Crohn hastalığı, bağırsaklarda tekrarlayan iltihaplanmalarla seyreden ve dönem dönem alevlenmeler gösterebilen kronik bir hastalık olarak tanımlanıyor. En sık ince bağırsak ve kalın bağırsağın son bölümlerini etkiliyor, ancak sindirim kanalının baştan sona herhangi bir bölümünde görülebiliyor.
Crohn hastalığının belirtileri neler?
Uzmanlara göre Crohn hastalığında en sık karşılaşılan belirtiler şunlar:
• karın ağrısı ve kramp
• uzun süren ishal
• dışkıda kan veya akıntı
• iştahsızlık ve kilo kaybı
• yorgunluk ve halsizlik
• ateş
• makat çevresinde çatlak ve iltihap
Bazı hastalarda eklem ağrıları, deri döküntüleri ve gözlerde kızarıklık gibi bağırsak dışı bulgular da görülebiliyor.
Tanı nasıl konuluyor?
Crohn hastalığının tanısında tek bir test yeterli olmuyor. Tanı genellikle şu yöntemlerin birlikte değerlendirilmesiyle konuyor:
• ayrıntılı hasta öyküsü ve muayene
• kan testleri ve dışkı testleri
• endoskopi ve kolonoskopi
• manyetik rezonans ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleri
Bu incelemeler, iltihabın yaygınlığını ve bağırsak duvarındaki hasarın boyutunu ortaya koyuyor.
Crohn hastalığında en yeni tedavi yaklaşımları
Hastalığın kesin tedavisi henüz bulunmasa da modern yöntemlerle belirtiler kontrol altına alınabiliyor. Güncel yaklaşımın temel hedefi iltihabı baskılamak ve alevlenmeleri önlemek.
Tedavi seçenekleri arasında:
• iltihap giderici ilaçlar
• bağışıklık sistemini düzenleyen tedaviler
• biyolojik ilaçlar
• gerektiğinde cerrahi girişimler
yer alıyor.
Son yıllarda özellikle biyolojik tedaviler ve hedefe yönelik yeni moleküller dikkat çekiyor. Bu ilaçların bazı hastalarda bağırsak iltihabını belirgin biçimde azalttığı ve yaşam kalitesini yükselttiği bildiriliyor. Ancak tüm hastalar için uygun olmayabileceği, yan etkiler açısından düzenli doktor takibinin şart olduğu vurgulanıyor.
Kimler risk altında?
Crohn hastalığı her yaşta görülebilse de en sık genç yetişkinlerde ortaya çıkıyor. Risk faktörleri arasında:
• ailede Crohn veya ülseratif kolit öyküsü
• sigara kullanımı
• bazı çevresel ve beslenme faktörleri
sayılıyor. Stres ve yanlış beslenme hastalığı tek başına başlatmasa da alevlenmeleri tetikleyebiliyor.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Şu durumlarda gastroenteroloji uzmanına başvurulması öneriliyor:
• iki haftadan uzun süren ishal
• tekrarlayan karın ağrısı
• dışkıda kan
• nedeni açıklanamayan kilo kaybı
• şiddetli yorgunluk
Erken tanı ve düzenli takip, Crohn hastalığında komplikasyon riskini azaltıyor.
Önemli uyarı
Uzmanlar, bitkisel karışımlar ve kulaktan dolma önerilerle tedavi denemenin riskli olabileceğini belirtiyor. Crohn hastalığının tedavisi mutlaka doktor tarafından planlanmalı, ilaçlar hekim kontrolünde kullanılmalı.
⸻
⚠ Hatırlatma
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır.
Tanı ve tedavi için mutlaka uzman hekime başvurulması gereklidir
