Çocukluk ve ergenlik döneminde başlayan multipl sklerozun tedavisinde dikkat çekici Faz III sonuçları açıklandı. Ocrelizumab etken maddeli Ocrevus, aktif karşılaştırıcı fingolimoda kıyasla klinik nüksleri ve beyindeki yeni hastalık aktivitesini belirgin biçimde azalttı.
OPERETTA 2 Faz III çalışmasında 10–17 yaşındaki 187 çocuk ve ergen değerlendirildi. Ocrevus ile yıllık MS nükslerinde yüzde 48, yeni veya büyüyen T2 beyin lezyonlarında yüzde 48 ve gadolinyum tutan aktif T1 lezyonlarında yüzde 87 azalma bildirildi.
Sonuçların ardından Avrupa İlaç Ajansı’nın beşeri ilaçlar komitesi CHMP, Ocrevus’un aktif relapsing multipl sklerozu bulunan 10 yaş ve üzerindeki çocuk ve ergenlerde kullanılmasını tavsiye etti.
Ancak bu karar henüz Avrupa Komisyonu tarafından verilmiş nihai ruhsat değil.
Çocukluk çağı multipl sklerozu nedir?
Multipl skleroz, bağışıklık sisteminin merkezi sinir sistemindeki miyelin ve diğer sinir dokusu yapılarına zarar verdiği kronik inflamatuvar bir hastalık.
Hastalık çoğunlukla genç erişkinlik döneminde ortaya çıksa da çocuklarda ve ergenlerde de başlayabiliyor.
Pediatrik başlangıçlı MS, tüm MS olgularının küçük bir bölümünü oluşturuyor ancak bu hastalarda inflamatuvar hastalık aktivitesi yüksek olabiliyor.
Çocuklarda klinik nükslerin erişkin başlangıçlı hastalığa göre daha sık görülebilmesi, yaşamın erken döneminde beyinde daha fazla inflamatuvar hasar birikmesi açısından önem taşıyor.
OPERETTA 2 çalışmasına 187 çocuk ve ergen katıldı
OPERETTA 2, pediatrik relapsing multipl sklerozda yürütülen global Faz III klinik çalışma.
Araştırmaya 10 ile 17 yaş arasında aktif relapsing MS tanısı bulunan toplam 187 çocuk ve ergen dahil edildi.
Çalışma randomize, çift kör ve çift dummy aktif kontrollü olarak tasarlandı.
Bu ayrıntı önemli.
Çünkü Ocrevus yalnız plaseboyla değil, pediatrik MS tedavisinde kullanılan aktif bir hastalık değiştirici tedavi olan fingolimodla doğrudan karşılaştırıldı.
Katılımcılar vücut ağırlığına göre intravenöz ocrelizumab veya günlük oral fingolimod almak üzere randomize edildi.
Çalışmanın çift dummy tasarımı nedeniyle her iki gruptaki hastalar ayrıca karşılaştırmalı plasebo uygulamalarını aldı.
Ocrevus nasıl etki ediyor?
Ocrevus’un etken maddesi ocrelizumab.
Ocrelizumab, bağışıklık sistemindeki CD20 proteinini taşıyan belirli B hücrelerini hedefleyen insanlaştırılmış monoklonal antikor.
B hücrelerinin MS’te miyelin hasarı ve nöroinflamasyona katkıda bulunduğu biliniyor.
Ocrelizumab, CD20-pozitif B hücrelerini azaltarak merkezi sinir sistemindeki inflamatuvar hastalık aktivitesini baskılamayı amaçlıyor.
Fingolimod ise bağışıklık hücrelerinin lenf düğümlerinden dolaşıma çıkmasını azaltan sfingozin-1-fosfat reseptör modülatörü.
Dolayısıyla OPERETTA 2, iki farklı güçlü immünolojik mekanizmayı doğrudan karşılaştırdı.
MS nüksleri yüzde 48 azaldı
Çalışmanın temel klinik ölçütlerinden biri yıllık nüks oranıydı.
Ocrevus, fingolimoda kıyasla yıllık MS nüks oranını yüzde 48 azalttı.
Araştırmada Ocrevus’un yıllık nüks oranı açısından fingolimoda karşı önceden belirlenmiş non-inferiority, yani aşağı kalmama kriterini karşıladığı bildirildi.
Bunun ötesinde klinik nükslerde gözlenen yüzde 48’lik azalma Ocrevus lehine güçlü bir etkinlik sinyali oluşturdu.
Ancak yüzde 48 rakamı “çocukların yüzde 48’i tamamen iyileşti” anlamına gelmiyor.
Bu değer iki tedavi grubundaki yıllık nüks oranlarının göreceli karşılaştırmasını ifade ediyor.
Beyindeki aktif lezyonlar yüzde 87 azaldı
Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri beyin MR görüntülerinde ortaya çıktı.
Gadolinyum tutan T1 lezyonları, kan-beyin bariyerinin bozulduğu aktif inflamatuvar MS lezyonlarını gösteren önemli görüntüleme bulgularından biri.
Ocrevus kullanan çocuk ve ergenlerde bu aktif lezyonların sayısı fingolimod grubuna kıyasla yüzde 87 daha düşük bulundu.
Bu sonuç “MS yüzde 87 azaldı” anlamına gelmiyor.
Yüzde 87 rakamı özellikle MR’da gadolinyum tutan aktif T1 lezyonlarının sayısındaki göreceli azalmayı ifade ediyor.
