Düz Tabanlık Subay ve Astsubay Olmaya Engel mi?
Subay veya astsubay olmak isteyen adayların ortopedi muayenesinde en fazla araştırdığı konulardan biri düz tabanlık.
“Düz tabanlık subaylığa engel mi?”, “Düz tabanı olan astsubay olabilir mi?”, “MSÜ’de düz tabanlık sınırı kaç derece?”, “Pes planus Harp Okuluna engel mi?” ve “Kalkaneal yükseklik açısı kaç olmalı?” soruları askerî adayların sık araştırdığı başlıklar arasında.
Ancak düz tabanlık konusunda internette önemli bir bilgi karmaşası bulunuyor.
Askerî öğrenci, dış kaynaktan subay, dış kaynaktan astsubay ve sözleşmeli personel aynı aday kategorisi değildir.
Bu nedenle bir grup için geçerli sağlık kriterini diğerine doğrudan uygulamak yanlış sonuç verebilir.
DÜZ TABANLIK SUBAY OLMAYA ENGEL Mİ?
Düz tabanlık, tıbbi adıyla pes planus, ayağın iç kısmındaki kavsin azalması veya kaybolmasıyla ortaya çıkan ayak şekil bozukluğudur.
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde düz tabanlık kas ve iskelet sistemi hastalıkları içerisinde ayrıca düzenleniyor.
Ancak yalnızca “düz tabanım var” denilerek bütün subay adayları için aynı sonuca ulaşılamaz.
Öncelikle adayın hangi statüde başvurduğu belirlenmelidir.
MSÜ Harp Okulu öğrencisi olmaya çalışan aday askerî öğrenci adayıdır.
Üniversite mezunları arasından dış kaynaktan muvazzaf veya sözleşmeli subay olmak isteyen aday ise farklı bir personel kategorisindedir.
Sağlık değerlendirmesi buna göre yapılır.
DÜZ TABANLIK ASTSUBAY OLMAYA ENGEL Mİ?
Astsubay adaylarında da aynı ayrım geçerli.
MSÜ Astsubay Meslek Yüksekokuluna başvuran aday askerî öğrenci adayıdır.
Dış kaynaktan muvazzaf veya sözleşmeli astsubay teminine başvuran aday ise farklı sağlık hükümleri kapsamında değerlendirilebilir.
Bu nedenle internette görülen tek bir “astsubay düz tabanlık sınırı” rakamının bütün adaylara uygulanması doğru değildir.
ASKERÎ ÖĞRENCİ ADAYLARINDA NEDEN “TAM SAĞLAM” ŞARTI ÖNEMLİ?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin öğrenci adaylarının sağlık yeteneklerini düzenleyen hükümlerinde askerî öğrenci adaylarının tam sağlam olması gerektiği belirtiliyor.
Bu ifade düz tabanlık açısından özellikle önemli.
Çünkü Hastalıklar Listesinde A diliminde bulunan bir rahatsızlık, askerî öğrenci adayının statüsüne göre yine de öğrenci adaylığı açısından önem taşıyabilir.
Yönetmelik bazı özel öğrenci grupları için ayrıca istisnalar getiriyor.
Bu nedenle “A dilimindeyse bütün MSÜ adayları kesin kabul edilir” şeklindeki yorum doğru değildir.
DÜZ TABANLIKTA 10–19 DERECE NE ANLAMA GELİYOR?
Yönetmeliğin Hastalıklar Listesi 66/A-1 maddesinde yürüyüşü güçleştirmeyecek derecedeki ayak şekil bozuklukları ile kalkaneal yükseklik açısı 10 ila 19 derece arasında olan düz tabanlıklar düzenleniyor.
10 ve 19 derece bu genel A dilimi tanımına dahil.
Ancak bu rakamın askerî öğrenci adaylarına uygulanmasında ayrıca öğrenci adaylığı hükümleri ve ilgili istisnalar dikkate alınmalıdır.
Dolayısıyla adayın yalnızca “ayağım 15 derece, kesin geçiyorum” sonucuna ulaşması doğru değildir.
KALKANEAL YÜKSEKLİK AÇISI NEDİR?
Düz tabanlığın radyolojik değerlendirilmesinde kullanılan ölçümlerden biri kalkaneal yükseklik açısıdır.
Kalkaneus topuk kemiğidir.
Ayak yere basarken çekilen yan grafide topuk kemiğinin yer düzlemiyle oluşturduğu açı değerlendirilerek ayak kavsi hakkında bilgi elde edilir.
Bu nedenle düz tabanlık değerlendirmesi yalnızca ayağa dışarıdan bakılarak yapılmaz.
Gerekli görülmesi halinde radyolojik değerlendirme kullanılabilir.
10 DERECENİN ALTINDA DÜZ TABANLIK NE ANLAMA GELİYOR?
Yönetmeliğin Hastalıklar Listesinde daha ileri düzey düz tabanlık ayrıca düzenleniyor.
