Bel Fıtığı Subay ve Astsubay Olmaya Engel mi?
Subay veya astsubay olmak isteyen adayların sağlık şartlarında en fazla araştırdığı ortopedik sorunlardan biri bel fıtığı.
“Bel fıtığı subaylığa engel mi?”, “Bel fıtığı astsubaylığa engel mi?”, “MR’da protrüzyon çıkan MSÜ’ye girebilir mi?”, “Bulging Harp Okuluna engel mi?” ve “Bel fıtığı ameliyatı olan subay olabilir mi?” soruları adayların sık araştırdığı başlıklar arasında.
Ancak bu konuda iki önemli hata yapılıyor.
Birincisi, MR raporunda görülen her disk değişikliğinin doğrudan ciddi bel fıtığı olarak yorumlanması.
İkincisi ise MSÜ askerî öğrenci adayları ile dış kaynaktan subay ve astsubay adaylarının aynı sağlık kriterlerine tabi olduğunun düşünülmesi.
İki yaklaşım da doğru değil.
MSÜ ADAYLARINDA BEL FITIĞI NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?
MSÜ Harp Okulları ve Astsubay Meslek Yüksekokullarına alınacak adaylar askerî öğrenci adayı statüsünde.
Bu adayların sağlık değerlendirmesinde Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği uygulanıyor.
Askerî öğrenci adaylarında temel kural “tam sağlam” olmak.
Dolayısıyla Hastalıklar Listesinde bir rahatsızlığın yalnızca A diliminde bulunması, askerî öğrenci adayının otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmiyor.
Bu ayrım bel fıtığında özellikle önemli.
BEL FITIĞI YÖNETMELİKTE NEREDE YER ALIYOR?
Omurga ve disk hastalıkları Hastalıklar Listesinin 63’üncü maddesinde düzenleniyor.
İlgili A dilimi hükümlerinde opere edilmemiş disk hernileri ile opere edilmiş tek seviyeli disk hernileri yer alıyor.
Ancak aynı hüküm önemli bir istisna getiriyor:
Semptom ve bulgu vermeyen tek seviyeli disk hernisi ameliyatları sağlam kabul ediliyor.
Bu nedenle “Bel fıtığı A diliminde, MSÜ’ye kesin girilir” şeklindeki yorum doğru değil.
Askerî öğrenci adayındaki “tam sağlam” şartı ayrıca dikkate alınmalı.
BEL FITIĞI SUBAY OLMAYA ENGEL Mİ?
Burada adayın hangi yoldan subay olmak istediği belirleyici.
Harp Okuluna başvuran kişi askerî öğrenci adayıdır.
Üniversite mezunları arasından yapılan dış kaynak muvazzaf veya sözleşmeli subay temininde ise aday farklı statüdedir.
Dış kaynak subay adaylarında Hastalıklar Listesi ile Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi birlikte uygulanır.
Bu nedenle “bel fıtığı olan hiçbir şekilde subay olamaz” veya “A dilimindeki bütün bel fıtıkları kabul edilir” şeklindeki iki genelleme de doğru değildir.
BEL FITIĞI ASTSUBAY OLMAYA ENGEL Mİ?
Aynı ayrım astsubay adayları için de geçerli.
MSÜ Astsubay Meslek Yüksekokuluna başvuran kişi askerî öğrenci adayıdır.
Üniversite veya yüksekokul mezunlarından dış kaynak muvazzaf astsubay teminine başvuran kişi ise dış kaynak personel adayıdır.
Sağlık değerlendirmesinde adayın hangi grupta bulunduğu önem taşır.
MR’DA BULGING ÇIKMASI SUBAYLIĞA ENGEL Mİ?
Bulging, MR raporlarında sık görülen ifadelerden biri.
Diskin çevresel olarak dışarı doğru bombeleşmesini ifade eder.
Ancak yalnızca “bulging” kelimesinin raporda bulunması kişinin ciddi ve semptomatik disk hernisi bulunduğunu tek başına göstermez.
Radyolojik bulgunun seviyesi ve derecesi ile klinik muayene birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle MR raporunda “minimal bulging” yazan adayın internet üzerinden kendi kendine “subay olamam” sonucuna ulaşması doğru değildir.
PROTRÜZYON SUBAY VE ASTSUBAY OLMAYA ENGEL Mİ?
Protrüzyon, disk materyalinin daha belirgin biçimde dışarı doğru taşmasını ifade eden radyolojik bir terimdir.
Ancak her protrüzyon aynı klinik sonucu oluşturmaz.
Bazı kişilerde hiçbir şikâyet veya nörolojik bulgu bulunmayabilir.
Bazılarında ise sinir kökü basısı, ağrı, uyuşma veya kuvvet kaybı ortaya çıkabilir.
Dolayısıyla sağlık değerlendirmesinde yalnızca MR raporundaki “protrüzyon” kelimesine değil, gerçek tanı ve klinik bulgulara bakılması gerekir.
