Açık karın tedavisinde kullanılan iki cerrahi yöntemi karşılaştıran yeni bir araştırmada, dikey ağ aracılı traksiyon uygulanan hastalarda karın duvarı fasyasının kalıcı olarak kapatılma oranı daha yüksek bulundu. Scientific Reports dergisinde 11 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan çalışmada, eşleştirilmiş hasta gruplarında fasya kapanma oranı dikey traksiyonla %89,3, karşılaştırma yöntemiyle %60,7 olarak hesaplandı.
Araştırmada iki yöntem arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Bununla birlikte çalışma, dikey traksiyonun kesin olarak daha etkili olduğunu kanıtlamıyor. Araştırmacılar, küçük hasta grupları ve yöntemsel sınırlılıklar nedeniyle sonuçların daha geniş çalışmalarla doğrulanması gerektiğini belirtiyor.
1.119 açık karın olgusu değerlendirildi
Sebastian Schaaf ve çalışma arkadaşları, Avrupa Fıtık Derneğinin (European Hernia Society) Açık Karın Kayıt Sistemi'nde 2015–2024 yılları arasında bulunan 1.119 olguyu inceledi.
Geriye dönük kayıt araştırmasında hastaların 39'una dikey ağ aracılı fasya traksiyonu (VMMFT), 675'ine ise vakum destekli yara kapatma ile ağ aracılı fasya traksiyonunun birlikte kullanıldığı yöntem (VAWCM) uygulanmıştı.
Araştırmacılar, tedavi başlangıcındaki sepsis durumu ve karın duvarındaki fasya açıklığının genişliği gibi özellikleri dikkate alarak karşılaştırılabilir hasta grupları oluşturdu.
İstatistiksel eşleştirme sonrasında her biri 28 hastadan oluşan iki grup analiz edildi.
Dikey traksiyon grubunda 28 hastanın 25'inde, karşılaştırma grubunda ise 28 hastanın 17'sinde kalıcı fasya kapanması sağlandı.
Buna göre kapanma oranları sırasıyla %89,3 ve %60,7 olarak gerçekleşti. Aradaki mutlak fark 28,6 yüzde puanıydı ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Araştırmacıların eşleştirilmiş grupta gerçekleştirdiği lojistik regresyon analizinde de dikey traksiyon ile fasya kapanması arasında olumlu bir ilişki saptandı. Ancak güven aralığının geniş olması, bu ilişkinin büyüklüğüne ilişkin önemli belirsizlik bulunduğunu gösterdi.
Açık karın tedavisi neden uygulanıyor?
Açık karın tedavisi, ağır karın içi enfeksiyonlarda, ciddi travmalarda ve karın içi basıncın tehlikeli düzeylere yükseldiği bazı durumlarda kullanılan cerrahi bir yaklaşımdır.
Bazı hastalarda ilk ameliyat sonrasında karın duvarının hemen kapatılması güvenli olmayabilir. Karın içi organlarda şişlik bulunması, enfeksiyonun kontrol altına alınamamış olması veya yeniden ameliyat gereksinimi nedeniyle karın geçici olarak açık bırakılabilir.
Tedavinin temel hedeflerinden biri, hastanın klinik durumu uygun hâle geldiğinde karın duvarındaki güçlü bağ dokusu tabakası olan fasyanın yeniden birleştirilmesidir.
Kalıcı fasya kapanmasının sağlanamaması, büyük karın duvarı fıtıklarının gelişmesine ve ilerleyen dönemde daha karmaşık cerrahi onarımlara ihtiyaç duyulmasına neden olabilir.
Dikey traksiyon yönteminin farkı ne?
Ağ aracılı fasya traksiyonu yöntemlerinde, ameliyat sonrasında birbirinden uzaklaşabilen fasya kenarlarının kontrollü biçimde yeniden yaklaştırılması amaçlanır.
Vakum destekli yara kapatma ve ağ aracılı traksiyonun birlikte uygulandığı yöntemde, negatif basınçlı yara tedavisi ile fasya kenarlarını yaklaştırmaya yönelik mekanik çekme işlemi bir arada kullanılır.
Dikey ağ aracılı traksiyonda ise özel bir düzenek yardımıyla karın duvarına yukarı yönlü çekme kuvveti uygulanır. Bu yaklaşım, fasya kenarlarının yanlara doğru geri çekilmesini sınırlamayı ve karın duvarının kapatılmasını kolaylaştırmayı amaçlar.
