Spoonful Tatlısı Tarifi: Evde Kaşık Tatlısı Nasıl Yapılır?
Spoonful, diğer adıyla kaşık tatlısı; kakaolu taban, krema ve çikolata katmanlarının aynı kapta buluştuğu, kaşıkla servis edilen porsiyonluk tatlılardan biri. Katmanlı görüntüsü ve yoğun çikolata lezzeti sayesinde özellikle soğuk servis edilen tatlıları sevenlerin ilgisini çekiyor.
Klasik versiyonlarında kek, bisküvi, şekerli krema, krema ve bol miktarda çikolata kullanılabildiği için Spoonful'u doğrudan “sağlıklı” veya “düşük kalorili” olarak tanımlamak doğru olmaz. Bu tarifte ise tatlının karakteri korunurken porsiyon büyüklüğü kontrol ediliyor; kremada süzme yoğurttan yararlanılıyor ve çikolata miktarı ölçülü tutuluyor.
Ortaya çıkan tarif yine bir tatlı. Ancak evde hazırlanması sayesinde ilave şeker, çikolata ve porsiyon miktarını kontrol etmek daha kolay hale geliyor.
Sağlıklı beslenme açısından nasıl değerlendirilmeli?
Tatlıların dengeli beslenmede değerlendirilmesinde yalnızca tek bir malzemeye odaklanmak yerine porsiyon ve tüketim sıklığı önem taşıyor.
Bu tarifte kremanın temelini süzme yoğurt oluşturuyor. Yoğurt protein ve kalsiyum gibi besin öğelerine katkı sağlarken klasik yoğun kremalara göre farklı bir beslenme profili sunuyor.
Bitter çikolata ve kakao tatlının temel çikolata aromasını oluşturuyor. Ancak kakao oranının yüksek olması çikolatanın enerji içermediği veya sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmez.
Tarifte ilave şeker bulunuyor. Bu nedenle Spoonful'un bu versiyonu “şekersiz” veya “ilave şekersiz” olarak tanımlanmamalıdır.
Tarif bilgileri
Hazırlama süresi: 25 dakika
Pişirme süresi: 10 dakika
Soğutma süresi: En az 2 saat
Toplam süre: Yaklaşık 2 saat 35 dakika
Kaç kişilik: 6 kişilik
Yaklaşık porsiyon büyüklüğü: 1 küçük tatlı kasesi, yaklaşık 150-170 gram
Zorluk: Kolay
Öğün: Tatlı / ara öğün
Kategori: Sağlıklı Tarifler
Yaklaşık besin değerleri
1 porsiyon için yaklaşık:
Kalori: 285 kcal
Protein: 9 g
Karbonhidrat: 31 g
Yağ: 14 g
Lif: 3 g
Değerler kullanılan süzme yoğurt, bitter çikolata, süt, yulaf unu ve diğer malzemelerin ortalama besin değerleri üzerinden yaklaşık olarak değerlendirilmiştir.
Çikolatanın kakao oranı, yoğurdun yağ oranı, kullanılan şeker ve porsiyon büyüklüğü değerleri değiştirebilir.
Malzemeler
Kakaolu taban için:
80 gram yulaf unu
20 gram şekersiz kakao
1 adet orta boy yumurta
100 ml süt
30 gram esmer veya beyaz şeker
20 ml zeytinyağı
1 çay kaşığı kabartma tozu
1 çay kaşığı vanilya özütü, isteğe bağlı
Yoğurtlu krema için:
400 gram koyu kıvamlı sade süzme yoğurt
100 gram labne peyniri
20 gram pudra şekeri
1 çay kaşığı vanilya özütü
Çikolata katmanı için:
80 gram yüzde 70 veya üzeri bitter çikolata
80 ml süt
10 gram kakao
Üzeri için isteğe bağlı:
10 gram ince kıyılmış fındık veya ceviz
Taze çilek, ahududu veya birkaç dilim mevsim meyvesi
Az miktarda kakao
Spoonful tatlısı nasıl yapılır?
1. Fırını 175 derece alt-üst ayarda önceden ısıtın.
2. Yumurtayı ve 30 gram şekeri bir karıştırma kabına alın. Şeker tamamen erimek zorunda değil; yaklaşık 1 dakika çırpmak yeterlidir.
