Avrupa Kardiyoloji Derneğinin (ESC) 2006’da yayımladığı stabil anjina kılavuzunu hazırlayan kurula İngiliz kardiyolog Kim Fox başkanlık ediyordu. Kılavuzda göğüs ağrısının tedavisi için önerilen ilaçlardan biri ivabradindi. O sırada Fox’un eşiyle yönettiği araştırma şirketi, ilacın üreticisi Servier’nin finanse ettiği bir ivabradin çalışmasında görev alıyordu.

Gazeteci Laura Spinney, 26 Ağustos 2026’da The BMJ’de yayımlanan dosyasında bu iki görevin nasıl bir araya geldiğini inceledi. Dergi, haberin Kim Fox tarafından hukuki itiraza konu edildiğini belirtiyor.

50 milyon sterlin neyi ifade ediyor?

BMJ’nin aktardığına göre Fox ve eşi Karen Summers, 2006–2015 arasında birlikte yönettikleri Heart Research adlı sözleşmeli araştırma şirketi üzerinden toplam 50 milyon sterlini aşan gelir elde etti. Tutar, yaklaşık on yıla yayılan araştırma sözleşmeleriyle ilgili. BMJ, kılavuza belirli bir öneri eklenmesi karşılığında ödeme yapıldığını ileri sürmüyor.

Etik kurul ne dedi, Fox nasıl yanıt verdi?

ESC’nin BMJ’ye bildirdiğine göre derneğin etik kurulu, Mart 2025’te Fox’un önemli bir çıkar çatışması varken ilgili karar sürecinden çekilmesi gerektiği sonucuna vardı. Kurul, Fox’un davranışını ağır bir etik ihlal olarak değerlendirdi.

Fox bu değerlendirmeye itiraz etti. BMJ’ye yaptığı açıklamada çıkar ilişkilerini her zaman bildirdiğini söyledi. 2006–2008 dönemindeki faaliyetlerinin yıllar sonra tarif edilen kurallarla değerlendirilmesine karşı çıktığını belirtti. Servier ise Fox’a ilacın klinik geliştirme sürecindeki bilimsel danışmanlığı için ödeme yaptığını açıkladı.

TUS’ta en yüksek taban puanlı 50 program belli oldu: İlk sırada Cerrahpaşa
TUS’ta en yüksek taban puanlı 50 program belli oldu: İlk sırada Cerrahpaşa
İçeriği Görüntüle

Peki, kılavuzdaki ilaç önerisi incelendi mi?

ESC, ivabradin hakkındaki önerileri ayrıca gözden geçirdi. Derneğin iç incelemesi, 2006’daki önerileri uygun buldu ve ivabradin lehine yanlılık kanıtı saptamadı.

Bu iki inceleme farklı sorulara yanıt veriyor. Birinde, hastayı tedavi eden hekimin okuyacağı önerinin bilimsel dayanağı incelendi. Diğerinde, üreticiyle mali ilişkisi bulunan bir uzmanın o öneri hazırlanırken hangi kararlara katılabileceği ele alındı. Bir ilişkinin bildirilmesi, okurun veya kurulun o ilişkiden haberdar olmasını sağlar. İlgili karardan çekilmek ise önerinin kimler tarafından şekillendirileceğini değiştirir.

İvabradin hangi hastalarda kullanılıyor?

İvabradin, kalbin doğal ritmini oluşturan sinüs düğümüne etki ederek kalp hızını düşürür. Avrupa İlaç Ajansına göre belirli koşulları karşılayan yetişkinlerde, eforla ortaya çıkabilen ve benzer koşullarda tekrarlayan göğüs ağrısını (stabil anjina) hafifletmek için kullanılabilir. Belirli bir kronik kalp yetersizliği hasta grubunda da tedavide yeri vardır. Bu iki kullanımda hastanın kalp ritmi, istirahat nabzı ve aldığı diğer tedaviler önem taşır.

TIBBİ UYARI

İvabradin kullanıyorsanız bu habere dayanarak ilacınızı bırakmayın veya dozunu değiştirmeyin. Size hangi amaçla verildiğini ve tedaviden beklenen yararı kardiyoloji hekiminizle görüşün.

KAYNAKLAR

1. Spinney L. A “monstrous” conflict of interest: Kim Fox, ivabradine, and European Society of Cardiology clinical practice guidelines. The BMJ. 26 Ağustos 2026;394:e100440.
2. Abbasi K. The £50m case for eliminating financial interests from clinical guidelines. The BMJ. 3 Eylül 2026;394:e100754.
3. Avrupa İlaç Ajansı. Procoralan (ivabradine). Avrupa kamu değerlendirme raporu ve ürün bilgisi.