Subaylığa Engel Hastalıklar Nelerdir? 2026 Sağlık Şartları
Türk Silahlı Kuvvetlerinde subay olmak isteyen adaylar için sağlık şartları, başvuru sürecinin en önemli aşamaları arasında yer alıyor. Millî Savunma Üniversitesi (MSÜ) Harp Okullarına girmeyi hedefleyen öğrenciler ile üniversite mezunları arasından muvazzaf veya sözleşmeli subay olmak isteyen adaylar, hangi hastalıkların subaylığa engel olduğunu araştırıyor.
Gözlük kullanmak subay olmaya engel mi? Psikiyatriye gitmiş veya antidepresan kullanmış biri subay olabilir mi? Skolyoz kaç dereceye kadar kabul ediliyor? Düz tabanlık, astım, bel fıtığı, dövme ve geçirilmiş ameliyatlar subaylığa engel oluşturuyor mu?
Bu soruların yanıtları, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında belirleniyor.
Ancak adayların bilmesi gereken önemli bir ayrıntı var: Her subay adayı aynı sağlık şartlarına tabi değil. Harp Okulu öğrenciliği, dış kaynaktan subay alımı ve pilotluk gibi özel görevler için farklı hükümler uygulanabiliyor.
Subaylığa engel hastalıklar hangileri?
Subay adaylarının sağlık muayenelerinde çok sayıda hastalık ve fiziksel özellik değerlendiriliyor.
Özellikle şu hastalık ve sağlık sorunları adaylığı etkileyebiliyor:
- Belirlenen sınırları aşan miyop, hipermetrop ve astigmatizma
- Renk görme bozukluğu (renk körlüğü)
- Bazı psikiyatrik hastalıklar ve tedavi geçmişleri
- Astım ve diğer kronik solunum yolu hastalıkları
- Epilepsi ve bazı nörolojik hastalıklar
- Kalp ritim bozuklukları ve yapısal kalp hastalıkları
- Diyabet ve bazı metabolik hastalıklar
- Skolyoz ve diğer omurga bozuklukları
- Düz tabanlığın bazı türleri
- Bel ve boyun fıtıkları
- İşitme kayıpları
- Görme ve işitme fonksiyonlarını etkileyen diğer hastalıklar
- Bazı kronik deri ve bağışıklık sistemi hastalıkları
- Kalıcı fonksiyon kaybı bırakan ameliyatlar ve yaralanmalar
Bununla birlikte, bu listedeki her hastalığın bütün adaylar için kesin ret nedeni olduğu söylenemez. Hastalığın derecesi, geçirdiği süreç, mevcut fonksiyon durumu ve başvurulan subaylık statüsü belirleyici olabiliyor.
Subay Olmak İsteyenlerin En Çok Sorduğu 22 Soru
1. MSÜ Harp Okulu ile dış kaynaktan subay alımının sağlık şartları aynı mı?
Hayır. Aralarında önemli farklılıklar bulunuyor.
MSÜ Kara, Deniz ve Hava Harp Okullarına girmek isteyenler askerî öğrenci adayı olarak değerlendiriliyor. Bu adaylarda genel olarak tam sağlamlık şartı aranıyor.
Üniversite mezunları arasından muvazzaf veya sözleşmeli subay alımlarında ise yönetmeliğin 71’inci maddesi ve personel adaylarının hastalıklara göre değerlendirme çizelgesi uygulanıyor.
Bu nedenle bir rahatsızlık, belirli bir dış kaynak subay alımında kabul edilebilirken Harp Okulu öğrenciliğinde engel oluşturabiliyor.
2. Gözlük kullanan subay olabilir mi?
Evet. Gözlük kullanmak tek başına subaylığa engel değil.
Ancak göz numarası, görme keskinliği ve gözün diğer sağlık özellikleri yönetmelikte belirlenen şartları karşılamalı.
Özellikle her iki gözde düzeltmeyle tam görme şartı önem taşıyor.