3. Sütü, zeytinyağını ve kullanıyorsanız vanilyayı ekleyip karıştırın.
4. Yulaf unu, kakao ve kabartma tozunu ayrı bir kapta karıştırın.
5. Kuru malzemeleri sıvı karışıma ekleyin. Un görünümü kaybolana kadar spatulayla karıştırın. Gereğinden fazla çırpmayın.
6. Yaklaşık 20 santimetrelik küçük bir fırın kabını pişirme kağıdıyla kaplayın ve karışımı ince bir tabaka halinde yayın.
7. Önceden ısıtılmış 175 derece fırında yaklaşık 9-12 dakika pişirin. Kürdan kontrolünde üzerinde ıslak hamur kalmamalı ancak taban tamamen kurutulmamalıdır.
8. Fırından çıkarın ve tamamen soğumaya bırakın.
9. Yoğurtlu krema için süzme yoğurt, labne, pudra şekeri ve vanilyayı bir kasede pürüzsüz hale gelene kadar karıştırın.
10. Kremayı gereğinden fazla çırpmayın. Özellikle daha sulu bir yoğurt kullanıldığında uzun süre çırpmak karışımın gevşemesine neden olabilir.
11. Çikolata katmanı için sütü küçük bir sos tenceresinde kaynama noktasına getirmeden ısıtın.
12. Tencereyi ocaktan alın. Küçük parçalara ayrılmış bitter çikolatayı sıcak sütün içine ekleyin.
13. Yaklaşık 1 dakika dokunmadan bekleyin. Ardından merkezden dışa doğru karıştırarak pürüzsüz bir çikolata sosu elde edin.
14. Kakaoyu ekleyerek yeniden karıştırın.
15. Çikolata sosunu oda sıcaklığına yaklaşana kadar bekletin. Sıcak sosu doğrudan yoğurtlu kremanın üzerine dökmeyin; aksi halde krema gevşeyebilir.
16. Tamamen soğuyan kakaolu tabanı elinizle veya bıçakla küçük parçalar halinde ufalayın.
17. Altı adet küçük servis kasesinin tabanına kakaolu parçaları eşit biçimde paylaştırın.
18. Üzerlerine yoğurtlu kremayı ekleyin ve kaşığın arkasıyla hafifçe düzeltin.
19. Ilıklığını tamamen kaybetmiş çikolata sosunu kaselere eşit biçimde paylaştırın.
20. Tatlıları buzdolabına alın ve en az 2 saat dinlendirin.
21. Servis öncesinde isteğe göre kıyılmış ceviz veya fındık, taze meyve ya da çok az kakao ekleyin.
22. Spoonful'u buzdolabından çıktıktan kısa süre sonra soğuk servis edin.
Şefin püf noktası
Spoonful'un iyi sonuç vermesinde sıcaklık kontrolü önemli. Kakaolu taban tamamen soğumadan krema eklenirse yoğurtlu katman gevşeyebilir. Aynı şekilde çikolata sosunun da sıcak halde kremayla buluşmaması gerekir.
Yoğurtlu krema için sulu yoğurt yerine koyu kıvamlı süzme yoğurt kullanın. Normal yoğurt kullanmak istiyorsanız önce suyunu süzmek daha dengeli bir kıvam sağlar.
Çikolata katmanını çok kalın hazırlamayın. Soğukta bitter çikolata sertleştiğinden fazla çikolata kullanılması kaşıkla yenmesi zor, sert bir üst katman oluşturabilir. Sütle hazırlanan daha yumuşak sos bu nedenle Spoonful için daha uygundur.
Daha sağlıklı hale nasıl getirilebilir?
Spoonful bir tatlı olduğu için onu başka bir yiyecekmiş gibi göstermeye çalışmak yerine porsiyonu kontrol etmek en gerçekçi yaklaşımdır.
Klasik tariflerde kullanılan yüksek miktarda krema yerine süzme yoğurt kullanmak mümkün. Bununla birlikte yoğurdun da yağ oranı ürüne göre değişebileceğinden etiket kontrol edilebilir.
Tatlılık ihtiyacına göre yoğurtlu kremadaki pudra şekeri azaltılabilir. Ancak şekeri tamamen çıkarmak tatlının lezzet dengesini değiştirir.
