Asya kaplan sivrisineği, bilimsel adıyla Aedes albopictus, son yıllarda Avrupa’da ve Türkiye’de daha fazla gündeme gelen istilacı sivrisinek türlerinden biri. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin güncel dağılım verilerine göre tür, Türkiye’de yayılım gösteren bölgeler arasında izleniyor. (Avrupa Hastalık Kontrol Merkezi)
Bu sivrisineği sıradan türlerden ayıran en önemli özellik, siyah gövdesi üzerinde yer alan belirgin beyaz çizgiler. Özellikle başından sırtına doğru uzanan tek beyaz çizgi ve bacaklarındaki beyaz bantlar, ayırt edici işaretler arasında gösteriliyor. (Biogents AG)
Nasıl ayırt edilir?
Asya kaplan sivrisineği genellikle küçük, koyu renkli ve çizgili yapısıyla fark edilir. En belirgin özellikleri şunlardır:
* Siyah gövde üzerinde beyaz çizgiler bulunur.
* Bacaklarında beyaz bantlar vardır.
* Baş ve sırt bölümünde tek, parlak beyaz çizgi görülebilir.
* Gündüz saatlerinde de aktif şekilde ısırabilir.
* Saksı altı, kova, lastik, oluk, kapak ve küçük su birikintilerinde üreyebilir.
Uzmanlara göre bu tür, yalnızca gece değil gün içinde de saldırgan şekilde ısırabildiği için klasik ev sivrisineklerinden ayrılıyor.
Isırınca ne yapılmalı?
Asya kaplan sivrisineği ısırığında ilk yapılması gereken panik yapmadan bölgeyi temizlemektir. Isırılan yer sabun ve suyla yıkanmalı, kaşıntıyı artırmamak için bölge kaşınmamalıdır. Şişlik ve kızarıklık varsa soğuk kompres uygulanabilir.
Kaşıntı çok fazlaysa eczacı veya hekime danışılarak uygun kaşıntı giderici ürünler kullanılabilir. Ancak yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrısı, döküntü, halsizlik veya göz arkasında ağrı gibi belirtiler gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Hangi hastalıklarla ilişkilendiriliyor?
Asya kaplan sivrisineği; dang humması, chikungunya ve Zika gibi virüslerin taşınmasında rol oynayabilen türler arasında yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü, Aedes türü sivrisineklerin vektör kaynaklı hastalıklar açısından önem taşıdığını bildiriyor. (Dünya Sağlık Örgütü)
Ancak her ısırık hastalık anlamına gelmez. Bir sivrisineğin hastalık bulaştırabilmesi için önce enfekte bir kişiden veya canlıdan virüsü almış olması gerekir. Bu nedenle asıl risk, sivrisinek popülasyonunun artması ve virüslerin bulunduğu bölgelerle temasın çoğalmasıyla yükselir.
En etkili mücadele: Durgun suyu yok etmek
Asya kaplan sivrisineğiyle mücadelede en önemli adım, üreme alanlarını ortadan kaldırmaktır. Bahçe, balkon ve çevrede biriken küçük su kaynakları düzenli kontrol edilmelidir.
Saksı altlıkları, kovalar, bidonlar, eski lastikler, hayvan sulukları ve yağmur suyu biriken alanlar boşaltılmalıdır. Pencere ve balkonlarda sineklik kullanılmalı, açık alanlarda uzun kollu ve açık renkli kıyafet tercih edilmelidir.
