Kemik suyu, kolajenden gelen protein bileşenlerini içerebilir. Ancak her kâse aynı miktarı sağlamaz ve bu içerik, ciltte ya da eklemlerde doğrudan iyileşme olacağı anlamına gelmez. Kullanılan kemikler, hazırlama yöntemi ve pişirme koşulları besin değerini değiştirir.
Bu nedenle “kolajen içeriyor” ifadesi ile “kırışıklıkları azaltıyor” veya “eklem ağrısını gideriyor” iddialarını ayrı değerlendirmek gerekiyor.
Kemik suyundaki kolajen ne oluyor?
Kolajen; deri, kemik, tendon ve kıkırdak gibi dokuların yapısında bulunan bir protein. Hayvanların kemik, deri ve bağ dokularının suda pişirilmesiyle jelatin oluşabiliyor.
Tüketilen proteinler sindirim sırasında parçalanıyor. Dolayısıyla içilen kemik suyunun içeriği, olduğu gibi cilde veya ağrıyan ekleme taşınmıyor. Vücudun bu yapı taşlarından yararlanabilmesi, belirli bir sağlık sonucunun kanıtlandığı anlamına gelmiyor.
Araştırma, kemik suyunda ne buldu?
Rebekah D. Alcock, Gregory C. Shaw ve Louise M. Burke tarafından yürütülen, 2019 yılında yayımlanan bir araştırma, farklı kemik suyu örneklerinin aminoasit içeriğini inceledi. Aminoasitler, proteinleri oluşturan yapı taşları.
Araştırmada ticari ürünlerle kontrollü ve farklı tariflerle hazırlanmış örnekler değerlendirildi. Standartlaştırılmamış tariflerde aminoasit miktarlarının belirgin biçimde değiştiği görüldü.
Standart tarifle hazırlanan örneklerde ise ölçülen bazı aminoasitlerin miktarı, karşılaştırma için kullanılan 20 gramlık kolajen takviyesinin sağladığından daha düşüktü. Buradaki 20 gram, okura yönelik bir kullanım önerisi değil, araştırmanın karşılaştırma miktarıydı.
Çalışma kemik suyunun bileşimini analiz etti. İnsanlara kemik suyu içirip kırışıklık, eklem ağrısı veya kıkırdak değişimini ölçmedi. Sonuçları, takviyenin kemik suyundan klinik olarak üstün olduğu şeklinde yorumlamak da doğru değil.
Daha uzun kaynatmak daha fazla yarar mı demek?
Kaynatma süresi, sıcaklık, kullanılan kemiğin türü ve ortamın asitliği, suya geçen maddeleri etkileyebiliyor.
2017 yılında yayımlanan ayrı bir araştırmada, bu koşulların kemik suyundaki mineral miktarlarını değiştirdiği gösterildi. Ancak incelenen örneklerde kalsiyum ve magnezyumun günlük gereksinime katkısı düşük kaldı.
Bu bulgu, kemikten hazırlanmış olmasının bir çorbayı otomatik olarak güçlü bir kalsiyum kaynağı yapmadığını gösteriyor. Bir maddenin suya daha fazla geçmesi de tek başına daha büyük sağlık yararı anlamına gelmiyor.
Kolajen takviyesi araştırmaları kemik suyu için geçerli mi?
Belirli kolajen ürünleriyle yapılan bazı insan çalışmalarında cilt veya eklem göstergelerinde olumlu sonuçlar bildirilmiş olsa da bunlar evde hazırlanan her kemik suyuna aktarılamaz. Ürünün bileşimi, kullanılan miktar ve araştırmanın koşulları farklıdır.
Harvard’ın beslenme değerlendirmesi, kolajen alanındaki çalışmalarda endüstri finansmanı ve çıkar ilişkilerinin de dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
Kemik suyu çorbalara ve yemeklere lezzet katabilir, beslenmeye protein katkısı sağlayabilir. Ancak cilt veya eklem sağlığı için herkesin tüketmesi gereken, miktarı standart bir ürün olarak sunulmamalı.
Vücudun kendi kolajen üretimi için yeterli protein yanında C vitamini ve çinko gibi besin öğeleri de gerekiyor. Bunlar farklı besinlerden sağlanabildiği için beslenmeyi tek bir çorbaya dayandırmak gerekmiyor.
KAYNAKLAR
1. Alcock RD, Shaw GC, Burke LM. Bone Broth Unlikely to Provide Reliable Concentrations of Collagen Precursors Compared With Supplemental Sources of Collagen Used in Collagen Research. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism. 2019;29(3):265–272.
2. Hsu DJ, Lee CW, Tsai WC, Chien YC. Essential and toxic metals in animal bone broths. Food & Nutrition Research. 2017;61(1):1347478.
3. Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source. Collagen. Son değerlendirme: Mayıs 2021.