DİSK HERNİSİ İLE BULGING AYNI ŞEY Mİ?
Her disk bombeleşmesini aynı ağırlıkta disk hernisi olarak değerlendirmek doğru değil.
Bulging, protrüzyon ve ekstrüzyon radyolojik olarak farklı disk morfolojilerini tarif eder.
Askerî sağlık değerlendirmesinde ise radyolojik görüntünün yanı sıra hareket, his, stabilite, ağrı ve nörolojik fonksiyonlar önem taşıyabilir.
MR’DA FITIK VAR AMA HİÇ AĞRIM YOK: NE OLUR?
MR görüntülerinde hiçbir yakınması olmayan kişilerde de disk değişiklikleri görülebilir.
Bu nedenle radyolojik bulgu ile klinik hastalık her zaman bire bir örtüşmez.
Ancak askerî öğrenci adaylarında “şikâyetim yok” demek tek başına yeterli değildir.
Yönetmeliğin tam sağlamlık şartı ve Hastalıklar Listesindeki ilgili hüküm birlikte değerlendirilir.
Dış kaynak subay ve astsubay adaylarında ise ilgili değerlendirme çizelgesi ayrıca dikkate alınır.
SİNİR BASISI VARSA NE OLUR?
Disk hernisinin önemli sonuçlarından biri sinir köklerine bası oluşturmasıdır.
Sinir basısı;
bacağa yayılan ağrı,
uyuşma,
karıncalanma,
kuvvet kaybı,
refleks değişiklikleri
ve hareket kısıtlılığı gibi bulgulara yol açabilir.
Bu tür nörolojik veya fonksiyonel bulgular adayın değerlendirilmesinde özellikle önem taşır.
BEL FITIĞI AMELİYATI OLAN SUBAY OLABİLİR Mİ?
Yönetmelikte bu konuda dikkat çekici özel bir hüküm bulunuyor.
Opere edilmiş tek seviyeli disk hernileri 63’üncü maddede düzenlenirken, semptom ve bulgu vermeyen tek seviyeli disk hernisi ameliyatlarının sağlam kabul edildiği açıkça belirtiliyor.
Bu hüküm özellikle geçmişte tek seviyeli disk ameliyatı geçirmiş ve bugün herhangi bir semptom veya bulgusu bulunmayan adaylar açısından önemli.
Ancak ameliyatın gerçekten tek seviyeli olup olmadığı ve adayda herhangi bir kalıcı bulgu bulunup bulunmadığı resmi sağlık değerlendirmesinde belirlenir.
İKİ SEVİYELİ BEL FITIĞI AMELİYATI AYNI MI?
Hayır.
Yönetmelikteki “sağlam kabul edilir” istisnası özellikle semptom ve bulgu vermeyen tek seviyeli disk hernisi ameliyatı için düzenlenmiş durumda.
Dolayısıyla çok seviyeli disk cerrahisini aynı hükme dahil etmek doğru değildir.
Ameliyatın seviyesi ve türü sağlık kurulu değerlendirmesinde önem taşır.
MİKRODİSKEKTOMİ OLAN SUBAY VEYA ASTSUBAY OLABİLİR Mİ?
Mikrodiskektomi, sinire bası yapan disk materyalinin cerrahi olarak çıkarılmasında kullanılan yöntemlerden biri.
Burada yalnızca ameliyat tekniğinin adına bakılmaz.
Kaç seviyenin ameliyat edildiği, operasyon sonrasında semptom veya bulgu kalıp kalmadığı ve omurganın mevcut durumu önemlidir.
Tek seviyeli ve semptom-bulgu vermeyen disk hernisi ameliyatlarına ilişkin yönetmelikte özel sağlam kabul hükmü bulunduğu unutulmamalıdır.
BOYUN FITIĞI DA AYNI ŞEKİLDE Mİ DEĞERLENDİRİLİYOR?
Boyun fıtığı servikal omurgadaki disklerin hastalığıdır.
Kola yayılan ağrı, uyuşma, kuvvet kaybı ve bazı durumlarda omurilik basısına yol açabilir.
Disk hastalıkları omurganın bulunduğu seviye ve ortaya çıkardığı fonksiyon kaybına göre değerlendirilir.
Bu nedenle bel ve boyun bölgesindeki her disk problemi aynı klinik ağırlıkta kabul edilmez.
MR RAPORUNDA “DEJENERASYON” YAZMASI ENGEL Mİ?
Disk dejenerasyonu disklerin yaş, yüklenme veya başka nedenlerle yapısal değişikliğe uğramasını ifade eder.
Tek başına raporda “dejenerasyon” kelimesinin bulunması adayın sağlık kararını belirlemez.
Mevcut anatomik değişikliğin derecesi, klinik belirtiler ve yönetmelikte hangi hastalık maddesine karşılık geldiği önemlidir.
MR ÇEKTİRMİŞ OLMAK SUBAYLIĞA ENGEL Mİ?
Hayır.
MR bir görüntüleme yöntemidir, hastalık değildir.