3. Subay olmak için göz numarası kaç olmalı?
MSÜ Harp Okulu öğrenci adayları için, gözlük veya uygun düzeltmeyle her bir gözde görmenin tam olması şartıyla:
- Miyop: Her bir gözde 1,00 diyoptri dâhil
- Hipermetrop: Her bir gözde 1,00 diyoptri dâhil
- Astigmatizma: Her bir gözde 1,00 diyoptriyi aşmayan değerler
öğrenciliğe engel kabul edilmiyor.
Dış kaynaktan subay adaylarında da yönetmeliğin 71’inci maddesinde, belirli koşullarla 1,00 diyoptriye kadar kırma kusurlarına ilişkin kabul hükmü bulunuyor.
Ancak TSK adına diğer fakültelerde öğrenim görecek bazı öğrenci adayları için 3 diyoptriye kadar farklı düzenlemeler mevcut.
Önemli ayrıntı: Göz numarası sınırda olan adaylarda yalnızca reçetedeki rakam değil, ayrıntılı göz muayenesinin sonucu da belirleyici.
4. Renk körlüğü subaylığa engel mi?
Evet. Yönetmelikte diskromatopsi olarak adlandırılan renk görme bozukluğu, subay öğrenci adayları ve dış kaynaktan subay adayları için engel oluşturan durumlardan biri.
Renk körlüğünün hafif olması, adayın günlük yaşamda renkleri ayırt edebilmesi veya düzeltici araçlar kullanması kendiliğinden kabul hakkı sağlamıyor.
5. Lazer göz ameliyatı olan subay olabilir mi?
Lazer göz ameliyatı konusunda önemli bir yargı kararı bulunuyor.
Danıştay 2. Dairesi, 30 Eylül 2025 tarihli kararıyla, keratorefraktif ameliyat geçirmiş olmayı belirli bir görme düzeyinde tek başına olumsuz değerlendirmeye neden olan yönetmelik hükmünü iptal etti.
Bu karar, lazer ameliyatının tek başına kesin elenme gerekçesi olarak kabul edilmesi bakımından önemli.
Ancak ameliyat geçiren adayların görme keskinliği, kornea yapısı, ameliyat sonrası komplikasyonları ve başvurulan görev için öngörülen diğer şartları karşılaması gerekiyor.
Lazer ameliyatı yaptırmak subaylığa kabul garantisi vermiyor.
6. Psikiyatriye gitmiş biri subay olabilir mi?
Psikiyatriye başvurmuş olmak ile psikiyatrik hastalık tanısı almış olmak aynı durum değil.
Yönetmeliğin 13 Eylül 2025 tarihli değişikliği, geçmişte yaşanmış bazı psikiyatrik rahatsızlıkların değerlendirilmesine ilişkin önemli hükümler içeriyor.
Özellikle geçmişteki bazı anksiyete, depresif veya strese bağlı bozukluklarda; rahatsızlığın geçici ve tekrarlamayan nitelikte olması, tedavinin üç aydan kısa sürmesi, belirli ağır risk bulgularının bulunmaması ve güncel psikiyatrik muayenenin normal olması önem taşıyor.
Bu kapsamdaki öğrenci ve dış kaynak personel adaylarında ayrıca son üç yılda psikiyatrik tanı veya tedavi kaydının bulunmaması şartı aranıyor.
Bu istisna bütün psikiyatrik hastalıklar için geçerli değil. Karar, ilgili tanının yönetmelikteki karşılığına göre veriliyor.
7. Antidepresan kullanan subay olabilir mi?
Antidepresan kullanımı, subay adaylarının sağlık değerlendirmesinde önem taşıyan konulardan biri.
Ancak ilacın ne amaçla reçete edildiği, bir psikiyatrik tanı bulunup bulunmadığı, tedavinin süresi ve güncel ruhsal durum birlikte incelenmeli.
2025 değişikliğiyle getirilen bazı istisnalarda, geçmiş tedavinin üç aydan kısa sürmesi ve tekrarlamaması ile son üç yılda psikiyatrik tanı veya tedavi kaydının bulunmaması gibi koşullar öne çıkıyor.
