6 yıllık tıp fakültesi hayatımızda belki de en sık duyduğumuz cümlelerden birisi Çemişgezektesiniz filanca yok ne yaparsınız? Bu meşhur kalıbı kimi zaman tomografi yok kimi zaman kan gazı yok şeklinde çeşit çeşit yoklukları hayal ettiğimiz senaryolarda duyduk. Peki gerçek hayatta bizi neler bekliyor? Beyaz önlükle ilk tanışmanızın üzerinden 6 yıl geçti, keplerinizi fırlattınız ve artık tam manasıyla doktorsunuz. Evet doktoruz, peki kepimiz gibi biz de öylece savrulacak mıyız yoksa ayakları yere sağlam basan umut dolu bir hekim mi iniyor sahalara?
Artık 2. perde başlıyor, önünüze birkaç seçenek çıkıyor ya zorunlu atamaya katılırsınız (eş durumu ataması için başvurular ve atama daha farklı) ya da hiç tercih belirtmeyerek mustafi kalırsınız. Şu an Türkiye’deki güncel sisteme göre mezuniyetin ardından devlet hizmet yükümlülüğü kapsamında fakülteyi bitiren tıp doktorları il ve ilçe sağlık merkezleri, eğitim araştırma hastaneleri, devlet hastaneleri, 112 komuta merkezleri, acil sağlık istasyonları ve askeriyedeki kadrolar olmak üzere çeşitli kontenjanlar doğrultusunda 10 adet tercih yapıyor ve canlı kura çekimi ile 81ilin herhangi bir ilçesine atamanız yapılıyor. Tabii ki kimse hiç bilmediği bir diyarda ve yalnız başına üstünde büyük bir sorumlulukla çalışmak istemez. İşte bu sebeple en azından istediğimiz yerlere yerleşebilmek adına atamaya katılanların neredeyse %95’nin dahil olduğu fakat herhangi bir bağlayıcılığı olmayan sadece gerçek atamayı simüle etmek amacıyla kullanılan, bazı özelliklerinin ücretsiz bazı özelliklerinin ise premium üyelik şeklinde satın alınarak kullanıldığı bir simülasyon programında tercihlerimizi belirtiyoruz. Hoş geldiniz, kurtlar sofrasına ilk burada oturuyorsunuz. Bu yöntem ilk bakışta çok kolaylaştırıcı gibi görünse de kimilerinin uygulamaya katıldığı halde tercih belirtmemesi kimilerinin ise kendisi yazmayacağı yeri arkadaşına tutması gibi çeşit çeşit stratejilere şahit oluyorsunuz, elden ne gelir ki diyerek hala dünyanın iyi bir yer olduğuna inanmaya gayret ederek yolunuza devam ediyorsunuz.
Stresli simülasyon döneminden sonra gerçek atamada tercihlerinizi belirtiyorsunuz 10 tercihinizden hiç birine yerleşemezseniz ortak kuraya kalıyorsunuz. Tercih edilmeyerek boş kalan kontenjanların kurası ortak kura anlamına geliyor. Genellikle ortak kuradaki yerler sevk imkanları ve hastane alt yapılarının diğerlerine nazaran daha yetersiz olduğu ve adını ilk kez tercih araştırması yaptığınız esnada öğrendiğiniz ilçeler oluyor. Fakat adayların çoğu ortak kuraya kalmamak için riskli tercihler yapmak yerine simülasyona göre akılcı tercihler yaparak çoğunlukla 1 veya 2. tercihine yerleşiyor yani yıpratıcı bir süreç olsa da pozitif bir tarafı da var.
DHY hakkında yeterince bilgi verdik, gelelim elimizdeki en yakın örnek olan genç doktorumuz Elif ne yaptı? Çemişgezek’te çalışmadı, hatta İstanbul’un göbeğinde neredeyse elinin altında her imkanın olduğu bir hastanede çalıştı. Ahh! tuzun kuru öyleyse demeyiniz çünkü hekimlik sanatını icra etmek için her tetkiki her görüntülemeyi rutin olarak isteyemezsiniz ister İstanbul’da ol ister Çemişgezek’de... Ne demiş atalarımız: azı karar çoğu zarar, gerçekten acil serviste de genellikle azı karar oluyordu. Buradan yola çıkarak hocalarımızın o altın cümlesi ‘’Çemişgezek’’te aslında anlatmak istedikleri laboratuvar hekimi olmak yerine hastayı gerçekten tam bir anamanez ve fizik muayene ile değerlendirmemizin gerektiğidir. En iyi hastanede de çalışsanız komplike bir vakayla karşılaştığınızda o hasta sizin hastanızdır ve sizin sorumluluğunuzdadır.
Elinizin altında fazlaca imkan olması o hastayı tedavi eden şey değildir o hastanın tedavisi sizin çabanız ve bilginiz ölçüsünde şekilleniyor. Kıssadan hisse heybemize koyacağımız şey öğrencilikte kendimize ne katabilirsek kardır. Scientia potentia est...