Önemli olan MR’ın hangi nedenle çekildiği ve görüntülemede hangi sağlık durumunun tespit edildiğidir.
Bu nedenle “e-Nabız’da bel MR’ım var, subay olamam” şeklindeki endişe doğru değildir.
ESKİ BEL FITIĞI KAYDI VARSA NE YAPILMALI?
Adayın geçmişinde disk hernisi tanısı bulunuyorsa öncelikle gerçek tıbbi durumunu öğrenmesi yararlı olur.
Eski MR raporları incelenebilir.
Hangi omurga seviyesinde problem bulunduğu öğrenilebilir.
Ameliyat geçirilmişse operasyon epikrizi saklanabilir.
Ameliyatın tek mi yoksa birden fazla seviyede mi gerçekleştirildiği belirlenebilir.
Mevcut ağrı, uyuşma veya kuvvet kaybı varsa uzman değerlendirmesi alınabilir.
Ancak sağlık geçmişini gizlemek doğru değildir.
MSÜ İLE DIŞ KAYNAK SUBAY VE ASTSUBAY AYNI MI?
Hayır.
Bu haberin en önemli ayrımlarından biri bu.
MSÜ Harp Okulu ve Astsubay MYO adayları askerî öğrenci adayıdır ve tam sağlamlık şartıyla değerlendirilir.
Dış kaynaktan alınan muvazzaf veya sözleşmeli subay ve astsubay adaylarında ise Hastalıklar Listesi ile Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi birlikte dikkate alınır.
Dış kaynak adaylarda çizelgenin ilgili sütunundaki değerlendirme sonucu belirleyicidir.
Bu nedenle bir MSÜ adayına verilen sağlık kararı ile dış kaynak subay adayına verilecek kararın mutlaka aynı olacağı düşünülmemelidir.
HAVA HARP OKULUNDA DURUM DAHA FARKLI MI?
Hava Harp Okulunda uçucu yetiştirilecek adaylarda ayrıca uçuculuğa özgü sağlık şartları uygulanıyor.
MSÜ temin sürecinde Hava Harp Okulu adaylarından genel askerî öğrenci sağlık raporunun yanı sıra uçucu yetiştirilmeye elverişlilik kararı da aranıyor.
Dolayısıyla pilot adaylarında omurga ve disk hastalıkları ayrıca uçuculuk açısından da önem taşıyabilir.
BEL FITIĞI OLAN ADAYIN EN ÇOK YAPTIĞI HATA
Adayların en sık yaptığı hata MR raporundaki tek bir kelime üzerinden karar vermek.
Minimal bulging.
Protrüzyon.
Ekstrüzyon.
Disk dejenerasyonu.
Sinir kökü teması.
Bunların her biri aynı klinik durumu ifade etmez.
Öte yandan askerî öğrenci adayında yalnızca “şikâyet oluşturmuyor” denilmesi de otomatik kabul anlamına gelmez.
Adayın statüsü ve yönetmelikteki ilgili hüküm birlikte değerlendirilmelidir.
SIK SORULAN SORULAR
Bel fıtığı subaylığa engel mi?
Adayın statüsü, disk hastalığının niteliği ve yönetmelikteki karşılığı önemlidir. MSÜ askerî öğrenci ile dış kaynak subay adayı aynı değerlendirme kategorisinde değildir.
Bel fıtığı astsubaylığa engel mi?
MSÜ Astsubay MYO adayı ile dış kaynak astsubay adayı ayrılmalıdır. Sağlık kararı adayın kategorisine ve disk hastalığının durumuna göre verilir.
Bulging subaylığa engel mi?
Yalnızca MR raporundaki “bulging” ifadesi üzerinden kesin karar verilemez. Gerçek klinik durum ve yönetmelikteki karşılığı değerlendirilmelidir.
Protrüzyon MSÜ’ye engel mi?
Protrüzyonun seviyesi, derecesi ve klinik bulguları önemlidir. MSÜ adaylarında ayrıca tam sağlamlık şartı bulunmaktadır.
Bel fıtığı ameliyatı olan subay olabilir mi?
Yönetmelikte semptom ve bulgu vermeyen tek seviyeli disk hernisi ameliyatlarının sağlam kabul edildiğine ilişkin özel hüküm bulunmaktadır. Kişisel uygunluk resmi sağlık kurulu tarafından belirlenir.
MR’da fıtık var ama ağrı yoksa subay olunabilir mi?
Şikâyet bulunmaması önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Adayın statüsü, radyolojik bulgu ve yönetmelikteki sağlık kriterleri birlikte değerlendirilir.
TIBBİ VE HUKUKİ UYARI
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel askerî sağlık uygunluğu kararı değildir. Bel veya boyun disk hastalığı bulunan adaylarda yürürlükteki TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, adayın statüsü, resmi muayene, gerekli görüntülemeler ve yetkili sağlık kurulu kararı esas alınmalıdır.
KAYNAKLAR
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği
Hastalıklar Listesi – Omur