Buna karşılık devam eden veya tekrarlayan psikiyatrik hastalıklar farklı değerlendiriliyor.
Adayların sırf sağlık muayenesinden geçebilmek için antidepresanlarını hekim önerisi olmadan bırakmaları doğru değil.
8. DEHB tanısı bulunan subay olabilir mi?
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), yönetmeliğin psikiyatrik hastalıklar bölümünde ayrıca düzenleniyor.
2025 değişikliğine göre geçmişte geçirilmiş, remisyonda veya hafif düzeydeki bazı DEHB durumlarında belirli koşullarla sağlam değerlendirmesi yapılabiliyor.
Bunun için geçmiş tedavinin üç aydan kısa sürmesi, tekrarlamaması, eşlik eden başka psikiyatrik tanı ve belirli ağır klinik bulguların bulunmaması gibi şartlar aranıyor.
Öğrenci ve dış kaynak subay adayları için son üç yıllık tanı ve tedavi kaydı da önem taşıyor.
Dolayısıyla çocuklukta DEHB tanısı almış her adayın kesin olarak eleneceği söylenemez.
9. Astım hastası subay olabilir mi?
Astım, subay adaylarının sağlık muayenesinde önem taşıyan solunum hastalıklarından biri.
Özellikle dış kaynaktan subay alımlarında, yönetmeliğin 47’nci maddesinin A diliminde yer alan hava yolu hastalıkları bakımından açık bir kısıtlama bulunuyor.
Harp Okulu adaylarında ise tam sağlamlık şartı esas alınıyor.
Bu nedenle aktif astım hastalığı, düzenli ilaç kullanımı, solunum kapasitesinde bozulma veya geçmişte kesinleşmiş astım tanısı adaylığı olumsuz etkileyebiliyor.
Bununla birlikte çocukluk dönemindeki geçici hışıltı yakınmaları ile tanısı doğrulanmış kronik astım birbirinden ayrılmalı.
10. Skolyoz subaylığa engel mi? Kaç dereceye kadar kabul ediliyor?
Skolyoz, askerî öğrenci ve subay adaylarında en çok araştırılan ortopedik sorunlardan biri.
Yönetmeliğin Hastalıklar Listesi’nin 63’üncü maddesine göre:
MSÜ Harp Okulu öğrenci adayları: Hava Harp Okulu hariç olmak üzere, ayakta çekilen ön-arka omurga grafilerinde 5 dereceye kadar olan eğrilikler, 5 derece dâhil, sağlam kabul ediliyor.
Hava Harp Okulu: Bu 5 derecelik sağlam kabul istisnasının dışında tutuluyor. Adaylar ilgili daha sıkı sağlık hükümlerine göre değerlendiriliyor.
Dış kaynaktan subay adayları: 10 derecenin altındaki eğrilikler için engel oluşturmayacağına ilişkin özel düzenleme bulunuyor. Burada 10 derece dâhil değil.
Bu ayrım nedeniyle polislikte geçerli olan skolyoz ölçütlerinin doğrudan subaylığa uygulanması doğru değil.
11. Düz tabanlık subaylığa engel mi?
Düz tabanlık değerlendirmesinde ayağın yapısı, şekil bozukluğunun derecesi ve fonksiyonel etkileri önem taşıyor.
Düz tabanlığı olan her adayın otomatik olarak eleneceği söylenemez.
Yönetmeliğin 2024 değişikliğine göre, ilgili klinik uzmanının gerekli gördüğü durumlarda düz tabanlığa yönelik ayak grafisi isteniyor ve klinik görüş esas alınıyor.
Bu nedenle yalnızca ayak izi, tabanlık kullanımı veya geçmişte konulmuş düz tabanlık tanısı üzerinden kesin karar verilemez.
12. Bel fıtığı veya boyun fıtığı olan subay olabilir mi?
Bel ve boyun fıtıkları, omurga hastalıkları kapsamında değerlendiriliyor.
