Tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde geliştirilen yeni nesil ilaç Retatrutide, Faz III klinik araştırmasının sonuçlarıyla dikkat çekti. Haftada bir kez deri altına enjeksiyon şeklinde uygulanan ilaç, hem uzun dönem kan şekeri kontrolünde hem de kilo kaybında plaseboya göre daha güçlü sonuçlar ortaya koydu.
Retatrutide nedir?
Retatrutide, ABD merkezli ilaç şirketi Eli Lilly and Company tarafından geliştirilen deneysel bir ilaçtır. Tek bir molekül üzerinden metabolizmayla ilişkili üç farklı reseptörü aynı anda etkiler:
- GLP-1
- GIP
- Glukagon
Bu nedenle Retatrutide, bilimsel olarak üçlü reseptör agonisti veya üçlü agonist olarak tanımlanıyor. Bazı haberlerde kullanılan “GLP-3” ifadesi ise resmî bir ilaç sınıflandırması değil, üç farklı reseptörün hedeflenmesini anlatmak için kullanılan popüler bir adlandırmadır.
İlacın iştahın azalmasına, kan şekeri kontrolünün iyileşmesine ve enerji harcamasının artmasına katkıda bulunabileceği değerlendiriliyor.
Kilo kaybı yüzde 15,3’e ulaştı
TRANSCEND-T2D-1 adı verilen Faz III araştırmasına, kan şekeri yalnızca beslenme ve egzersizle yeterince kontrol edilemeyen tip 2 diyabetli yetişkinler katıldı.
Yaklaşık 40 haftalık takip sonunda Retatrutide kullanan gruplarda ortalama vücut ağırlığı kaybı, kullanılan doza göre yüzde 11,5 ile yüzde 15,3 arasında değişti. Plasebo grubundaki ortalama kilo kaybı ise yüzde 2,6 olarak kaydedildi.
Kan şekeri değerlerinde belirgin düşüş
Çalışmada, yaklaşık üç aylık ortalama kan şekeri düzeyini gösteren HbA1c değerleri de değerlendirildi.
Retatrutide kullanan katılımcılarda HbA1c değerinin ortalama yüzde 1,7 ile yüzde 1,9 arasında düştüğü bildirildi. Plasebo grubundaki düşüş ise yaklaşık yüzde 0,8 seviyesinde kaldı.
Araştırmacılar, bu sonuçların ilacın tip 2 diyabette hem kan şekeri kontrolü hem de kilo yönetimi bakımından güçlü bir tedavi adayı olabileceğini gösterdiğini belirtti.
En sık görülen yan etkiler neler?
Araştırmada en sık bildirilen yan etkiler mide ve bağırsak sistemiyle ilişkili şikâyetler oldu. Bunlar arasında:
- Bulantı
- İshal
- Kusma
- İştah azalması
yer aldı. Yan etkilerin büyük bölümünün hafif veya orta şiddette olduğu ve zaman içerisinde azaldığı bildirildi.
Retatrutide satışa çıktı mı?
Retatrutide henüz FDA veya başka bir ilaç düzenleme kurumu tarafından onaylanmış değil. İlaç yalnızca Eli Lilly tarafından yürütülen klinik araştırmalar kapsamında kullanılabiliyor.
Şirket, Retatrutide’yi obezite ve tip 2 diyabetin yanı sıra uyku apnesi, diz kireçlenmesine bağlı ağrı, kronik böbrek hastalığı, kalp-damar hastalıkları ve yağlı karaciğer hastalığı gibi farklı sağlık sorunlarında da araştırıyor.
Uzmanlar, Faz III sonuçlarının umut verici olduğunu ancak ilacın uzun vadeli güvenliği, tedavi bırakıldıktan sonraki kilo değişimi ve nadir görülebilecek yan etkilerinin devam eden çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kaynaklar
- Medical Xpress, “Forget GLP-1s—GLP-3s show promise in phase 3 weight loss and diabetes trial”, 11 Temmuz 2026.
- The Lancet, TRANSCEND-T2D-1 randomize, çift kör Faz III klinik araştırması.
- Eli Lilly and Company, Retatrutide bilgilendirme sayfası ve Faz III klinik araştırma açıklamaları.
