Kanser tedavisinde uzun yıllardır kullanılan kemoterapi ve radyoterapinin ötesine geçen bir gelişme, İngiltere’den geldi. BioNTech tarafından geliştirilen ve tamamen kişiye özel olarak tasarlanan mRNA tabanlı kanser aşısı, ilk kez insanlarda denendi.
Deneme, Londra’daki University College London Hospitals (UCLH) liderliğinde yürütülüyor ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri (NSCLC) tanısı almış hastaları kapsıyor. Çalışmanın ilk gönüllüsü, standart tedavisi tamamlanan 67 yaşındaki Janusz Racz oldu.
Bu aşıyı diğer tedavilerden ayıran en önemli özellik, tümörün genetik yapısına özel olarak hazırlanması. Hastadan alınan tümör örnekleri analiz edilerek, yalnızca o kişiye özgü “neoantijenler” belirleniyor. Ardından mRNA teknolojisi kullanılarak bağışıklık sistemine, “Bu hücreler kanser, yok edin” mesajı veriliyor.
Böylece bağışıklık sistemi, sağlıklı hücrelere zarar vermeden sadece kanserli hücreleri tanıyıp hedef almayı öğreniyor. Uzmanlar, bu yaklaşımı “akıllı ve hassas saldırı” olarak tanımlıyor.
İlk dozu alan Racz, aşıyı kabul etme nedenini şu sözlerle özetledi:
“Umudum kanserin geri gelmemesi. Bilim insanı olarak bu sürecin başkalarına da fayda sağlamasını istedim.”
Şu aşamada Faz-1 düzeyinde yürütülen çalışmanın temel hedefi, aşının güvenliğini ve tolere edilebilirliğini değerlendirmek. Ancak araştırmacılar, uzun vadede bu yöntemin kanserin tekrarlama riskini azaltabileceğini öngörüyor.
Uzmanlara göre mRNA teknolojisi, COVID-19 ile birlikte küresel ölçekte tanındı ancak asıl büyük potansiyelini kanser tedavisinde gösterebilir. Her hastaya özel geliştirilen aşılar, kanserle mücadelede ezberleri bozabilecek bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
