Market arabasında yer alan ürünlerin bireylerin beslenme alışkanlıkları hakkında önemli ipuçları verdiğini ifade eden Prof. Dr. Koç, “Alışveriş sepeti tek başına bir sağlık göstergesi değildir ancak kişinin günlük beslenme düzeni, yaşam tarzı ve besin tercihleri hakkında güçlü sinyaller verebilir” dedi.
“Ultra işlenmiş gıdalar kronik hastalık riskleriyle ilişkilendiriliyor”
Prof. Dr. Koç, özellikle ultra işlenmiş gıdaların ağırlıkta olduğu alışveriş sepetlerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Hazır soslar, paketli tatlılar, şekerli içecekler, cipsler, işlenmiş et ürünleri ve rafine un içeriği yüksek ürünlerin sık tüketilmesinin; fazla enerji alımı, yüksek sodyum tüketimi, ilave şeker fazlalığı ve yetersiz lif alımıyla ilişkili olabileceğini belirten Koç, bu durumun obezite, tip 2 diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları açısından risk oluşturabileceğini vurguladı.
“Aç karnına alışveriş sağlıksız tercihleri artırabilir”
Market alışverişine aç karnına çıkmanın dürtüsel satın alma davranışını artırabileceğini belirten Prof. Dr. Koç, “Açlık hissi yüksek olduğunda kişiler daha çok enerji yoğun, şekerli ve yağlı ürünlere yönelebiliyor. Bu nedenle alışveriş öncesinde hafif ve dengeli bir öğün tüketmek daha sağlıklı seçimler yapılmasına katkı sağlayabilir” ifadelerini kullandı.
“Göz hizasındaki ürün değil, etiket okunmalı”
Prof. Dr. Koç, marketlerde ürün yerleşimlerinin tüketici davranışlarını etkileyebildiğine dikkat çekerek, alışveriş sırasında ürünün raftaki konumundan çok besin etiketi ve içerik listesinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Koç, “Bir ürünün üzerinde ‘fit’, ‘doğal’, ‘hafif’ ya da ‘şekersiz’ yazması her zaman sağlıklı olduğu anlamına gelmez. İlave şeker miktarı, sodyum düzeyi, doymuş yağ oranı, porsiyon büyüklüğü ve lif içeriği mutlaka incelenmelidir” dedi.
Liften zengin besinler bağırsak sağlığını destekliyor
Sebze, meyve, tam tahıl, kuru baklagil, yoğurt, kuruyemiş ve sağlıklı protein kaynaklarının dengeli beslenmenin temel parçaları arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Koç, liften zengin besinlerin bağırsak hareketlerini desteklediğini, tokluk hissini uzatabildiğini ve kan şekeri kontrolüne katkı sağlayabildiğini ifade etti.
Prof. Dr. Koç, “Market arabasının önemli bir bölümü taze sebze ve meyveler, tam tahıllar, baklagiller ve az işlenmiş gıdalardan oluşmalıdır. Bu tercih, bağırsak sağlığından kilo kontrolüne kadar birçok alanda destekleyici rol oynar” diye konuştu.
“Plansız alışveriş gereksiz kalori alımına yol açabilir”
Plansız alışverişin yüksek kalorili atıştırmalıkların sepete daha kolay girmesine neden olabileceğini belirten Koç, alışveriş listesi hazırlamanın hem bütçe kontrolü hem de sağlıklı beslenme açısından önemli olduğunu söyledi.
Çocuklarla yapılan alışverişlerde renkli ambalajlar, promosyonlar ve çizgi film karakterlerinin tercihleri etkileyebildiğini vurgulayan Koç, ailelerin bu süreci sağlıklı beslenme eğitimi için fırsata dönüştürebileceğini kaydetti.
“Market alışverişi sağlıklı yaşamın ilk adımlarından biridir”
Prof. Dr. Nevra Koç, market alışverişinin yalnızca ekonomik bir tercih olmadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Sağlıklı beslenme mutfakta değil, çoğu zaman market raflarının önünde başlar. Sepete konulan her ürün, günlük beslenme düzenimizi şekillendirir. Bilinçli ürün seçimi, etiket okuma alışkanlığı ve planlı alışveriş; dengeli beslenmenin, kilo kontrolünün ve kronik hastalık riskinin azaltılmasının temel adımları arasında yer alır.”
Prof. Dr. Koç, sağlıklı bir market sepeti için taze ve az işlenmiş gıdaların öncelenmesini, şekerli içecekler ile ultra işlenmiş ürünlerin sınırlandırılmasını ve ürün etiketlerinin düzenli olarak okunmasını önerdi.