MCHC NEDİR?
MCHC, İngilizce “Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede ortalama eritrosit hemoglobin konsantrasyonu olarak adlandırılır. Kırmızı kan hücrelerinin içindeki hemoglobinin ortalama yoğunluğunu gösterir.
MCHC düşüklüğü demir eksikliği ve bazı anemi türlerinde görülebilir. Yüksekliği ise daha nadirdir; bazı kırmızı kan hücresi hastalıkları veya laboratuvar ölçüm sorunlarıyla ilişkili olabilir. Tek başına hastalık tanısı koydurmaz.
MCHC KAÇ OLMALI?
Erişkinlerde sık kullanılan MCHC referans aralığı yaklaşık 32–36 g/dL’dir. Ancak laboratuvara ve kullanılan cihaza göre sınırlar değişebilir.
MCHC, hemoglobin (HGB) ve hematokrit (HCT) değerleri kullanılarak hesaplanır.
Bu nedenle MCHC sonucu HGB, HCT, MCV, MCH ve RDW ile birlikte değerlendirilmelidir.
MCHC 30 NE DEMEK?
30 g/dL birçok laboratuvarda düşük kabul edilir.
Kırmızı kan hücrelerinin hemoglobin yoğunluğunun azaldığını gösterir. Demir eksikliği anemisi veya talasemi gibi hipokromik kan tablolarında görülebilir.
Ancak yalnızca MCHC 30 sonucuna bakılarak demir eksikliği tanısı konulmaz.
MCHC 31 NE DEMEK?
31 g/dL çoğu referans aralığında hafif düşüktür.
Demir eksikliğinde görülebilir ancak tek başına belirli bir hastalığa özgü değildir. Özellikle MCV ve MCH de düşükse mikrositer-hipokromik bir tablo düşünülebilir.
MCHC 32 NE DEMEK?
32 g/dL birçok laboratuvarda normal aralığın alt sınırıdır.
Tek başına anormal kabul edilmeyebilir. HGB ve diğer eritrosit indeksleri normalse genellikle ek bir anlam taşımaz.
MCHC 34 NE DEMEK?
34 g/dL çoğu yetişkin referans aralığında normaldir.
Kırmızı kan hücrelerinin ortalama hemoglobin yoğunluğunun beklenen sınırlar içinde olduğunu gösterir. Ancak normal MCHC, anemi bulunmadığını kesin olarak göstermez.
MCHC 36 NE DEMEK?
36 g/dL birçok laboratuvarda normalin üst sınırına yakındır.
Bazı yöntemlerde normal kabul edilirken bazılarında sınırda yüksek raporlanabilir.
Beklenmedik yüksek sonuçlarda hemogramın diğer parametreleri ve olası ölçüm sorunları değerlendirilir.
MCHC DÜŞÜKLÜĞÜ NEDEN OLUR?
MCHC düşüklüğü, kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobin yoğunluğunun azalmasıyla ilişkilidir.
Başlıca nedenler arasında demir eksikliği anemisi ve talasemi gibi hemoglobin üretiminin etkilendiği hastalıklar bulunur.
Bazı kronik hastalık anemilerinde de düşük MCHC görülebilir.
Ancak düşük MCHC sonucunun nedeni yalnızca bu parametreyle belirlenemez.
MCHC DÜŞÜKLÜĞÜ DEMİR EKSİKLİĞİ Mİ?
Demir eksikliği önemli nedenlerden biridir ancak her düşük MCHC demir eksikliği anlamına gelmez.
Demir eksikliğinde hemoglobin üretimi azalabilir ve kırmızı kan hücreleri daha az hemoglobin içerebilir.
Tanıda ferritin, transferrin satürasyonu ve diğer demir testleri klinik duruma göre değerlendirilir.
MCHC DÜŞÜK, MCV DÜŞÜK NE DEMEK?
Bu kombinasyon mikrositer ve hipokromik kan hücrelerini düşündürür.
Demir eksikliği anemisi en önemli nedenlerden biridir. Talasemi taşıyıcılığında da MCV ve MCH düşüklüğü görülebilir.
Ferritin ve gerektiğinde hemoglobin elektroforezi gibi testler ayrımda yardımcı olabilir.
