Son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz tedavisi alan hastaların önemli bir kısmı kalp ve damar hastalıklarıyla yaşamını sürdürüyor. Bu nedenle kalp krizi, ani kalp ölümü ve ritim bozuklukları bu hasta grubunda başlıca ölüm nedenleri arasında yer alıyor.
Bu tabloyu değiştirebilecek daha güvenli destek tedavilerinin araştırılması amacıyla, Finlandiya Tampere Üniversitesi, Oxford Üniversitesi ve çeşitli Avrupa merkezlerinin yer aldığı çok merkezli bir ekip, omega-3 (balık yağı) takviyesinin bu hastalardaki etkisini inceleyen bir randomize kontrollü klinik çalışma yürüttü. Çalışmanın sonuçları, New England Journal of Medicine (NEJM) tarafından “Quick Take” formatında özetlendi.
Çalışmada ne yapıldı?
Araştırmada hemodiyaliz alan binlerce hasta iki gruba ayrıldı. Bir gruba günlük omega-3 balık yağı kapsülleri verilirken, diğer gruba plasebo uygulandı. Hastalar belirli bir süre boyunca izlenerek şu sonuçlar karşılaştırıldı:
• Kalp krizi
• İnme
• Ani kardiyak ölüm
• Kardiyovasküler nedenlere bağlı ölüm
Temel bulgular ne gösteriyor?
Özetlenen veriler, balık yağı kullanan grupta bazı kalp-damar olaylarının sayısal olarak daha düşük izlendiğini, ancak tüm sonuçlarda güçlü ve kesin bir koruyucu etki ortaya koymak için henüz yeterli kanıt oluşmadığını gösteriyor. Araştırmacılar, özellikle ani ritim bozuklukları ve damar içi iltihaplanma gibi mekanizmalar üzerinden olası faydaların incelendiğini vurguluyor.
Uzman yorumu
Nefroloji ve kardiyoloji alanında çalışan uzmanlar, omega-3 yağ asitlerinin iltihap baskılayıcı ve pıhtılaşmayı azaltıcı etkilerinin teorik olarak bu hasta grubunda faydalı olabileceğini belirtiyor. Ancak klinik etki için “küçük sinyaller” görülse de, bunun günlük pratiğe girmesi için daha uzun süreli ve büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.
Önemli uyarı
Araştırma, balık yağının hemodiyaliz hastalarında standart tedavi yerine geçebilecek bir yöntem olmadığını açıkça vurguluyor. Elde edilen veriler deneysel nitelikte ve bireysel hasta düzeyinde kesin koruma sağladığını göstermiyor. Uzmanlar, hekim önerisi olmadan takviye kullanımının doğru olmadığı konusunda uyarıyor.
Kısacası bu yeni çalışma, balık yağının kalp açısından potansiyel bir destek olabileceğini düşündürse de, şu aşamada bunu kesin bir koruyucu tedavi olarak kabul etmek için erken. Bilimsel yolculuk devam ediyor.