Dikey traksiyon da negatif basınçlı yara tedavisiyle birlikte kullanılabilmektedir. Dolayısıyla araştırmanın sonuçları, vakum tedavisinin gereksiz olduğu veya tek başına etkisiz kaldığı şeklinde yorumlanamaz.
Ölüm oranlarında anlamlı fark saptanmadı
Araştırmada iki hasta grubu arasında ölüm oranları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmedi.
Bağırsak ile açık karın yarası arasında anormal bir bağlantı oluşması anlamına gelen enteroatmosferik fistül, dikey traksiyon grubunda görülmezken karşılaştırma grubunda üç hastada kaydedildi.
Ancak fistül görülme sıklığındaki fark istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadı. Bu nedenle dikey traksiyonun söz konusu komplikasyonu önlediği sonucuna varılamıyor.
Dikey traksiyon uygulanan grupta yoğun bakımda kalış ve mekanik ventilasyon süreleri de daha uzun bulundu.
Araştırmanın gözlemsel yapısı, bu farklılıkların doğrudan kullanılan cerrahi teknikten kaynaklandığını göstermeye yeterli değil.
Sonuçlar neden dikkatli yorumlanmalı?
Araştırmanın en önemli sınırlılığı, istatistiksel eşleştirme sonrasında karşılaştırılan grupların yalnızca 28'er hastadan oluşmasıydı.
Çalışma geriye dönük kayıt verilerine dayanıyordu. Bu nedenle hastaların klinik özellikleri, hastalıklarının ağırlığı ve uygulanan diğer tedaviler sonuçları etkilemiş olabilir.
İstatistiksel eşleştirmeye rağmen hasta grupları arasındaki bütün farklılıklar giderilemedi. Ayrıca kullanılan tedavi protokollerinin tamamen standartlaştırılmamış olması, sonuçların yalnızca traksiyon tekniğine bağlanmasını güçleştiriyor.
Araştırmanın istatistiksel analizinde dikey traksiyonla fasya kapanması arasındaki ilişkinin olasılık oranı 5,39 olarak hesaplandı. Ancak %95 güven aralığının 1,31 ile 22,25 arasında değişmesi, etki büyüklüğüne ilişkin tahminin kesin olmadığını ortaya koyuyor.
Çalışmanın iki yazarı, dikey traksiyon sistemi üreten şirketle tıbbi danışmanlık ilişkileri bulunduğunu bildirdi. Bu açıklama, araştırmanın değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken bir diğer unsur.
Cerrahi uygulamalar değişecek mi?
Dünya Acil Cerrahi Derneğinin açık karın tedavisine ilişkin rehberi, uygun hastalarda negatif basınçlı yara tedavisinin sürekli fasya traksiyonuyla birlikte kullanılmasını öneriyor.
Rehberde ayrıca karın içi enfeksiyon kontrol altına alındığında, ek cerrahi müdahale gereksinimi ortadan kalktığında ve hastanın genel durumu uygun olduğunda fasya kapanmasının mümkün olan en erken dönemde gerçekleştirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Yeni araştırma, dikey ağ aracılı traksiyonun kalıcı fasya kapanmasını sağlamada değerlendirilebilecek bir seçenek olduğunu düşündürüyor.
Ancak bulgular, yöntemin bütün açık karın hastalarında tercih edilmesi gerektiğini veya mevcut cerrahi yaklaşımın değiştirilmesini destekleyecek kesinlikte değil.
Dikey traksiyonun hangi hastalarda daha yararlı olabileceğinin ve uzun dönem sonuçlarının belirlenmesi için daha geniş, ileriye dönük, standartlaştırılmış karşılaştırmalı çalışmalara ihtiyaç bulunuyor.
KAYNAKLAR
1. Schaaf S, Dohmen J, Zago M ve arkadaşları. Vertical mesh-mediated fascial traction is associated with higher fascial closure rates than vacuum-assisted wound closure with mesh-mediated traction in open abdomen therapy. Scientific Reports, 11 Kasım 2026.
2. Coccolini F ve arkadaşları. The open abdomen in trauma and non-trauma patients: WSES guidelines. World Journal of Emergency Surgery, 2018; 13:7.
