Kalp çarpıntısı yaşayan birçok kişi, yapılan kan tahlilinde ferritin değerinin düşük olduğunu gördüğünde iki durum arasında bağlantı olup olmadığını merak ediyor. Uzmanlar, ferritin düşüklüğünün tek başına değil, demir eksikliği ve buna bağlı gelişen kansızlıkla birlikte kalp üzerinde etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Ferritin Nedir?
Ferritin, vücutta depolanan demirin miktarını gösteren bir proteindir. Kandaki ferritin düzeyi, demir depoları hakkında önemli bilgiler verir.
Ferritin seviyesinin düşmesi, çoğu zaman demir depolarının azaldığını gösterir. Bu durum ilerlediğinde demir eksikliği anemisi gelişebilir.[1]
Ferritin Düşüklüğü Çarpıntı Yapar mı?
Uzmanlara göre evet, yapabilir.
Demir eksikliği nedeniyle kandaki hemoglobin seviyesi düştüğünde dokulara taşınan oksijen miktarı azalır. Kalp, bu açığı telafi edebilmek için daha hızlı çalışabilir.
Bu nedenle özellikle demir eksikliği anemisi gelişen kişilerde çarpıntı, kalp atışlarının hızlanması ve efor sırasında nefes darlığı görülebilir.[2]
Ancak her çarpıntının nedeni ferritin düşüklüğü değildir. Kalp ritim bozuklukları, tiroit hastalıkları, stres, kafein tüketimi ve bazı ilaçlar da benzer belirtilere yol açabilir.
Ferritin Düşüklüğünün Belirtileri Nelerdir?
Ferritin düzeyinin düşmesine bağlı olarak şu belirtiler görülebilir:
- Halsizlik
- Çabuk yorulma
- Çarpıntı
- Nefes darlığı
- Baş dönmesi
- Soluk cilt görünümü
- Baş ağrısı
- Konsantrasyon güçlüğü
- Saç dökülmesi
- Tırnak kırılması
Belirtilerin şiddeti, demir eksikliğinin derecesine göre değişebilir.
Ferritin Neden Düşer?
Ferritin düşüklüğünün en sık nedenleri arasında şunlar yer alıyor:
- Yetersiz demir alımı
- Yoğun adet kanamaları
- Gebelik
- Sindirim sistemi kanamaları
- Mide ve bağırsak emilim bozuklukları
- Sık kan bağışı
- Bazı kronik hastalıklar
Uzmanlar, özellikle erişkin erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda gelişen demir eksikliğinin nedeninin mutlaka araştırılması gerektiğini vurguluyor.[3]
Ferritin Kaç Olursa Tehlikelidir?
Ferritin için tek bir “tehlikeli değer” bulunmuyor. Sonuçlar yaşa, cinsiyete, laboratuvarın referans aralıklarına ve kişinin genel sağlık durumuna göre değerlendiriliyor.
Bu nedenle yalnızca ferritin sonucuna bakılarak tanı konulmuyor. Tam kan sayımı, hemoglobin ve diğer demir testleriyle birlikte değerlendirme yapılması gerekiyor.
Ferritin Düşüklüğü Nasıl Düzeltilir?
Tedavi, altta yatan nedene göre planlanıyor.
Demirden zengin beslenme, gerekli görülen durumlarda demir tedavisi ve kan kaybına yol açan nedenlerin ortadan kaldırılması temel yaklaşımı oluşturuyor.
Demir ilaçlarının hekim önerisi olmadan kullanılmaması gerektiği belirtiliyor.
Çarpıntı Ne Zaman Acil Durumdur?
Çarpıntıya göğüs ağrısı, bayılma, şiddetli nefes darlığı, bilinç bulanıklığı veya uzun süren ritim bozukluğu eşlik ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekiyor.
Sürekli devam eden halsizlik ve çarpıntı şikâyetlerinde ise demir eksikliği başta olmak üzere altta yatan nedenlerin araştırılması önem taşıyor.
Kaynaklar
[1] World Health Organization (WHO), Iron Deficiency Anaemia Assessment, Prevention and Control.
[2] National Health Service (NHS), Iron Deficiency Anaemia.
[3] American Society of Hematology (ASH), Iron-Deficiency Anemia.
[4] Camaschella C. Iron Deficiency. New England Journal of Medicine.
