Tek kullanımlık malzemelerin yeniden kullanımı ile ilgili dünyada tam bir uzlaşma sağlanmış değildir. Finlandiya, Fransa, İngiltere, Macaristan, İspanya, Japonya gibi ülkelerde tekrar kullanımını yasaklanırken ABD, Almanya, Kanada gibi ülkelerde sağlık otoriterleri tarafından tekrar kullanıma sterilizasyon prosedür ve protokol şartları yerine getirildiğinde kısmi derecede izin verilmektedir
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Gıda ve İlaç Yönetimi (Food and Drug Administration-FDA) kuruluşu tıbbi malzemelerin tekrar sterilizasyon sürecinde (reprocessing) aşamasında bütün standart ve protokollere uygun yapılması koşulu ile izin vermekte ancak tüm sorumluluğun hastane yönetimi, enfeksiyon komitesi ve hekime ait olduğunu ifade etmektedir (19). FDA göre en sık tekrar kullanımı yapılan tıbbi malzeme listesi Tablo 1’de belirtilmiştir.
Tek kullanımlık aletlerin tekrar kullanımı, fiziksel ve fizyolojik zararla ile etik ve yasal sorumluluk anlamındaki riskler bulunmaktadır. Enfeksiyon riski yanında malzeme kullanımında onam alınmaması, yasal düzenlemelerin eksikliği veya yokluğu yer almaktadır. Ayrıca tekrar kullanım sonucu risklere bağlı olarak hastanın psikososyal durumunu da göz önünde bulundurmak gerekmektedir
Türkiye’de Tekrar Kullanım (Re-use)
Tek kullanımlık aletlerin tekrar kullanılmasının ana nedeni işin ekonomik boyutu olduğu ifade edilmektedir. Sağlık kuruluşlarını ve hekimleri tekrar kullanıma iten en önemli faktörler arasında malzeme maliyetlerinin yüksek olması gelmektedir. Çünkü tanıya dayalı ödeme (paket) sisteminde maliyet bazlı bir fiyatlandırma yapılmadığı gerekçesiyle her hastada ayrı malzeme kullandığı takdirde zarar edilebileceği endişesi bulunmaktadır. Bu nedenle çoğu sağlık kuruluşu güvenlik ve etkililik riski sorumluluğunu alarak tekrar kullanımı tercih etmektedir. Ekonomik boyutta başka bakılması gereken bir nokta ise tekrar kullanımın yasaklanmasının bütçeye getireceği yükü hesaba kattıkları düşünülmektedir.
Türkiye’de tekrar kullanım, pek çok yönüyle ülkenin yönetim kademesi, sağlık politikası belirleyicileri ve uygulayıcılar tarafından masaya yatırılması ve en kısa sürede kesin hatlarıyla uygulanabilir sonuçlara ulaştırılması gereken bir sorun olarak görülmektedir.