Sadece kan örneğiyle uygulanabilen yeni test, özellikle tarama yaptırmayan milyonlarca kişiye ulaşmayı hedefliyor. Ancak uzmanlar, kolonoskopinin hâlâ altın standart olmaya devam ettiğini vurguluyor.
Kolorektal kanser, erken evrede yakalandığında tedavi başarısı yüksek olan kanser türleri arasında yer alıyor. Buna rağmen birçok kişi kolonoskopi veya dışkı temelli tarama yöntemlerini yaptırmıyor. FDA’nın onayladığı SimpleScreen CRC adlı yeni kan testi, bu engeli azaltabilecek alternatif bir tarama seçeneği olarak öne çıkıyor.
45 Yaş ve Üzeri İçin Geliştirildi
Yeni test, 45 yaş ve üzerindeki, ortalama kolorektal kanser riski taşıyan ve herhangi bir belirti göstermeyen yetişkinlerde kullanılmak üzere onaylandı. Testte yalnızca alınan bir kan örneği analiz edilerek, kanda dolaşan hücresiz DNA (cfDNA) içerisindeki kansere işaret edebilecek biyolojik sinyaller değerlendiriliyor.
Yaklaşık 49 Bin Kişide Değerlendirildi
FDA’nın kararı, bugüne kadar kan temelli kolorektal kanser taramalarında yürütülen en büyük doğrulama çalışmalarından biri olan PREEMPT CRC araştırmasına dayanıyor.
Araştırmada:
- Kolorektal kanseri saptama duyarlılığı %81,1
- Özgüllük %90,4
- İleri prekanseröz lezyonları yakalama oranı ise %13,7 olarak bildirildi.
Kolonoskopinin Yerini Almıyor
Uzmanlar, yeni kan testinin önemli bir seçenek sunmasına rağmen kolonoskopinin yerine geçmediğinin altını çiziyor.
Kan testinin pozitif çıkması durumunda kesin tanı ve gerekli tedavi planlaması için yine kolonoskopi yapılması gerekiyor. Bu nedenle yeni yöntem, özellikle taramaya katılım oranını artırabilecek tamamlayıcı bir seçenek olarak değerlendiriliyor.
Abbott Pazarlayacak
FDA onayının ardından test, sağlık teknolojileri şirketi Abbott tarafından ABD’de ticari olarak sunulacak. Şirketin testi 2026 sonbaharında kullanıma açması planlanıyor. Onayla birlikte Freenome’un, Abbott ile yaptığı iş birliği kapsamında önemli bir kilometre taşı ödemesi almaya hak kazandığı da açıklandı.
Erken Tanıda Yeni Bir Alternatif
Uzmanlara göre kan temelli tarama testlerinin en büyük avantajı, uygulama kolaylığı sayesinde taramaya katılımı artırma potansiyeli. Bununla birlikte, kolorektal kanserden korunmada en etkili yaklaşımın, kişilerin yaş ve risk durumlarına uygun tarama programlarına düzenli katılması olduğu vurgulanıyor. Yeni kan testi de bu hedefe ulaşmada ek bir seçenek olarak sağlık sistemine dahil edilmiş oldu.
