WebMD’nin yayımladığı değerlendirmede, farklı orman meyvelerinin kalp ve damar sağlığından sindirime, bağışıklık sisteminden beyin fonksiyonlarına kadar çeşitli alanlarda destekleyici rol oynayabileceğine dikkat çekiliyor.[1] Ancak uzmanlar, bu meyvelerin herhangi bir hastalığı tek başına önleyen veya tedavi eden “mucize besinler” olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor.
Renklerini Veren Maddeler Neden Önemli?
Yaban mersini, böğürtlen ve ahududu gibi koyu renkli meyveler, antosiyanin adı verilen bitkisel pigmentler bakımından zengin. Meyvelere kırmızı, mor ve lacivert tonlarını veren bu maddeler, vücutta oksidatif stres ve inflamasyon süreçleriyle ilişkili mekanizmalar üzerinde etkili olabiliyor.
Randomize araştırmaların incelendiği kapsamlı bir analizde, antosiyanin ve antosiyanin bakımından zengin meyvelerin düzenli tüketiminin kan yağları ve bazı kalp-damar göstergeleri üzerinde olumlu etkiler sağlayabileceği bildirildi.[2] Bununla birlikte araştırmacılar, sonuçların kişiden kişiye değişebileceğini ve daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtiyor.
Lif İçeriği Bağırsakları Destekliyor
Orman meyvelerinin en önemli özelliklerinden biri de lif içermeleri. Özellikle ahududu ve böğürtlen, porsiyon başına yüksek lif sağlayan meyveler arasında yer alıyor.
Lif; bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine, daha uzun süre tok kalınmasına ve yemek sonrasında kan şekerinin daha dengeli yükselmesine katkıda bulunabiliyor. Meyvelerdeki bazı karbonhidratlar aynı zamanda bağırsaktaki yararlı mikroorganizmalar için besin kaynağı görevi görebiliyor.
Harvard Üniversitesi tarafından yayımlanan beslenme değerlendirmelerinde, sebze ve meyveden zengin beslenmenin kalp hastalıkları, inme ve bazı sindirim sistemi sorunları bakımından daha düşük riskle ilişkili olduğu ifade ediliyor.[3]
Çilek C Vitaminiyle Öne Çıkıyor
Çilek; C vitamini, folat, lif ve çeşitli antioksidan bileşenler içeriyor. C vitamini bağışıklık sisteminin normal çalışmasına katkı sağlarken, kolajen üretimi ve demir emiliminde de görev alıyor.
Yaban mersini ise özellikle antosiyanin içeriğiyle dikkat çekiyor. Bazı çalışmalar, yaban mersini ve diğer koyu renkli meyvelerin damar fonksiyonu, glikoz metabolizması ve bilişsel performans üzerinde destekleyici etkiler gösterebileceğini bildiriyor.[4] Ancak hafızayı kesin biçimde güçlendirdiği veya bunamayı önlediği yönünde kesin bir sonuç henüz bulunmuyor.
Turna Yemişi İdrar Yolları İçin Araştırılıyor
Turna yemişi, özellikle tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları üzerindeki olası etkileri nedeniyle uzun süredir araştırılıyor. Meyvedeki bazı bileşenlerin bakterilerin idrar yolu yüzeyine tutunmasını zorlaştırabileceği düşünülüyor.[1]
Ancak turna yemişi suyu veya takviyeleri başlamış bir enfeksiyonun tedavisi değildir. Ateş, yanma, sık idrara çıkma veya böbrek bölgesinde ağrı bulunması halinde tıbbi değerlendirme gerekir.
Taze mi, Dondurulmuş mu?
Taze meyveler iyi bir seçenek olsa da mevsim dışında şekersiz dondurulmuş ürünler de tercih edilebilir. Dondurulmuş meyveler uzun süre saklanabilmeleri ve yoğurt, yulaf veya içeceklerle kolayca tüketilebilmeleri bakımından avantaj sağlıyor.
Kurutulmuş meyvelerde ise porsiyon küçülürken şeker ve kalori yoğunluğu artabiliyor. Reçel, şurup, meyveli yoğurt ve meyve suyu gibi ürünlerde eklenmiş şeker bulunabileceği için etiketlerin kontrol edilmesi öneriliyor.
Ne Kadar Tüketilmeli?
Tek bir meyveye ağırlık vermek yerine farklı renk ve türleri dönüşümlü tüketmek, daha geniş bir vitamin, mineral ve polifenol çeşitliliği sağlayabilir. Bir avuç orman meyvesi yoğurda, kefire, yulafa veya salatalara eklenebilir.
Diyabet, böbrek hastalığı, gıda alerjisi bulunanların veya düzenli ilaç kullananların porsiyon ve tüketim sıklığı konusunda hekim ya da diyetisyene danışması önem taşıyor.
Uzmanların ortak mesajı açık: Sağlığı belirleyen tek bir “süper meyve” değil, düzenli ve çeşitli beslenme alışkanlığıdır. Orman meyveleri bu tablonun güçlü renklerinden biri olabilir, fakat resmin tamamı değildir.
Kaynaklar
[1] WebMD, Health Benefits of Berries
[2] National Library of Medicine, antosiyaninlerin kalp-damar sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin sistematik değerlendirme
[3] Harvard T.H. Chan School of Public Health, Vegetables and Fruits
[4] National Library of Medicine, yaban mersini ve bilişsel sağlık ilişkisine dair bilimsel değerlendirme
