ABD’de gerçekleştirilen gözlemsel çalışma, bulguların tedavinin bırakılması anlamına gelmediğini, ancak düzenli takip ve doz değerlendirmesinin önemini vurguluyor.
Hipotiroidi tedavisinde en sık kullanılan ilaçlardan biri olan levotiroksin, yaşlı erişkinlerde kemik sağlığı açısından yeniden bilimsel incelemeye alındı. ABD’de yürütülen ve yıllarca izlenen yaşlı bireylerin verilerine dayanan gözlemsel araştırmada, levotiroksin kullanan kişilerde toplam kemik kütlesi ve kemik mineral yoğunluğundaki azalmanın, ilacı kullanmayan benzer bireylere göre daha fazla olduğu bildirildi.[1] Bulgular, henüz hakem değerlendirmesinden geçmiş tam makale olarak yayımlanmamış olup uluslararası bir bilimsel toplantıda sunuldu.[1][2]
Altı yılı aşkın takipte kemik kaybı daha belirgin bulundu
Araştırma, ABD’de yaşlanma üzerine uzun süredir sürdürülen büyük bir gözlemsel kohorttan elde edilen veriler kullanılarak gerçekleştirildi.[1] Çalışmaya 65 yaş ve üzerindeki, tiroit fonksiyon testleri normal sınırlar içinde seyreden 81 levotiroksin kullanıcısı ile 364 kullanıcı olmayan birey dahil edildi.[1]
Katılımcılar yaklaşık 6,3 yıl boyunca takip edildi. Düzenli kemik yoğunluğu ölçümleri ve laboratuvar değerlendirmeleri sonucunda levotiroksin kullanan grupta toplam kemik kütlesi ve kemik mineral yoğunluğundaki azalmanın daha belirgin olduğu saptandı.[1][2]
Araştırmacılar; yaş, cinsiyet, vücut ağırlığı, sigara kullanımı, alkol tüketimi ve diğer ilaçlar gibi kemik sağlığını etkileyebilecek değişkenleri de analizlerine dahil ederek sonuçları değerlendirdi.[1]
Tiroit hormon düzeyi normal olsa da dikkat çekici bulgu
Çalışmanın dikkat çeken yönlerinden biri, katılımcıların tiroit uyarıcı hormon (TSH) düzeylerinin tedavi hedefleri içinde bulunmasına rağmen kemik kaybındaki farkın devam etmesiydi.[1]
Araştırmacılar, bazı yaşlı bireylerde levotiroksin tedavisi sırasında dolaşımdaki tiroit hormonu miktarının kemik yıkımını hızlandırabilecek düzeylere göreceli olarak yaklaşabileceğini, bunun da uzun dönemde kemik mineral yoğunluğunu etkileyebileceğini değerlendiriyor.[1]
Ancak çalışma gözlemsel nitelikte olduğu için levotiroksinin doğrudan kemik kaybına neden olduğunu kanıtlamıyor. Bulgular yalnızca iki durum arasında bir ilişki bulunduğunu gösteriyor.[1][2]
İlacı bırakmak için bir gerekçe değil
Uzmanlar, levotiroksinin hipotiroidi tedavisinde vazgeçilmez bir ilaç olduğunu ve bu araştırmanın hastaların tedavilerini kendi başlarına bırakmaları gerektiği anlamına gelmediğini vurguluyor.[1]
Hipotiroidi tedavi edilmediğinde yorgunluk, kilo artışı, kalp-damar sistemi sorunları ve yaşam kalitesinde belirgin bozulma gibi ciddi sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle araştırmanın asıl mesajı, özellikle ileri yaş grubunda tedavinin gerekliliğinin ve dozunun düzenli olarak gözden geçirilmesi gerektiği yönünde değerlendiriliyor.[1][2]
Bulguların klinik anlamı ne?
Osteoporoz, yani kemik mineral yoğunluğunun azalması sonucu kırık riskinin artması, yaşlı nüfusta önemli halk sağlığı sorunlarından biri olarak kabul ediliyor. Araştırmacılar, levotiroksin kullanan ileri yaş grubundaki hastalarda kemik sağlığının izlenmesi, gerektiğinde kemik yoğunluğu ölçümlerinin planlanması ve tedavi dozunun bireysel olarak değerlendirilmesinin önem kazandığını belirtiyor.[1]
Bununla birlikte çalışmanın henüz bilimsel kongrede sunulan verilerden oluşması nedeniyle sonuçların hakem değerlendirmesinden geçmiş tam yayınlarla doğrulanması gerektiği ifade ediliyor.[1][2]
Kaynaklar
[1] Elena Ghotbi ve ark. Common Thyroid Medicine Linked to Bone Loss. Bilimsel kongre sunumu, 2024.
[2] Reuters Health Rounds. Widely used thyroid pill may be linked to bone loss. 2024.