Yürüyüşü bozan, radyolojik olarak belirli yapısal değişikliklerin eşlik ettiği ve kalkaneal yükseklik açısının 10 dereceden az olduğu flask veya spastik düz tabanlık B diliminde tanımlanıyor.
Burada yalnızca açı değil, yönetmelikte sayılan diğer yapısal ve fonksiyonel özelliklerin de birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu nedenle “9 derece çıktı, başka hiçbir şeye bakılmaz” şeklinde basitleştirmek doğru değildir.
MSÜ HARP OKULLARINDA 10–19 DERECE DÜZ TABANLIK KABUL EDİLİYOR MU?
Bu noktada yönetmelikteki istisnayı doğru okumak gerekiyor.
66/A-1 maddesindeki özel açıklama, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına eğitim görülen bazı diğer fakülteler ile MSÜ Bando Astsubay Meslek Yüksekokuluna alınacak adaylar için yürüyüşü güçleştirmeyen ve kalkaneal yükseklik açısı 10 derecenin üzerinde, 19 derece dahil aralıktaki düz tabanlığın öğrenci adaylığına engel olmadığını belirtiyor.
Bu istisnanın ayrıca sayılmış olması önemlidir.
Dolayısıyla Bando Astsubay MYO veya belirtilen diğer fakülteler için getirilen hükmü bütün Harp Okulu ve Astsubay MYO adaylarına otomatik olarak uygulamak doğru değildir.
BANDO ASTSUBAY MYO’DA DURUM FARKLI MI?
Evet.
Yönetmelikte Bando Astsubay Meslek Yüksekokulu açıkça özel hüküm kapsamında sayılıyor.
Yürüyüşü güçleştirmeyen ve kalkaneal yükseklik açısı 10 derecenin üzerinde, 19 derece dahil olan düz tabanlık bu aday grubunda öğrenci adaylığına engel kabul edilmiyor.
Bu nedenle adayın başvurduğu okulun tam adı sağlık kriterinin yorumlanmasında önem taşıyabilir.
DIŞ KAYNAKTAN SUBAY ADAYINDA DURUM AYNI MI?
Hayır.
Dış kaynaktan muvazzaf veya sözleşmeli subay adayları askerî öğrenci statüsünde değildir.
Bu adaylar yönetmelikte dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adayları için düzenlenen hükümler ve Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi kapsamında değerlendirilir.
Dolayısıyla MSÜ Harp Okulu adayına uygulanan yaklaşım ile dış kaynak subay adayının sağlık değerlendirmesi bire bir aynı kabul edilmemelidir.
DIŞ KAYNAKTAN ASTSUBAY ADAYINDA DURUM AYNI MI?
Dış kaynak astsubay adayları da MSÜ Astsubay Meslek Yüksekokulu öğrencisi değildir.
Üniversite veya yükseköğretim mezunları arasından yapılan dış kaynak personel teminlerinde adayın sağlık durumu ilgili personel adaylığı hükümlerine göre değerlendirilir.
Bu nedenle “Astsubay MYO’ya engel olan durum dış kaynak astsubaya da kesin engeldir” şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılmamalıdır.
DÜZ TABANLIK NASIL TESPİT EDİLİYOR?
Ortopedi uzmanı adayın ayak yapısını ve yürüyüşünü değerlendirir.
Gerekli görülürse ayak yere basarken çekilen grafiler kullanılabilir.
Radyolojik incelemede kalkaneal yükseklik açısı ve ayağın kemik yapısındaki diğer özellikler değerlendirilebilir.
Yönetmeliğin düz tabanlık tanımları yalnızca tek bir görüntüye değil, klinik ve gerektiğinde radyolojik bulgulara dayanıyor.
ESNEK DÜZ TABANLIK SUBAYLIĞA ENGEL Mİ?
Esnek düz tabanlıkta ayak kavsi yük altında azalabilirken yük kaldırıldığında yeniden belirginleşebilir.
Ancak adayın kendi kendine “esnek düz tabanım var” demesi sağlık kurulu açısından tanı değildir.
Askerî adayın statüsü, ortopedi muayenesi, fonksiyon durumu ve gerekli radyolojik değerlendirme birlikte dikkate alınır.
Bu nedenle esnek düz tabanlığın bütün subay ve astsubay adaylarında otomatik olarak kabul edildiğini söylemek doğru değildir.
AĞRISI OLMAYAN DÜZ TABANLIK SORUN OLUR MU?
Ağrı ve fonksiyon kaybının bulunmaması önemli olabilir.
Nitekim yönetmelikte yürüyüşü güçleştirip güçleştirmeme ayrımı açıkça yer alıyor.
Ancak askerî öğrenci adaylarında tam sağlamlık şartı bulunduğundan yalnızca “hiç ağrım yok” demek tek başına yeterli değildir.