Yeni veya büyüyen T2 lezyonlarında yüzde 48 azalma
Araştırmacılar ayrıca yeni oluşan veya büyüyen T2 lezyonlarını değerlendirdi.
T2 lezyonları MS’in beyinde zaman içerisinde oluşturduğu toplam inflamatuvar lezyon yükünü izlemekte kullanılan temel MR ölçütlerinden biri.
Ocrevus ile yeni veya büyüyen T2 lezyonlarının sayısı fingolimoda kıyasla yüzde 48 azaldı.
Klinik nüksler ve iki farklı MR ölçütünün aynı yönde sonuç vermesi, tedavinin pediatrik MS hastalık aktivitesini farklı düzeylerde baskıladığına ilişkin kanıtı güçlendiriyor.
Güvenlik sonuçları nasıldı?
OPERETTA 2 çalışmasında Ocrevus’un güvenlik profili erişkin MS çalışmalarında bilinen güvenlik özellikleriyle genel olarak uyumlu bulundu.
Advers olaylar iki tedavi grubunda da yaygındı ancak ciddi advers olaylar ve ciddi enfeksiyonlar seyrek görüldü.
Ocrevus grubunda advers olay nedeniyle tedaviyi bırakan hasta olmadığı bildirildi.
Ocrelizumabın bilinen önemli güvenlik başlıkları arasında infüzyon reaksiyonları ve enfeksiyonlar bulunuyor.
CD20 hedefli tedaviler B hücrelerini baskıladığı için immünoglobulin düzeyleri ve enfeksiyon riski uzun dönem kullanımda ayrıca izleniyor.
Pediatrik hastalarda uzun yıllar sürebilecek tedavi söz konusu olduğundan uzun dönem güvenlik takibi özellikle önem taşıyor.
Avrupa’dan olumlu görüş geldi
Faz III sonuçlarının ardından CHMP, Ocrevus’un Avrupa Birliği’ndeki kullanım alanının aktif relapsing MS bulunan 10 yaş ve üzerindeki çocuk ve ergenleri kapsayacak şekilde genişletilmesi yönünde olumlu görüş verdi.
Bu, Avrupa ruhsat sürecinin en önemli bilimsel aşamalarından biri.
Ancak CHMP görüşü Avrupa Komisyonu’nun nihai pazarlama ruhsatı anlamına gelmiyor.
Avrupa Komisyonu’nun olumlu görüşü değerlendirmesinin ardından nihai karar vermesi bekleniyor.
ABD’de çocuklarda kullanım onaylandı
Ocrevus’un pediatrik MS kullanımı açısından ABD süreci Avrupa’dan daha ileride.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi, Mayıs 2026’da Ocrevus ve deri altından uygulanan Ocrevus Zunovo’nun kullanımını 10 yaş ve üzerindeki relapsing multipl skleroz hastalarını kapsayacak şekilde genişletti.
Dolayısıyla ilaç ABD’de bu yaş grubunda onaylı durumda.
Avrupa’daki yeni gelişme ise aynı pediatrik kullanımın Avrupa Birliği ruhsatına eklenmesine yönelik CHMP tavsiyesi.
Sonuçlar neden önemli?
Çocukluk çağında başlayan MS uzun bir hastalık süresi anlamına geliyor.
Bu nedenle erken yaşta ortaya çıkan inflamatuvar aktivitenin mümkün olduğunca etkili kontrol edilmesi, ilerleyen yıllarda birikebilecek nörolojik hasarın azaltılması açısından önemli bir araştırma konusu.
OPERETTA 2 çalışmasının güçlü yönlerinden biri Ocrevus’un plaseboyla değil, aktif ve etkili bir MS tedavisi olan fingolimodla karşılaştırılması.
Nükslerde yüzde 48, yeni veya büyüyen T2 lezyonlarında yüzde 48 ve aktif gadolinyum tutan T1 lezyonlarında yüzde 87 azalma görülmesi bu nedenle klinik açıdan dikkat çekici.
Bununla birlikte MR lezyonlarının azalması ile uzun dönem engelliliğin önlenmesi aynı şey değil.
Pediatrik hastaların onlarca yıl yaşayabileceği düşünüldüğünde, tedavinin bilişsel gelişim, enfeksiyon riski, immün sistem üzerindeki uzun dönem etkileri ve kalıcı engellilik üzerindeki sonuçlarının uzun süreli takiplerle değerlendirilmesi gerekecek.
TIBBİ UYARI
Bu içerik yeni klinik araştırma ve düzenleyici gelişmeleri haberleştirmek amacıyla hazırlanmıştır. Multipl skleroz tedavisi hastanın yaşı, hastalık aktivitesi ve klinik özelliklerine göre nöroloji uzmanı tarafından planlanmalıdır. Mevcut tedaviler hekim değerlendirmesi olmadan değiştirilmemeli veya bırakılmamalıdır.
KAYNAKLAR
European Medicines Agency, Committee for Medicinal Products for Human Use, Ocrevus Pediatrik Endikasyon Genişletme Görüşü, Eylül 2026
OPERETTA 2 Faz III Klinik Çalışması
ClinicalTrials.gov, NCT05123703
Roche, OPERETTA 2 Faz III Pediatrik Multipl Skleroz Sonuçları, 2026
U.S. Food and Drug Administration, Ocrevus Pediatrik Relapsing Multipl Skleroz Endikasyon Genişletmesi, Mayıs 2026
