücuttaki su, organlar ve yağ dışındaki diğer dokular da bu ölçümün içerisinde yer alıyor.
Bu nedenle yağsız kütlede saptanan her azalma, aynı miktarda iskelet kasının kaybedildiği anlamına gelmiyor.
Araştırmada vücut bileşimi verileri ağırlıklı olarak biyoelektrik impedans analizi yöntemiyle elde edildi. Bu yöntem, vücudun elektrik akımına gösterdiği direnci kullanarak yağ ve yağsız kütle hakkında tahminde bulunuyor.
Ancak vücudun sıvı durumu ve ölçüm koşulları sonuçları etkileyebiliyor.
Çalışmada doğrudan kas gücü veya fiziksel performans testlerine dayanan kapsamlı bir karşılaştırma yapılmadığından, iki ilacın iskelet kası sağlığı üzerindeki etkileri hakkında kesin bir üstünlük değerlendirmesi yapılamıyor.
Direnç egzersiziyle ilgili ayrı araştırma ne gösterdi?
9 Kasım 2026 tarihinde Nature Medicine dergisinde yayımlanan ayrı bir randomize kontrollü araştırma, tirzepatid tedavisi sırasında direnç egzersizinin yağsız doku kaybı üzerindeki etkilerini inceledi.
Fazla kilolu veya obezitesi bulunan 120 yetişkinin katıldığı çalışmada, katılımcılar 40 hafta boyunca tirzepatid tedavisi aldı. Bir grup olağan aktivitelerini sürdürürken diğer grup haftada üç kez gözetimli direnç egzersizi yaptı.
Yalnızca tirzepatid kullanan grupta ortalama 4,67 kilogram yağsız yumuşak doku kaybı görülürken, direnç egzersizi uygulanan grupta bu miktar 3,57 kilogram oldu.
İki grup arasında yaklaşık 1,09 kilogramlık fark saptandı. Egzersiz uygulanan grupta kas gücü sonuçları da daha olumluydu.
Bu araştırma, tirzepatid tedavisine direnç egzersizi eklenmesinin yağsız yumuşak doku kaybını azaltabildiğini gösterdi.
Ancak çalışma semaglutid ile tirzepatidi karşılaştırmadığından, sonuçları iki ilaç arasında doğrudan bir üstünlük kanıtı olarak yorumlanamaz.
Araştırmanın sınırlılıkları neler?
Tirzepatid ve semaglutidi karşılaştıran 12 Kasım tarihli araştırmanın önemli sınırlılıkları bulunuyor.
Öncelikle hastalar ilaç gruplarına rastgele atanmadı. Bu nedenle gözlenen farklılıkların doğrudan kullanılan ilaçlardan kaynaklandığı kesin olarak söylenemiyor.
Ayrıca 670 binden fazla kişinin yalnızca yaklaşık yüzde 1,2'sinde tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırılabilir yağsız kütle ölçümleri bulunuyordu.
Ölçüm yapılan hastaların diğer kullanıcılardan farklı özellikler taşıması ve takip ölçümlerinin her hastada aynı zamanlarda yapılmamış olması sonuçları etkileyebilir.
Beslenme düzeni, protein tüketimi, fiziksel aktivite ve tedaviye devamlılık gibi değişkenlerin tüm hastalarda aynı ayrıntıda kaydedilmemiş olması da değerlendirmeyi sınırlıyor.
Araştırmanın bulguları, kilo kaybının yalnızca tartıda görülen rakamlarla değerlendirilmesinin yeterli olmayabileceğine işaret ediyor.
Bununla birlikte yağsız kütle kaybının uzun dönemde kas gücü, hareket kabiliyeti ve fiziksel işlevler üzerindeki etkilerini belirlemek için daha kapsamlı, ileriye dönük klinik araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.
TIBBİ UYARI
Bu araştırma, tirzepatid veya semaglutid tedavisinin kişisel olarak seçilmesi, bırakılması ya da değiştirilmesi için tek başına yeterli değildir. İlaç seçimi, tedavinin sürdürülmesi ve vücut bileşiminin izlenmesi, kişinin sağlık durumu dikkate alınarak hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
KAYNAKLAR
1. Murugadoss K, Venkatakrishnan AJ, Soundararajan V. Greater lean-body-mass decline with tirzepatide than semaglutide in routine care, revealed by body-composition digital phenotyping. npj Exercise Medicine and Health. 12 Kasım 2026; 1:15. DOI: 10.1038/s44437-026-00025-y.
2. Green DJ, Haynes A, Underwood DR ve ark. Resistance exercise to attenuate lean mass loss during tirzepatide therapy for obesity: a randomized controlled trial. Nature Medicine. 9 Kasım 2026. DOI: 10.1038/s41591-026-04752-5.
