Haber Servisi

University of Warwick araştırmacılarının 23 çalışmayı ve 1,9 milyondan fazla kişiyi kapsayan yeni sistematik derleme ve meta-analizinde, ADHD tanısı olan kişilerde çeşitli gastrointestinal yakınmaların daha yüksek odds ile ilişkili olduğu belirlendi. Journal of Attention Disorders’ta 10 Eylül 2026’da yayımlanan araştırmada kabızlık için odds yaklaşık iki kat, irritabl bağırsak sendromu için yüzde 58 daha yüksek, enkoprezis için ise dört kattan fazla bulundu.

Özbekistan Oliy Majlisi Senatosu, Latin esaslı Özbek alfabesinin yeniden düzenlenmesini öngören yasayı onayladı. Düzenlemeyle mevcut O‘, G‘, Sh ve Ch yazımlarının Ö, Ğ, Ş ve Ç ile değiştirilmesi, Ng birleşiminin ise alfabenin bağımsız bir unsuru olmaktan çıkarılması öngörülüyor.

1851 yılında Amerikalı hekim Samuel A. Cartwright, köleleştirilmiş insanların sahiplerinden kaçma isteğini doğal bir özgürlük arayışı olarak değil, sözde bir zihinsel hastalık olarak tanımladı. “Drapetomania” adını verdiği bu kavram hiçbir zaman tıbbın evrensel kabul görmüş bir tanısı olmadı. Bugün ise bilimsel ırkçılığın ve tıbbi otoritenin kölelik düzenini meşrulaştırmak için nasıl kullanılabildiğinin çarpıcı örneklerinden biri olarak inceleniyor.

19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın ilk yıllarında arsenik içeren bazı güzellik tabletleri, daha açık ve lekesiz bir cilt vaadiyle satılıyordu. Bugün ise özellikle inorganik arseniğin son derece toksik ve kanserojen olduğu biliniyor.

1920’lerden 1950’lere kadar bazı ayakkabı mağazalarında müşterilerin, özellikle çocukların, ayakları X-ray floroskopisiyle görüntüleniyordu. Bilimsel yenilik olarak sunulan bu yöntem neden terk edildi?

Cleveland Clinic ve IBM Research araştırmacılarının geliştirdiği yapay zekâ modeli, rutin bir gecelik uyku testinde kaydedilen beyin aktivitesi, kalp ritmi, solunum ve diğer fizyolojik sinyallerden uzun vadeli sağlık riskleriyle ilişkili örüntüler belirledi.

Dünya Sağlık Örgütü, 8 Eylül 2026’da yayımladığı yeni bilgi özetinde tütün kullanımının kadınlarda kısırlık riskiyle, erkeklerde ise sperm özellikleri ve cinsel işlev bozukluklarıyla ilişkili olduğunu bildirdi. Pasif içiciliğin de üreme sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceğine dikkat çekilirken, 2026’da yayımlanan güncel bir meta-analiz sigaranın yardımcı üreme tedavilerindeki etkisinin önceki çalışmalarda tahmin edilenden daha karmaşık olabileceğini gösterdi.

On üç binden fazla Duchenne hastasını kapsayan meta-analizde, evde mekanik ventilasyon kullanılan çalışma kollarında ortanca sağkalım 28,9 yıl; kullanılmayanlarda 19 yıl hesaplandı.

Çin’de Tongji Hastanesi ve Shenzhen Genocury Biotech araştırmacılarının yürüttüğü erken keşifsel çalışmada, tedaviye dirençli nörolojik otoimmün hastalıkları bulunan 16 yetişkine T hücrelerini doğrudan vücudun içinde CAR-T hücrelerine dönüştürmeyi amaçlayan JY231 uygulandı. New England Journal of Medicine’da 2 Eylül 2026’da yayımlanan sonuçlarda tüm hastalarda CAR-T hücresi oluşumu ve tam B hücresi tükenmesi görülürken, farklı hastalık gruplarında erken klinik iyileşme sinyalleri bildirildi.

Before modern universities became widespread in Europe, Salerno in southern Italy had emerged as one of the most important centers of medical teaching in the Middle Ages. Greek and Latin medical traditions, knowledge transmitted through Arabic medical texts, and local practices came together in the same intellectual environment.

Modern üniversiteler Avrupa'da yaygınlaşmadan önce Güney İtalya'daki Salerno, Orta Çağ'ın en önemli tıp öğretim merkezlerinden biri haline gelmişti. Yunan ve Latin tıp mirası, Arapça tıp eserlerinden aktarılan bilgiler ve yerel uygulamalar burada aynı entelektüel ortamda buluştu. Kadınların tıp dünyasındaki görünürlüğü, çeviri hareketleri, cerrahi metinler ve hekimlik eğitiminin giderek sistemleşmesi Salerno'yu tıp tarihinde özel bir yere taşıdı.

Laboratuvar testlerinin ve modern görüntüleme yöntemlerinin bulunmadığı dönemlerde idrar, hekimin vücudun içinde olup bitenleri anlamak için başvurduğu önemli ipuçlarından biriydi. Antik kökleri bulunan ve Orta Çağ'da daha sistematik hale gelen üroskopide hekimler idrarın rengini, berraklığını, kıvamını ve tortusunu inceliyor; farklı görünümleri sınıflandıran “idrar çarklarından” yararlanıyordu.