Bulgular, zeytinyağı tüketimi daha yüksek olan bireylerde, kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm ve toplam ölüm oranlarının daha düşük olabildiğini gösteriyor. Ancak araştırmacılar, bu ilişkinin nedensellik değil gözlemsel bir bağ olduğunu özellikle vurguluyor.
2022 Meta-Analizlerinin Bulguları
2022 yılında Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan ve farklı ülkelerden yürütülmüş prospektif kohort çalışmalarını bir araya getiren meta-analizde, günlük zeytinyağı tüketimindeki artışın sağlık sonuçlarıyla ilişkisi değerlendirildi. Analize göre, günde yaklaşık 25 gram zeytinyağı tüketimi, kalp-damar hastalıklarına bağlı riskte yaklaşık %16 oranında göreceli bir azalma ile ilişkilendirildi. Aynı çalışmada, tüm nedenlere bağlı ölüm riskinde de yaklaşık %10–12 aralığında göreceli düşüşler bildirildi.
(Clinical Nutrition, 2022; DOI: 10.1016/j.clnu.2022.10.001)
“20 Gram” Eşiği Ne Anlama Geliyor?
Aynı yıl Frontiers in Nutrition dergisinde yayımlanan başka bir meta-analiz ise doz-yanıt ilişkisine odaklandı. Bu çalışmada, zeytinyağı tüketimi arttıkça kalp-damar riskinde azalma eğilimi görüldüğü, ancak yaklaşık 20 gram/gün civarında ek faydanın sınırlanabileceği ifade edildi. Araştırmacılar bu durumu “doyum noktası” olarak tanımladı.
(Frontiers in Nutrition, 2022; DOI: 10.3389/fnut.2022.XXXXX)
Uzmanlar Ne Diyor?
Beslenme ve kardiyoloji uzmanları, zeytinyağının özellikle doymuş yağlar yerine kullanıldığında fayda sağlayabileceğini, bunun temel nedeninin ise tekli doymamış yağ asitleri ve polifenoller olduğunu belirtiyor. Ancak uzmanlar, zeytinyağının tek başına mucizevi bir etki yaratmadığını; genel beslenme düzeni, fiziksel aktivite, sigara kullanımı ve genetik faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Önemli Uyarı
Bu çalışmaların büyük bölümü gözlemsel ve istatistiksel ilişki temelli olduğu için, elde edilen sonuçlar kesin neden-sonuç ilişkisi olarak yorumlanmamalı. Zeytinyağı tüketimi, dengeli bir beslenme modelinin parçası olarak ele alınmalı; tedavi edici veya koruyucu bir ilaç gibi değerlendirilmemelidir.
