Bulgular umut verici olsa da araştırmacılar, sonuçların daha büyük çalışmalarla doğrulanması gerektiğini vurguluyor.
Gebelik diyabeti (gestasyonel diyabet) tanısı alan kadınlarda gerçekleştirilen yeni bir klinik araştırma, laktoferrinle zenginleştirilmiş yoğurdun demir depolarının korunmasına katkı sağlayabileceğini ortaya koydu. Araştırmada, laktoferrin tüketen grupta ferritin düzeyleri büyük ölçüde korunurken, kontrol grubunda demir depolarını gösteren ferritin seviyelerinde düşüş görüldü.
Araştırma nasıl yapıldı?
Çalışma, İtalya’daki araştırmacılar tarafından yürütüldü ve npj Science of Food dergisinde yayımlandı. Araştırmaya gebeliğin 24 ile 30. haftaları arasında bulunan 50 gestasyonel diyabetli kadın dahil edildi. Katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı ve sekiz hafta boyunca çift kör randomize yöntemle takip edildi.
Bir grup günde iki porsiyon laktoferrinle zenginleştirilmiş yoğurt, diğer grup ise aynı özellikte ancak laktoferrin içermeyen yoğurt tüketti. Her iki gruba da standart gebelik bakımının bir parçası olarak demir desteği verildi. Araştırmanın temel amacı, ferritin düzeylerindeki değişimi değerlendirmekti.
Araştırma ne buldu?
Sekiz haftalık takip sonunda kontrol grubunda ferritin düzeyleri belirgin şekilde azalırken, laktoferrin içeren yoğurt tüketen kadınlarda ferritin seviyeleri büyük ölçüde korundu. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Araştırmada ayrıca:
- Açlık kan şekeri düzeylerinde gruplar arasında anlamlı fark görülmedi.
- Hemoglobin ve hematokrit değerleri benzer seyretti.
- Gebelikte kansızlık gelişme oranları iki grup arasında farklı değildi.
- Çalışma boyunca ciddi yan etki bildirilmedi.
Laktoferrin nedir?
Laktoferrin, başta anne sütü olmak üzere süt ve süt ürünlerinde doğal olarak bulunan, demire bağlanabilen bir proteindir. Bağışıklık sistemi ve iltihabi süreçlerde rol oynadığı, bağırsak mikrobiyotasını etkileyebildiği ve demir metabolizmesini düzenlemeye katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Ancak bu etkilerin tümü her hasta grubunda kesin olarak kanıtlanmış değildir.
Bağırsak mikrobiyotasında da değişiklik görüldü
Araştırmacılar, laktoferrin kullanan grupta bazı yararlı bağırsak bakterilerinin arttığını, bazı bakterilerin ise azaldığını bildirdi. Bununla birlikte mikrobiyotadaki bu değişikliklerin anne ve bebek sağlığı açısından uzun vadede ne ifade ettiği henüz net değil.
Bulgular neden önemli?
Gebelik diyabeti bulunan kadınlarda hem kan şekeri kontrolü hem de demir dengesi önem taşıyor. Gebelik sırasında demir depolarının azalması anne sağlığını etkileyebileceği gibi doğum sonrası dönemde de sorunlara yol açabiliyor.
Bu çalışma, laktoferrin içeren süt ürünlerinin demir depolarının korunmasına yardımcı olabileceğini düşündürüyor. Ancak araştırma küçük ölçekli bir pilot çalışma olduğu için bu sonuçlar henüz rutin klinik uygulamayı değiştirecek düzeyde kabul edilmiyor.
Araştırmanın sınırlılıkları
Araştırmaya yalnızca 50 kadın dahil edildi ve 46 katılımcı çalışmayı tamamladı. Takip süresi sekiz hafta ile sınırlı kaldı. Ayrıca çalışma tek merkezde yürütüldüğü için sonuçların farklı toplumlarda aynı şekilde görülüp görülmeyeceği henüz bilinmiyor. Daha geniş ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç olduğu belirtiliyor.
Sık sorulan sorular
Laktoferrinli yoğurt gebelik diyabetini tedavi eder mi?
Hayır. Araştırma yalnızca demir depolarının korunmasına ilişkin bulgular sundu. Gebelik diyabetinin tedavisi olduğu gösterilmedi.
Sonuçlar kesin mi?
Hayır. Bulgular umut verici olsa da küçük ölçekli bir pilot çalışmaya dayanıyor ve daha büyük çalışmalarla doğrulanması gerekiyor.
Gebelikte laktoferrin takviyesi kullanılmalı mı?
Bu çalışma tek başına böyle bir öneri yapmak için yeterli değil. Gebelikte herhangi bir takviye veya fonksiyonel gıda kullanımı mutlaka kadın doğum uzmanının değerlendirmesiyle planlanmalıdır.
Türkiye’de laktoferrin içeren ürünler bulunuyor mu?
Laktoferrin içeren bazı süt ürünleri ve takviyeler piyasada bulunabilmektedir. Ancak araştırmada kullanılan ürün ile piyasadaki ürünlerin içerikleri aynı olmayabilir.
Sonuç
Yeni çalışma, laktoferrinle zenginleştirilmiş yoğurdun gebelik diyabeti olan kadınlarda demir depolarının korunmasına katkı sağlayabileceğini gösteriyor. Bununla birlikte bu bulgu, mevcut tedavi yaklaşımlarının yerine geçecek düzeyde güçlü kanıt sunmuyor.
Uzmanlara göre bu sonuçlar, beslenme alanında dikkat çekici bir araştırma niteliğinde olsa da gebelikte takviye veya özel ürün kullanımına ilişkin kararlar yalnızca bireysel tıbbi değerlendirme sonrasında verilmelidir.
Kaynaklar
[1] npj Science of Food, Effects of lactoferrin-enriched dairy product on iron status in women with gestational diabetes mellitus.
[2] ClinicalTrials.gov, Effects of a Dairy Product Enriched With Lactoferrin on Iron Status of Women With Gestational Diabetes.
[3] Frontiers in Public Health, A narrative review of nutritional components, health effects, and disease prevention mechanisms of dairy products.
