Sosyal medyada pankreas kanseri hastalarına umut vadeden kişisel iyileşme hikâyeleri hızla yayılıyor. Bu paylaşımlardan biri de Noel Watson adlı kişinin, ameliyat edilemeyen ileri evre pankreas kanserinin gerilediğini belirterek kullandığı çeşitli ilaç ve takviyeleri anlatması oldu.
Watson’ın paylaşımında fenbendazol, ivermektin, klor dioksit, DMSO ve bazı besin takviyelerinden söz edildiği görülüyor. Ancak söz konusu anlatı, hakemli bir tıp dergisinde yayımlanmış vaka raporuna, kamuya açık patoloji sonuçlarına veya bağımsız bir sağlık kuruluşunun doğrulamasına dayanmıyor.
Dahası Watson, aynı süreçte gemsitabin içeren kemoterapi aldığını da ifade ediyor. Bu durum, tümörde görüldüğü öne sürülen küçülmenin alternatif maddelerden kaynaklandığı sonucuna varılmasını bilimsel olarak imkânsız hale getiriyor.
Tek hastanın hikâyesi tedavi kanıtı değildir
Bir hastanın tedavi sırasında iyileşmesi, kullandığı her ürünün etkili olduğu anlamına gelmiyor. Kanser hastaları çoğu zaman kemoterapi, radyoterapi, ağrı tedavisi, beslenme desteği ve farklı takviyeleri aynı dönemde kullanabiliyor.
Hangi müdahalenin etkili olduğunu anlayabilmek için kontrollü klinik araştırmalar, yeterli sayıda hasta, karşılaştırma grupları ve uzun süreli takip gerekiyor. Sosyal medya gönderileri ise bu koşulların hiçbirini sağlamıyor.
Noel Watson’ın anlatısında ayrıntılı patoloji raporları, tümörün moleküler özellikleri, metastazların seyri, tedavi dozları ve bağımsız radyoloji değerlendirmeleri bulunmadığı için hikâye bilimsel kanıt olarak kabul edilemiyor.
Fenbendazol insanlar için kanser ilacı değil
Paylaşımlarda adı geçen fenbendazol, hayvanlarda bağırsak parazitlerinin tedavisi amacıyla kullanılan veteriner bir ilaç. İnsanlarda pankreas kanseri veya başka bir kanser türünün tedavisi için onaylanmış değil.
Laboratuvar ortamında bazı kanser hücreleri üzerinde yapılan deneyler, bir maddenin insanlarda güvenli ve etkili olduğunu göstermiyor. Bunun anlaşılabilmesi için ilaç dozunun, yan etkilerinin ve diğer tedavilerle etkileşiminin klinik çalışmalarda değerlendirilmesi gerekiyor.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi, fenbendazolün uzun süreli ve etiket dışı kullanımının hayvanlarda kemik iliği baskılanması ve kan hücrelerinde ciddi düşüşle ilişkilendirildiğini bildirdi. İnsanların veteriner ürünlerini kendi kendine kullanması ise doz, saflık ve etkileşim açısından ilave risk taşıyor.
Klor dioksit “tedavi” değil, güçlü bir kimyasal
En ciddi tehlikelerden biri de bazı paylaşımlarda “MMS” veya “mucize mineral solüsyonu” adıyla geçen klor dioksit ürünleri.
Klor dioksit endüstriyel su arıtma, tekstil ve kâğıt ağartma işlemlerinde kullanılan güçlü bir kimyasal. Kanseri tedavi ettiğini gösteren güvenilir klinik kanıt bulunmuyor.
Bu ürünlerin içilmesi şiddetli bulantı, kusma, ishal, sıvı kaybı, tansiyon düşmesi, solunum sorunları, karaciğer ve böbrek hasarı gibi ağır sonuçlara neden olabiliyor. ABD’de klor dioksiti hastalıkları iyileştiren bir ürün olarak satan kişiler hakkında ceza davaları açıldı.
En büyük risk tedavinin geciktirilmesi
Onaysız ürünlerin tehlikesi yalnızca doğrudan yan etkileriyle sınırlı değil. Hastanın kemoterapiyi bırakması, tedavi dozlarını aksatması veya onkoloji kontrollerini geciktirmesi kanserin ilerlemesine yol açabiliyor.
Bazı takviyeler kemoterapi ilaçlarının karaciğerde işlenme biçimini değiştirebilir, kanama riskini artırabilir veya tedavinin etkisini azaltabilir. “Doğal” ya da “ilaç olarak yeniden konumlandırılmış” ifadeleri, bir ürünün güvenli olduğu anlamına gelmiyor.
FDA da kanseri iyileştirdiği iddiasıyla satılan ürünlerin hastaları kanıtlanmış tedavilerden uzaklaştırabileceği ve ciddi sağlık riski oluşturabileceği konusunda tüketicileri uyarıyor.
Pankreas kanserinde bilimsel tedavi nasıl planlanıyor?
Pankreas kanserinin tedavisi hastalığın evresine, tümörün ameliyat edilebilirliğine, hastanın genel durumuna ve moleküler test sonuçlarına göre belirleniyor.
İleri evre hastalıkta FOLFIRINOX veya gemsitabin temelli kemoterapi kombinasyonları değerlendirilebiliyor. Bazı hastalarda genetik ve moleküler incelemeler sonucunda hedefe yönelik tedaviler ya da immünoterapi seçenekleri gündeme gelebiliyor. Uygun hastalar klinik araştırmalara da yönlendirilebiliyor.
Tedavi sırasında beklenmedik derecede iyi yanıtlar görülebilir. Ancak bu yanıtın nedenini anlayabilmek için hastanın aldığı bütün tedavilerin, görüntüleme sonuçlarının ve biyolojik özelliklerinin birlikte incelenmesi gerekir.
Hastalar ne yapmalı?
Kanser hastalarının internette gördüğü hiçbir ilacı, veteriner ürününü veya kimyasal solüsyonu kendi başına kullanmaması gerekiyor.
Kullanılması düşünülen vitaminler, bitkisel ürünler ve takviyeler dahi onkoloji hekimine bildirilmelidir. Tedaviyi bırakmak, kemoterapi dozunu değiştirmek veya kontrol randevusunu ertelemek yalnızca hastayı takip eden sağlık ekibinin değerlendirmesiyle mümkün olmalıdır.
Noel Watson’ın hikâyesi umut verici bir kişisel anlatı olarak paylaşılabilir. Ancak bu hikâyeden “fenbendazol pankreas kanserini iyileştiriyor” veya “klor dioksit kanseri tedavi ediyor” sonucu çıkarılamaz.
Kanser tedavisinde umut değerlidir. Fakat doğrulanmamış umut, bilimsel tedavinin önüne geçtiğinde iyileştirici bir ışık olmaktan çıkıp tehlikeli bir sis perdesine dönüşebilir.
Kaynaklar
[1] ABD Ulusal Kanser Enstitüsü, Pankreas Kanseri Tedavisi
[2] ABD Ulusal Kanser Enstitüsü, Pankreas Kanseri Araştırmalarındaki Gelişmeler
[3] ABD Gıda ve İlaç Dairesi, Fenbendazolün Etiket Dışı Kullanımına İlişkin Güvenlik Bildirimi
[4] ABD Gıda ve İlaç Dairesi, Kanseri İyileştirdiğini İddia Eden Onaysız Ürünlere İlişkin Uyarı
[5] ABD Gıda ve İlaç Dairesi, Klor Dioksit ve “Mucize Mineral Solüsyonu” Uyarıları