Çikolata miktarını artırmak yerine ince bir çikolata katmanı hazırlamak, karakteristik lezzeti korurken porsiyon başına kullanılan miktarı sınırlamaya yardımcı olur.
Kimler için uygun?
Bu Spoonful tarifi, porsiyon kontrollü ev yapımı bir tatlı arayan ve süt ürünleri ile yumurta tüketen kişiler için uygundur.
Tarifte kullanılan yulaf doğal olarak gluten içermese de üretim sırasında buğday, arpa veya çavdarla çapraz temas gerçekleşebilir. Çölyak hastalığı bulunan kişiler yalnızca sertifikalı glutensiz yulaf unu kullanmalı; çikolata, kakao ve diğer paketli ürünlerin etiketlerini de kontrol etmelidir.
Tarif süt ürünü ve yumurta içerir. Süt veya yumurta alerjisi bulunan kişiler için standart hali uygun değildir.
Üzerinde fındık veya ceviz kullanılacaksa kuruyemiş alerjisi de dikkate alınmalıdır.
Spoonful tatlısı kaç kaloridir?
Bu tarif altı eşit porsiyona ayrıldığında bir porsiyon yaklaşık 285 kalori sağlayabilir. Kullanılan bitter çikolatanın miktarı, yoğurt ve labnenin yağ oranı, şeker miktarı ve porsiyon büyüklüğü toplam enerjiyi değiştirebilir.
Spoonful tatlısı nedir?
Spoonful, kelime anlamıyla “kaşık dolusu” anlamına gelir. Türkiye'de bu isim genellikle kek veya bisküvi tabanı, krema ve çikolata katmanlarının bir kapta buluşturulduğu, kaşıkla yenilen soğuk tatlılar için kullanılmaktadır. Tek bir standart reçetesi bulunmadığından farklı versiyonları hazırlanabilir.
Spoonful tatlısı bir gece önceden yapılır mı?
Evet. Katmanların soğukta dinlenmesi tatlının kıvamının oturmasına yardımcı olduğundan Spoonful bir gece önceden hazırlanabilir. Servis süslemelerini ise meyvenin ve kuruyemişlerin dokusunu korumak için son anda eklemek daha iyi sonuç verir.
Spoonful kreması neden cıvık olur?
Sulu yoğurt kullanmak, kremayı gereğinden fazla çırpmak veya sıcak kakaolu taban ve çikolata sosuyla temas ettirmek kremanın gevşemesine neden olabilir. Koyu kıvamlı süzme yoğurt kullanmak ve bütün katmanları soğutarak birleştirmek önemlidir.
Spoonful hangi çikolatayla yapılır?
Sütlü veya bitter çikolatayla hazırlanabilir. Bu tarifte çikolata aromasını daha belirgin tutmak ve eklenen şeker miktarını sınırlamak amacıyla kakao oranı yüksek bitter çikolata tercih edilmiştir.
Saklama ve servis
Spoonful süt ürünleri içerdiği için oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemelidir. Hazırlandıktan sonra üzeri kapalı biçimde buzdolabında muhafaza edilmelidir.
Taze meyve ve kıyılmış kuruyemişleri mümkünse servis öncesinde ekleyin. Böylece meyveler fazla su bırakmaz, kuruyemişler de kıtır dokusunu daha iyi korur.
Dondurmak tavsiye edilmez. Yoğurt ve labne bazlı krema çözüldüğünde su salabilir ve pürüzsüz dokusunu kaybedebilir.
Spoonful, kakaolu taban, yumuşak krema ve çikolata katmanını aynı kaşıkta buluşturan gösterişli ama evde uygulanabilir bir tatlı. Porsiyonluk hazırlanması servis kolaylığı sağlarken malzemelerin miktarını da kontrol etmeyi kolaylaştırıyor.
Tatlıyı “diyet” veya “şekersiz” gibi gerçekte karşılamadığı etiketlerle tanımlamak yerine, ölçülü porsiyonlarla ve dengeli bir tarif yapısıyla sunmak daha doğru bir yaklaşım.
Kaynaklar
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı – Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER 2022)
USDA – FoodData Central





