Haber Servisi

Japonya’da geçmişte bazı beyin ameliyatlarında kullanılan kadavradan elde edilmiş dura mater greftleri, yıllar sonra ölümcül Creutzfeldt-Jakob hastalığıyla ilişkilendirildi. 2017 sonu itibarıyla Japonya’nın ulusal CJD sürveyansında 154 dura mater grefti ilişkili vaka kaydedilmişti; üç hastada belirtiler ameliyattan 30 yıl sonra ortaya çıktı. 2026’da yayımlanan bir otopsi olgusu ise 27 yıllık gecikmenin ardından gelişen hastalığın izlerini yeniden gündeme taşıdı.

Sağlık biliminde gündeme gelen dört araştırma; Candida auris’in bulunduğu besin ortamına göre bazı virülans özelliklerini değiştirebildiğini, D3 vitamininin erkek sıçanlarda D2’ye göre bazı kas ve kalp göstergelerinde daha belirgin sonuçlarla ilişkili olduğunu, kahvaltı yapan gençlerin günlük beslenme kalitesinin değişebildiğini ve lupus nefritinde belirli bağışıklık hücrelerinin böbrek inflamasyonu ile skarlaşmayla bağlantılı olabileceğini gösterdi.

Yörük topluluklarının sağlık kültürü yalnızca birkaç bitkisel reçeteden ibaret değildi. Göçebe ve yarı göçebe yaşam; bitki bilgisi, hayvan sağlığı, doğum ve çocuk bakımı, kırık-çıkık uygulamaları, beslenme ve inanç temelli pratikleri aynı yaşam düzeni içinde bir araya getirdi.

Michigan Medicine araştırmacıları, 4 Eylül 2026’da yayımlanan bilimsel değerlendirmede tendonların sınırlı iyileşme kapasitesini, laboratuvarda geliştirilen mikrotendon platformunu ve tendon-kemik birleşim bölgesindeki düşük oksijen ortamını inceleyen son bulguları bir araya getirdi.

Binlerce yıllık papirüsler artık yalnızca insan gözüyle incelenmiyor. Makine öğrenmesi, gelişmiş görüntüleme ve dijital rekonstrüksiyon yöntemleri Antik Mısır’dan kalan parçalanmış metinlerin araştırılma biçimini değiştiriyor. Bu teknolojiler henüz Ebers veya Edwin Smith gibi ünlü tıp papirüslerini kendi başına “yeniden çevirmiş” değil.

Fransa’da 104 binden fazla yetişkinin izlendiği yeni araştırma, hafta içi ile hafta sonu arasındaki yemek saatleri farkının kalp-damar sağlığıyla ilişkili olabileceğini gösterdi. İstatistiksel olarak anlamlı ilişki özellikle erkeklerde görülürken, kadın ve erkekler arasındaki farkı doğrudan değerlendiren etkileşim analizi anlamlı çıkmadı. Çalışma gözlemsel olduğu için yemek saatlerindeki değişimin doğrudan kalp hastalığına yol açtığı söylenemiyor.

Çin Tarım Üniversitesi ve Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının Birleşik Krallık Biyobankası verileriyle yürüttüğü ve Proceedings of the National Academy of Sciences’ta Ağustos 2026’da yayımlanan doğal deney araştırması, yaşamın ilk 1000 gününü şeker kısıtlaması altında geçiren kişilerde karaciğer ve intrahepatik safra yolu, rektum, akciğer, prostat ve meme kanserlerinin görülme hızlarının onlarca yıl sonra yüzde 36 ile yüzde 69 arasında daha düşük olduğunu gösterdi.

Roma İmparatorluğu’nun kalıcı lejyon üslerinde “valetudinarium” adı verilen askerî hastaneler bulunuyordu. Augustus döneminde belirginleşen sistemde hekimler ve sağlık yardımcıları görev yapıyordu. İsviçre’deki Vindonissa’da ortaya çıkarılan yaklaşık 4 bin 500 metrekarelik hastanenin 60 hasta odasına sahip olduğu ve yaklaşık 300 askere bakım sağlayabildiği değerlendiriliyor.

Roma döneminin en önemli tıp yazarlarından Aulus Cornelius Celsus, yaklaşık iki bin yıl önce kaleme aldığı De Medicina adlı eserinde katarakt için uygulanan cerrahi girişimi ayrıntılarıyla anlattı. “Couching” olarak bilinen yöntemde bulanıklaşmış doğal göz merceği çıkarılmıyor, ince bir iğneyle görüş ekseninin dışına itiliyordu. Roma dönemine tarihlenen cerrahi aletler de bu tür göz girişimlerinin yalnızca yazılı metinlerde kalmadığını gösteren arkeolojik bulgular arasında yer alıyor.

Tekirdağ kıyılarında yeniden görüntülenmesiyle gündeme gelen ve “maviş” ya da “sahanda yumurta denizanası” olarak bilinen Cotylorhiza tuberculata, Marmara Denizi için yeni bir tür değil. İstanbul Üniversitesi araştırmacılarının bilimsel kayıtları türün 2020’de Prens Adaları çevresinde gözlendiğini, daha sonraki çalışmalar ise güney Marmara’ya ulaştığını gösteriyor.

Son iki günde yayımlanan üç araştırma, uyku düzeni, alkol kullanımı ve ergenlerde spor alışkanlıklarının sağlıkla ilişkisine yeni veriler ekledi.

British Dental Journal’ın 13 Şubat 2026 tarihli sayısında yeniden ele alınan Thomas Rowlandson’ın 1787 tarihli ünlü gravürü, 18. yüzyıl İngiltere’sinde yoksul gençler ve çocuklardan para karşılığı alınan sağlam dişlerin varlıklı hastalara nakledildiği tartışmalı uygulamayı hatırlattı. Dönemin önde gelen cerrahlarından John Hunter’ın da bilimsel olarak ilgilendiği kişiden kişiye diş nakilleri, sınırlı başarı ve enfeksiyon tehlikesi nedeniyle zamanla terk edildi.