Fıtığın yeri, büyüklüğü, sinir basısı oluşturup oluşturmadığı, muayene bulguları ve daha önce ameliyat yapılıp yapılmadığı önem taşıyor.
Yönetmelikteki karşılığı adaylığa engel olan bir disk hastalığında, kişinin günlük yaşamında ağrı yaşamaması tek başına yeterli değil.
Kesin değerlendirme uzman muayenesi ve gerektiğinde radyolojik bulgularla yapılıyor.
13. Epilepsi hastası subay olabilir mi?
Epilepsi, askerî görevlerde güvenliği etkileyebilen önemli nörolojik hastalıklar arasında bulunuyor.
Nöbet öyküsü, kesinleşmiş epilepsi tanısı, kullanılan ilaçlar ve hastalığın seyri sağlık kurulu değerlendirmesinde belirleyici.
Nöbetlerin tedaviyle kontrol altında tutulması veya uzun süredir görülmemesi, tek başına adaylık şartlarının karşılandığı anlamına gelmiyor.
14. Diyabet veya tiroid hastalığı subaylığa engel mi?
Diyabet, özellikle sürekli tedavi ve takip gerektirmesi nedeniyle subay adayları açısından önemli bir hastalık.
Tiroid hastalıklarında ise hastalığın türü, hormon düzeyleri, ilaç ihtiyacı ve organ fonksiyonları dikkate alınıyor.
Bütün tiroid nodülleri veya geçici hormon değişiklikleri için aynı hüküm uygulanmıyor.
Kesin sonuç, endokrinoloji değerlendirmesi ve yönetmelikteki hastalık sınıflandırmasına göre belirleniyor.
15. Kalp hastalığı veya hipertansiyonu olan subay olabilir mi?
Kalp kapak hastalıkları, doğumsal kalp anomalileri, ritim bozuklukları, kalp kası hastalıkları ve hipertansiyon adaylığı etkileyebilen sağlık sorunları arasında.
Ancak her hafif kalp bulgusu aynı anlama gelmiyor.
Bazı masum üfürümler veya klinik açıdan önemsiz bulgular, ciddi kalp hastalıklarından ayrı değerlendiriliyor.
Bu nedenle EKG veya ekokardiyografi raporunda bir bulgu bulunması, otomatik olarak subay olamamak anlamına gelmiyor.
16. Hepatit B veya hepatit C subaylığa engel mi?
Hepatit B ve hepatit C enfeksiyonları, askerî öğrenci adaylarının sağlık taramalarında değerlendiriliyor.
Yönetmelikte HBsAg ve Anti-HCV gibi testler bulunuyor.
Test sonucunun pozitif çıkması halinde enfeksiyonun aktif olup olmadığı, karaciğer fonksiyonları, hastalığın seyri ve ilgili hastalık maddesi önem taşıyor.
Adayların yalnızca tek bir laboratuvar sonucu üzerinden kesin kabul veya ret değerlendirmesi yapması doğru değil.
17. Dövmesi olan subay olabilir mi?
Dövmenin vücutta bulunduğu yer ve büyüklüğü önemli.
Yönetmeliğin 29’uncu maddesinde, yüz, baş, boyun ve belirli üniforma bölgelerinde görünen dövmeler ayrıca düzenleniyor.
Vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 santimetrekareyi aşan dövmeler de ilgili hüküm kapsamında değerlendiriliyor.
Bu nedenle küçük bir dövmenin her durumda kabul edileceği veya görünmeyen bütün dövmelerin serbest olduğu söylenemez.
Dövmenin silinmesi de kabul garantisi oluşturmuyor. İşlem sonrasında oluşabilecek izler ayrıca değerlendirilebiliyor.
18. Ameliyat geçiren biri subay olabilir mi?
Evet, bazı ameliyatlar subay adaylığına engel oluşturmayabiliyor.
