Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) ve ABD Ulusal Kanser Enstitüsü, alkolü insanlarda kansere neden olduğu kanıtlanmış maddeler arasında değerlendiriyor.
Alkolün sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel kanıtlar her geçen yıl daha da güçleniyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), alkollü içecekleri “Grup 1 kanserojen” yani insanlarda kansere neden olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış maddeler arasında sınıflandırıyor. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü tarafından özetlenen geniş kapsamlı insan çalışmaları da alkol tüketiminin ağız, boğaz, yemek borusu, karaciğer, kalın bağırsak, gırtlak ve kadınlarda meme kanseri riskini artırdığını ortaya koyuyor. [1][2]
Düşük miktarda alkol de riski artırabiliyor
Uzun yıllar boyunca yalnızca aşırı alkol tüketiminin zararlı olduğu düşünülse de, güncel araştırmalar daha düşük miktarlarda alkol tüketiminin de özellikle meme kanseri açısından riski tamamen ortadan kaldırmadığını gösteriyor. Büyük insan popülasyonlarında yapılan epidemiyolojik çalışmalar (toplumdaki hastalık nedenlerini inceleyen araştırmalar), riskin tüketim miktarı arttıkça yükseldiğini, ancak sıfırın üzerinde her düzeyde tamamen risksiz bir sınır belirlenemediğini bildiriyor. [1][2]
Bilim insanları bu nedenle “güvenli alkol miktarı” kavramının kanser açısından net bir karşılığı olmadığını vurguluyor. [1][3]
Alkol vücutta kansere nasıl zemin hazırlıyor?
Araştırmalara göre alkol, vücuda girdikten sonra asetaldehit adı verilen toksik (zararlı) bir maddeye dönüşüyor. Bu madde DNA’ya zarar verebiliyor ve hücrelerin kendini onarma mekanizmasını bozabiliyor. Ayrıca alkol;
- Hücrelerde oksidatif stres (zararlı molekül birikimi) oluşturabiliyor.
- Bazı vitaminlerin emilimini azaltabiliyor.
- Kadınlarda östrojen hormonunu yükseltebiliyor.
- Sigara dumanındaki kanser yapıcı maddelerin ağız ve boğaz dokularına daha kolay nüfuz etmesine katkı sağlayabiliyor. [2][3]
Bu mekanizmaların birlikte çalışması, uzun vadede bazı kanser türlerinin gelişme olasılığını artırabiliyor.
Kadınlar ve erkeklerde farklı kanserler öne çıkıyor
Araştırmalar, alkolün erkeklerde daha çok ağız, boğaz ve sindirim sistemi kanserleriyle ilişkilendirildiğini gösteriyor. Kadınlarda ise en dikkat çekici ilişki meme kanseriyle görülüyor. Uluslararası değerlendirmeler, her yıl dünya genelinde yüz binlerce meme kanseri vakasının alkol tüketimiyle bağlantılı olabileceğini ortaya koyuyor. [1][3]
Sağlıklı beslenme riski tamamen ortadan kaldırmıyor
Bitkisel besinlerden zengin, lif içeriği yüksek beslenmenin hormon dengesi ve genel sağlık üzerinde olumlu etkileri bulunuyor. Bazı çalışmalar lif tüketiminin östrojen düzeylerinin düzenlenmesine katkı sağlayabileceğini öne sürse de, bu durum alkolün oluşturduğu kanser riskini tamamen ortadan kaldırmıyor. Bilim insanları sağlıklı beslenmenin önemli olduğunu ancak alkol tüketiminin kanser üzerindeki etkisini sıfırlamadığını vurguluyor. [1]
Son yıllarda yayımlanan bilimsel raporlar ve halk sağlığı değerlendirmeleri, alkolün yalnızca karaciğere zarar veren bir madde olmadığını, aynı zamanda önlenebilir kanser nedenlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte bireysel risk; tüketim miktarı, genetik yapı, sigara kullanımı ve yaşam tarzı gibi birçok faktörden de etkilenebiliyor. Araştırmaların ortak mesajı ise kanser riski açısından alkol tüketiminin azaltılmasının daha düşük riskle ilişkili olduğu yönünde.
Kaynaklar
[1] Greger M. Can Alcohol Cause Cancer? NutritionFacts.org, 2018. İçerikte atıf yapılan bilimsel çalışmalar.
[2] National Cancer Institute. Alcohol and Cancer Risk Fact Sheet. Güncellenmiş bilgi notu.
[3] International Agency for Research on Cancer (IARC). Alcohol and Cancer. IARC Monographs ve değerlendirme özeti.