Adayın başvurduğu statüye ait sağlık kriterlerinin tamamı uygulanır.
ORTOPEDİK TABANLIK KULLANMAK ENGEL Mİ?
Ortopedik tabanlık kullanılması tek başına kişisel sağlık kararını belirlemez.
Asıl önemli olan tabanlığın hangi nedenle kullanıldığı ve adayın gerçek ayak yapısıdır.
Tabanlıkla rahat yürümek, altta yatan anatomik durumun yönetmelikteki karşılığını değiştirmez.
DÜZ TABANLIK AMELİYATI OLAN SUBAY VEYA ASTSUBAY OLABİLİR Mİ?
Geçirilmiş ayak ameliyatlarında yalnızca düz tabanlık açısına bakılmaz.
Cerrahinin nedeni, ayağın mevcut anatomik yapısı, hareketleri, fonksiyon durumu ve varsa implantlar değerlendirilir.
Bu nedenle “ameliyatla düzeldi, kesin kabul edilir” şeklinde sonuç çıkarılmamalıdır.
ESKİ RÖNTGENDE 18, YENİSİNDE 20 DERECE ÇIKARSA NE OLUR?
Radyolojik ölçümlerde çekim tekniği, ayağın yük altında bulunması ve ölçüm yöntemi sonucu etkileyebilir.
Askerî adaylık açısından geçmişteki özel hastane grafisi değil, resmi sağlık değerlendirmesindeki muayene ve gerekli tetkikler belirleyicidir.
Adayların ölçümü değiştirmek amacıyla ayak pozisyonunu manipüle etmeye çalışması doğru değildir.
HAVA HARP OKULUNDA AYRICA DİKKAT
Hava Harp Okulunda uçucu yetiştirilecek adaylarda genel askerî öğrenci sağlık şartlarının yanında uçuculuğa özgü sağlık kriterleri de bulunuyor.
Bu nedenle başka bir askerî öğrenci kategorisindeki ortopedi kriterini pilot adayına doğrudan uygulamak doğru olmayabilir.
DÜZ TABAN ADAYLARIN EN ÇOK YAPTIĞI HATA
En sık yapılan hata tek bir dereceyi bütün askerî adaylara uygulamak.
Oysa önce şu soru sorulmalı:
Aday MSÜ Harp Okuluna mı başvuruyor?
MSÜ Astsubay MYO’ya mı?
Bando Astsubay MYO’ya mı?
Dış kaynak subay mı?
Dış kaynak astsubay mı?
Aday kategorisi belirlenmeden yalnızca “ayağım 15 derece” bilgisiyle kesin sonuç vermek yanlış olabilir.
SIK SORULAN SORULAR
Düz tabanlık subaylığa engel mi?
Adayın statüsüne, düz tabanlığın derecesine, yürüyüş ve fonksiyon durumuna ve yönetmelikteki değerlendirme çizelgesine göre sonuç değişebilir.
Düz tabanlık astsubaylığa engel mi?
MSÜ Astsubay MYO adayı ile dış kaynak astsubay adayı aynı statüde değildir. Sağlık değerlendirmesi aday kategorisine göre yapılır.
15 derece düz tabanlık MSÜ’ye engel mi?
Yalnızca 15 derece bilgisiyle bütün MSÜ adayları için kesin cevap verilemez. Yönetmelikte 10–19 derece düz tabanlık A diliminde tanımlansa da askerî öğrenci adaylarında tam sağlamlık şartı ve belirli gruplara özgü istisnalar bulunur.
Bando Astsubay MYO’da 10–19 derece düz tabanlık engel mi?
Yönetmelikte yürüyüşü güçleştirmeyen ve kalkaneal yükseklik açısı 10 derecenin üzerinde, 19 derece dahil olan düz tabanlığın Bando Astsubay MYO adaylığına engel olmadığı açıkça düzenlenmiştir.
Düz taban olup ağrısı olmayan subay olabilir mi?
Ağrı ve yürüyüş bozukluğunun bulunmaması değerlendirmede önemlidir ancak tek başına yeterli değildir. Adayın statüsüne ait sağlık hükümleri uygulanır.
Düz tabanlık derecesi nasıl ölçülür?
Gerekli görüldüğünde yük altında çekilen ayak grafisinde kalkaneal yükseklik açısı ve diğer radyolojik özellikler değerlendirilir.
TIBBİ VE HUKUKİ UYARI
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel askerî sağlık uygunluğu kararı değildir. Düz tabanlığı bulunan askerî öğrenci, subay ve astsubay adaylarında yürürlükteki TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, adayın statüsü, güncel temin kılavuzu, yetkili sağlık kuruluşunun ortopedi muayenesi ve sağlık kurulu kararı esas alınmalıdır.
KAYNAKLAR
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği
EK-C Hastalıklar Listesi Madde 66
Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi
Millî Savunma Üniversitesi
T.C. Millî Savunma Bakanlığı Personel Temin Sistemi
