Ancak uzmanlar, yöntemin sağlık üzerindeki gerçek etkilerinin henüz bilinmediği konusunda uyarıyor.
Günlük yaşamda kullandığımız plastik ürünlerden kaynaklanan mikroplastikler artık yalnızca çevrede değil, insan vücudunda da tespit ediliyor. Kan, akciğer, karaciğer, kalp ve hatta beyin dokusunda bulunduğu gösterilen bu parçacıkların sağlık üzerindeki uzun vadeli etkileri araştırılmaya devam ederken, bilim insanları şimdi de bu maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasının mümkün olup olmadığını inceliyor.
Kandaki Mikroplastikleri Azaltan Yöntem
ABD merkezli araştırmacılar tarafından yürütülen ve hakemli bilimsel dergide yayımlanan çalışmada, “terapötik plazma değişimi” (Therapeutic Plasma Exchange - TPE) adı verilen yöntem değerlendirildi. Bu işlem sırasında hastanın kanı özel bir cihazdan geçirilerek plazmanın önemli bir bölümü ayrılıyor ve yerine albümin ile serum benzeri sıvılar veriliyor.
Araştırmada 114 hastada gerçekleştirilen 174 plazma değişim işlemi incelendi. Sonuçlar, başlangıçta orta veya yüksek düzeyde mikroplastik bulunan kişilerde kandaki mikroplastik miktarının azaldığını gösterdi.
İlk Kez İnsanlarda Gösterildi
Araştırmacılar, terapötik plazma değişiminin insan dolaşımındaki mikroplastikleri azaltabildiğini gösteren ilk çalışma olduğunu belirtiyor. Çalışmada, düşük başlangıç seviyesine sahip bazı kişilerde ise küçük artışlar görüldü. Bunun olası nedenlerinden birinin, işlem sırasında kullanılan plastik tıbbi ekipmanlardan sisteme yeni mikroplastiklerin geçmesi olduğu ifade edildi.
Sağlık Faydası Henüz Kanıtlanmadı
Bilim insanları önemli bir noktaya dikkat çekiyor: Kandaki mikroplastik miktarının azalması, bunun insanların daha sağlıklı olacağı anlamına geldiğini henüz göstermiyor.
Mikroplastiklerin çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkili olabileceğine dair bulgular bulunsa da, bu parçacıkların doğrudan hangi hastalıklara yol açtığı ve kandan uzaklaştırılmalarının klinik fayda sağlayıp sağlamadığı henüz netleşmiş değil. Bu nedenle uzmanlar daha büyük ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Mikroplastik Sorunu Devam Ediyor
Araştırmacılara göre plazma değişimi kandaki mikroplastikleri azaltabilse de insanlar çevreden sürekli olarak yeniden mikroplastiklere maruz kalıyor. İçme suyu, gıdalar, hava ve sentetik tekstil ürünleri bu maruziyetin başlıca kaynakları arasında yer alıyor. Bu nedenle tek bir işlemin kalıcı çözüm sunup sunamayacağı bilinmiyor.
Sonuç Ne Anlama Geliyor?
Yeni çalışma, mikroplastiklerin insan kanından belirli ölçüde uzaklaştırılabileceğine dair ilk güçlü kanıtlardan birini sunuyor. Ancak uzmanlar, bu yöntemin henüz deneysel aşamada olduğunu ve yalnızca mikroplastik azaltmak amacıyla rutin olarak uygulanmasını destekleyecek yeterli veri bulunmadığını belirtiyor. Önümüzdeki yıllarda yapılacak klinik çalışmalar, mikroplastiklerin gerçekten sağlık riskine dönüşüp dönüşmediğini ve bu tür tedavilerin anlamlı fayda sağlayıp sağlamadığını ortaya koyacak.
