Kanser tedavisinde yeni ilaç arayışı sürerken, son dönemde ivermektin adı yeniden gündeme geldi. Sosyal medyada paylaşılan bazı içeriklerde bu ilacın yıllardır hayvan kanserlerinde kullanıldığı ve insanlarda da güçlü sonuç verdiği öne sürülüyor. Ancak mevcut bilimsel veriler, bu kadar kesin konuşmak için yeterli görünmüyor.
Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında dikkat çeken sonuçlar
İvermektin esas olarak paraziter hastalıkların tedavisinde kullanılan bir ilaç. Buna rağmen son yıllarda yayımlanan çok sayıda deneysel çalışma, bu ilacın bazı kanser hücrelerinde çoğalmayı baskılayabildiğini ve tümör biyolojisini etkileyebildiğini gösterdi. Bu nedenle ivermektin, onkolojide “yeniden değerlendirilen ilaçlar” arasında anılmaya başladı.
Veterinerlik alanında da dikkat çeken veriler bulunuyor. 2019’da yayımlanan bir çalışmada ivermektinin köpek meme tümörü hücrelerinde büyümeyi baskıladığı bildirildi. Bu bulgu, ilacın hayvan kanserlerinde araştırıldığını gösteriyor. Ancak bu sonuç, tek başına “klinikte kanseri yendi” anlamına gelmiyor.
“Hayvan kanserini yıllardır ivermektinle yeniyorlar” demek doğru değil
Sosyal medyada dolaşan bazı paylaşımlarda, veterinerlerin 12 yılı aşkın süredir hayvan kanserlerini ivermektinle tedavi ettiği ileri sürülüyor. Fakat güvenilir bilimsel kaynaklarda, ivermektinin veteriner onkolojide yerleşik ve kanıtlanmış standart bir kanser tedavisi haline geldiğini gösteren güçlü klinik veri bulunmuyor. Bugünkü tablo daha çok laboratuvar, hücre kültürü ve sınırlı hayvan modeli araştırmalarına dayanıyor.
İnsanlarda durum hâlâ araştırma aşamasında
İnsanlar üzerindeki kanıt düzeyi ise çok daha sınırlı. ClinicalTrials.gov kayıtlarına göre ivermektin, özellikle metastatik üçlü negatif meme kanserinde immünoterapi ile birlikte erken faz bir çalışmada inceleniyor. Bu da ilacın araştırma konusu olduğunu gösteriyor, ancak henüz standart tedavi olduğu anlamına gelmiyor.
2025’te yayımlanan uzman değerlendirmelerinde de benzer bir uyarı yer aldı. Jinekolojik kanserler için yapılan bir derlemede, araştırmacılar ivermektinin bu alanda klinik çalışma dışında kullanılmaması gerektiğini açık biçimde vurguladı.
Erken umut ile kanıtlanmış tedavi aynı şey değil
Kanser alanında birçok molekül laboratuvarda umut verici sonuçlar verebilir. Ancak bir ilacın gerçekten etkili ve güvenli kabul edilebilmesi için büyük, kontrollü ve tekrarlanabilir insan çalışmaları gerekir. İvermektin için bugün itibarıyla bu eşik aşılmış değil. Nitekim küçük ölçekli insan verileri de henüz belirgin bir klinik yararı net biçimde ortaya koymuş değil.
Bilim dünyasının yaklaşımı ne?
Mevcut veriler, ivermektinin kanser araştırmalarında ilgi gören bir molekül olduğunu gösteriyor. Yani tamamen temelsiz bir iddiadan söz edilmiyor. Ancak bunu “kanıtlanmış kanser tedavisi” gibi sunmak da doğru değil. En dürüst ifade, ivermektinin bazı preklinik çalışmalarda umut verdiği, fakat insanlarda etkisinin henüz kesinleşmediği yönünde.
Sonuç
İvermektin kanser tedavisinde tamamen uydurma bir başlık değil, fakat bugünkü bilimsel tabloya göre kesinleşmiş bir başarı hikâyesi de değil. Hayvan ve laboratuvar verileri dikkat çekici olsa da, insanlarda kanser tedavisinde etkili olduğuna dair güçlü kanıt henüz bulunmuyor. Bu nedenle sosyal medyadaki iddialara değil, klinik araştırmalardan çıkacak sağlam sonuçlara bakmak gerekiyor.