Ancak ameliyatın hangi organ veya sistemde yapıldığı, kalıcı bir anatomik değişiklik oluşturup oluşturmadığı, fonksiyon kaybı bırakıp bırakmadığı ve yönetmelikteki karşılığı belirleyici.
Bademcik, burun, fıtık, ortopedik ve göz ameliyatlarının tamamına tek bir kural uygulanmıyor.
Örneğin basit bir burun ameliyatı ile omurga cerrahisi veya eklem bağ ameliyatı aynı sağlık şartları kapsamında değerlendirilmiyor.
19. Diş eksikliği, diş teli veya çene bozukluğu subaylığa engel mi?
Diş ve çene yapısı, askerî öğrenci muayenesinin bir parçası.
Yönetmeliğin öğrenci adaylarına ilişkin hükümlerinde hafif diş sıra bozuklukları sağlam kabul edilen durumlar arasında bulunuyor.
Buna karşılık çiğneme, konuşma ve çene fonksiyonlarını etkileyen belirgin bozukluklar veya ileri derecedeki diş eksiklikleri adaylığı etkileyebiliyor.
Diş teli tedavisi gören adayların durumunda da mevcut tedavi, kapanış ilişkisi ve diğer muayene bulguları önem taşıyor.
20. Burun eğriliği, işitme kaybı veya kulak ameliyatı subaylığa engel mi?
Solunum sıkıntısına neden olmayan hafif burun septum eğrilikleri, yönetmeliğin 35’inci maddesinde sağlam kabul edilen durumlar arasında.
Buna karşılık belirgin işitme kaybı, kronik orta kulak hastalıkları, denge sorunları ve bazı kulak ameliyatları subay adaylığını etkileyebiliyor.
Denizcilik, dalgıçlık ve uçuculuk gibi özel görevlerde ek sağlık şartları uygulanabiliyor.
21. Subay olmak için boy ve kilo kaç olmalı?
Subay adaylarında boy ve kilo şartları, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin EK-A bölümündeki tablolar ile ilgili alım kılavuzlarında belirleniyor.
Yaş, cinsiyet, başvurulan okul ve personel alımının niteliğine göre sınırlar değişebiliyor.
Harp Okulu adaylarının boy-kilo koşullarıyla dış kaynaktan muvazzaf veya sözleşmeli subay adaylarının ilan koşullarının aynı olduğu varsayılmamalı.
Vücut kitle indeksi, boy ve ağırlık ölçümleri ilgili tablolara göre değerlendiriliyor.
Özellikle boy sınırına yakın adayların başvuru yapmadan önce kendi alım kılavuzlarını kontrol etmeleri önem taşıyor.
22. Sağlık raporunda elenen subay adayı itiraz edebilir mi?
Sağlık kurulu değerlendirmesinde olumsuz karar alan adayların başvuru ve itiraz süreçleri, alım türüne ve ilgili mevzuata göre farklılık gösterebiliyor.
Harp Okulu öğrenci adayları, dış kaynak subay adayları ve farklı komutanlıkların personel alımlarında uygulanacak usuller ayrı ayrı incelenmeli.
Sağlık kurulu raporunun tebliği, itiraz süresi, yeniden değerlendirme ve hakem hastane süreçleri konusunda resmî ilan ve ilgili mevzuat esas alınmalı.
Bir adayın kendi uzman hekiminden olumlu görüş alması, yetkili sağlık kurulunun kararını otomatik olarak değiştirmiyor.
Subaylık sağlık muayenesinde hangi testler yapılıyor?
MSÜ askerî öğrenci adayları için yönetmeliğin 36’ncı maddesinde çeşitli tetkikler düzenleniyor.
Bunlar arasında kan sayımı, açlık kan şekeri, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, tiroid hormonları, enfeksiyon taramaları, idrar incelemesi, akciğer grafisi, ultrasonografi ve EKG bulunuyor.
Gerekli görülen durumlarda ekokardiyografi, ayak grafisi ve uzman hekim tarafından istenen diğer tetkikler uygulanabiliyor.
