Sağlık Bakanlığı’nın 2025 sağlık istatistikleri, Türkiye’nin organ ve doku nakillerindeki bir yıllık tablosunu ortaya koydu.
Verilere göre 2025 yılında Türkiye’de toplam 5 bin 226 solid organ nakli gerçekleştirildi. Kornea ve kemik iliği nakilleri de hesaba katıldığında toplam sayı 16 bin 200 oldu.
EN FAZLA BÖBREK NAKLİ YAPILDI
Solid organ nakillerinde ilk sırayı böbrek aldı.
Türkiye’de 2025 yılı boyunca 3 bin 386 böbrek nakli gerçekleştirildi.
Böbrek nakillerinin 2 bin 900’ü canlı vericiden, 486’sı kadavradan yapıldı.
Bu rakamlar, böbrek nakillerinin büyük bölümünün canlı vericilerden gerçekleştirildiğini gösterdi.
KARACİĞER NAKLİ 1.771’E ULAŞTI
İkinci sırada karaciğer nakilleri yer aldı.
2025 yılında toplam 1.771 karaciğer nakli gerçekleştirildi.
Bunların 1.500’ü canlı vericiden, 271’i kadavradan yapılan nakillerden oluştu.
Böylece böbrek ve karaciğer nakilleri, Türkiye’de gerçekleştirilen solid organ nakillerinin çok büyük bölümünü oluşturdu.
46 KALP, 21 AKCİĞER NAKLİ
Aynı yıl Türkiye’de 46 kalp nakli gerçekleştirildi.
Akciğer nakli sayısı 21 olurken 2 ince bağırsak nakli yapıldı.
2025 yılı verilerinde pankreas nakli ise kaydedilmedi.
SOLID ORGAN NAKLİ TOPLAMI 5.226
Böbrek, karaciğer, kalp, akciğer ve ince bağırsak birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’de 2025 yılında gerçekleştirilen solid organ nakli sayısı 5 bin 226 oldu.
Bu ayrım önemli. Sağlık istatistiklerinde yer alan 16 bin 200 rakamının tamamı solid organ nakillerinden oluşmuyor.
Toplam rakama kornea ve kemik iliği nakilleri de dahil ediliyor.
4.881 KORNEA NAKLİ YAPILDI
2025 yılında Türkiye’de 4 bin 881 kornea nakli gerçekleştirildi.
Kornea, gözün ön bölümünde bulunan saydam dokudur. Hastalık veya yaralanma nedeniyle saydamlığını ve işlevini kaybettiğinde uygun hastalarda kornea nakli görmenin yeniden kazanılmasına yardımcı olabiliyor.
Kornea nakli, organ naklinden farklı olarak bir doku nakli olarak değerlendiriliyor.
KEMİK İLİĞİ NAKLİ SAYISI 6 BİNİ AŞTI
Yıl boyunca gerçekleştirilen kemik iliği nakli sayısı ise 6 bin 93 oldu.
Bunun 2 bin 790’ı otolog, yani kişinin kendi kök hücrelerinin kullanıldığı nakillerden oluştu.
Allojenik, yani başka bir vericiden gerçekleştirilen kemik iliği nakillerinin sayısı 3 bin 303 olarak kaydedildi.
Böylece kemik iliği nakilleri, 2025 toplam nakil tablosunun en büyük kalemlerinden biri oldu.
CANLI VERİCİLERİN PAYI DİKKAT ÇEKİYOR
Veriler özellikle böbrek ve karaciğer nakillerinde canlı vericilerin ağırlığını ortaya koyuyor.
Böbrek nakillerinin yaklaşık yüzde 86’sı, karaciğer nakillerinin ise yaklaşık yüzde 85’i canlı vericilerden gerçekleştirildi.
Bu tablo, Türkiye’de kadavradan organ bağışının önemini bir kez daha gündeme getiriyor.
Her ölümden sonra organ nakli yapılması mümkün değil. Kadavradan organların nakledilebilmesi için tıbbi koşulların uygun olması ve beyin ölümü sürecinin mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi gerekiyor.
ORGAN BAĞIŞI ARTIK DİJİTAL ORTAMDA DA YAPILABİLİYOR
Türkiye’de organ bağışı sürecinde 2025 yılında önemli bir değişiklik de hayata geçirildi.
Yapılan düzenlemeyle vatandaşların organ bağışı beyanlarını e-Nabız üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirebilmesinin önü açıldı.
Sistem, e-Devlet kimlik doğrulamasıyla bağış beyanının dijital olarak tamamlanmasına imkân sağlıyor.
Organ nakli istatistikleri bir sağlık sisteminin cerrahi kapasitesini gösterirken, kadavradan bağış oranları aynı zamanda toplumdaki organ bağışı kültürünün önemini de ortaya koyuyor.
2025 rakamları Türkiye’nin yılda binlerce nakli gerçekleştirebilecek sağlık altyapısına sahip olduğunu, ancak özellikle böbrek ve karaciğer nakillerinde canlı verici ağırlığının sürdüğünü gösteriyor.
KAYNAKLAR
• T.C. Sağlık Bakanlığı – Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2025 Haber Bülteni
• T.C. Sağlık Bakanlığı – 2025 Yılı İdare Faaliyet Raporu
• T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü – Organ Nakli ve Organ Bağışı Bilgilendirmeleri