MCHC DÜŞÜK AMA HGB NORMAL OLABİLİR Mİ?
Evet.
MCHC düşük olduğu halde toplam hemoglobin henüz normal aralıkta bulunabilir. Özellikle bazı erken veya hafif eritrosit değişikliklerinde bu durum görülebilir.
Bu nedenle MCHC düşüklüğü tek başına anemi tanısı değildir. Anemi değerlendirmesinde HGB temel parametrelerden biridir.
MCHC YÜKSEKLİĞİ NEDEN OLUR?
Gerçek MCHC yüksekliği düşüklüğe göre daha nadirdir.
Herediter sferositoz gibi kırmızı kan hücresi hastalıklarında MCHC yükselebilir.
Bunun dışında soğuk aglütininler, hemoliz, lipemi ve bazı laboratuvar ölçüm sorunları hesaplanan MCHC’nin yanlış yüksek görünmesine yol açabilir.
Bu nedenle belirgin yüksek MCHC sonucu doğrulanmadan hastalık tanısı konulmaz.
MCHC YÜKSEKLİĞİ HEMOLİZ Mİ?
Her zaman değil.
Bazı hemolitik hastalıklarda MCHC yüksek olabilir ancak hemoliz tanısı için tek başına yeterli değildir.
Bilirubin, LDH, haptoglobin, retikülosit ve periferik yayma gibi testler gerektiğinde birlikte değerlendirilir.
MCHC İLE MCH ARASINDAKİ FARK NEDİR?
MCH, bir kırmızı kan hücresinin içerdiği ortalama hemoglobin miktarını pikogram (pg) olarak gösterir.
MCHC ise kırmızı kan hücrelerinin içindeki hemoglobinin ortalama konsantrasyonunu g/dL olarak ifade eder.
İki değer ilişkili olsa da aynı parametre değildir.
MCHC NASIL YÜKSELTİLİR?
Amaç doğrudan MCHC rakamını yükseltmek değil, düşüklüğün nedenini belirlemektir.
Demir eksikliği doğrulanmışsa uygun demir tedavisi uygulanabilir. Talasemi taşıyıcılığı gibi durumlarda ise yaklaşım farklıdır.
MCHC düşük diye ferritin veya diğer demir testleri değerlendirilmeden gelişigüzel demir kullanılmamalıdır.
MCHC NE ZAMAN ÖNEMLİDİR?
MCHC düşüklüğüne belirgin HGB düşüklüğü, halsizlik, nefes darlığı, çarpıntı veya baş dönmesi eşlik ediyorsa aneminin nedeni araştırılmalıdır.
Beklenmedik derecede yüksek MCHC’de ise ölçüm hatası veya kırmızı kan hücresi bozuklukları açısından hemogramın yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
SIK SORULAN SORULAR
MCHC 30 düşük mü?
Evet. Birçok yetişkin laboratuvarında düşüktür. Demir eksikliği ve bazı hipokromik anemilerle ilişkili olabilir.
MCHC 31 tehlikeli mi?
Hafif düşüktür ancak tek başına tehlikeli bir değer değildir. HGB, MCV, ferritin ve belirtilerle birlikte değerlendirilmelidir.
MCHC 32 normal mi?
Birçok laboratuvarda normal aralığın alt sınırıdır.
MCHC 36 yüksek mi?
Laboratuvara göre normalin üst sınırında veya hafif yüksek olabilir. Belirgin ve beklenmedik yüksekliklerde ölçüm sorunları da araştırılır.
MCHC düşükse kansızlık var mı?
Mutlaka değil. MCHC düşükken hemoglobin normal olabilir. Anemi tanısı hemoglobin ve diğer klinik bulgularla değerlendirilir.
TIBBİ UYARI
MCHC düşüklüğü tek başına demir eksikliği veya anemi tanısı koydurmaz. Belirgin hemoglobin düşüklüğüne nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya ciddi halsizlik eşlik ediyorsa hızlı tıbbi değerlendirme gerekir. Demir tedavisine eksiklik doğrulanmadan başlanmamalıdır.
KAYNAKLAR
- MedlinePlus — Red Blood Cell (RBC) Indices.
- Cleveland Clinic — MCHC Blood Test: What It Is, Purpose, Procedure & Results.