Ayrıca göz, kulak burun boğaz, psikiyatri, nöroloji, ortopedi, kardiyoloji ve diğer ilgili branşlarda klinik değerlendirmeler yapılabiliyor.
Askerliğe elverişli olmak ile subay olmaya elverişli olmak aynı şey değil. Askerlik yükümlülüğü için yeterli kabul edilen bir sağlık durumu, Harp Okulu öğrenciliği veya profesyonel subaylık için yeterli olmayabiliyor.
Hava Harp Okulu adaylarında sağlık şartları daha mı ağır?
Hava Harp Okulu adayları, genel askerî öğrenci şartlarına ek olarak uçuculukla ilişkili özel sağlık hükümleri kapsamında değerlendirilebiliyor.
Görme, renk ayırt etme, denge, işitme, omurga yapısı ve diğer sistemlerin değerlendirilmesinde farklı ve daha sıkı şartlar bulunabiliyor.
Bu nedenle Kara Harp Okuluna sağlık yönünden uygun bulunan bir adayın Hava Harp Okulu için de otomatik olarak uygun sayılacağı düşünülmemeli.
Sağlık geçmişi subaylığa engel olabilir mi?
Adayların geçmiş sağlık kayıtları, ameliyatları, tanıları ve tedavi bilgileri değerlendirmede önem taşıyor.
Özellikle psikiyatrik hastalıklar, nörolojik rahatsızlıklar, göz ameliyatları ve ortopedik cerrahiler bakımından geçmiş epikrizlerin ve ilgili tetkiklerin incelenmesi gerekebiliyor.
Burada adayların dikkat etmesi gereken konu, sağlık geçmişlerini gizlemek değil, kayıtlarının doğru anlaşılmasını sağlamak.
Eski bir tanının günümüzde devam edip etmediği, hangi koşullarda konulduğu ve mevcut muayene sonucuyla ilişkisi uzman hekim tarafından değerlendirilmeli.
Sonuç: Subaylığa engel hastalıklar neden adaydan adaya değişiyor?
Subay olmak isteyen adaylar açısından en önemli nokta, bir hastalığın yalnızca adına bakılarak karar verilmemesi.
Aynı sağlık sorunu, farklı başvuru statülerinde farklı sonuçlar doğurabiliyor. Örneğin skolyoz için Harp Okulu ile dış kaynaktan subay alımlarında farklı dereceler esas alınırken, göz numarası ve psikiyatrik geçmiş bakımından da özel hükümler bulunuyor.
Özellikle 2025 yılında psikiyatrik hastalık geçmişine ilişkin yapılan değişiklikler ve lazer göz ameliyatı hakkında verilen yargı kararı, adayların eski bilgilere dayanarak kendileri hakkında kesin sonuç çıkarmaması gerektiğini gösteriyor.
Subaylığa uygunluk kararında belirleyici olan; başvurulan statü, yürürlükteki sağlık yönetmeliği, hastalığın güncel durumu ve yetkili sağlık kurulunun değerlendirmesidir.
Tıbbi ve hukuki uyarı
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Herhangi bir hastalığın subaylığa kesin olarak engel olup olmadığı bireysel muayene yapılmadan belirlenemez. Adaylar sağlık şartlarını karşılamak amacıyla ilaçlarını kendiliğinden bırakmamalı, ameliyat kararı almamalı veya sağlık kayıtlarını gizlememelidir. Güncel başvuru kılavuzu ve yetkili sağlık kurulu kararı esas alınmalıdır.
Kaynaklar
- Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, 11 Kasım 2016; güncel değişiklikleri, Madde 35, 36 ve 71 ile EK-A, EK-C ve EK-D.
- Resmî Gazete, 13 Eylül 2025, 33016 sayılı nüsha; 10392 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan yönetmelik değişikliği.
- Danıştay 2. Dairesi, 30 Eylül 2025 tarihli, E. 2023/3381 ve K. 2025/4032 sayılı karar.


