Baş ağrısını hafifletmek için tek bir yöntem herkeste aynı sonucu vermiyor. Susuzluk veya öğün atlama ağrıyı tetikliyorsa bu eksikleri gidermek, ışık rahatsız ediyorsa loş bir ortamda dinlenmek yardımcı olabilir. Migren sırasında soğuk, boyun gerginliğinin eşlik ettiği baş ağrısında ise ılık uygulama rahatlama sağlayabilir.
Soğuk mu, sıcak mı?
Migren atağında alına havluya sarılmış soğuk paket uygulamak ağrıyı hafifletebilir. Soğuğu doğrudan cilde temas ettirmemek ve uygulamaya ara vermek gerekir.
Gerilim tipi baş ağrısında boyun veya başın arkasına ılık kompres uygulanabilir. Yakmayacak sıcaklıktaki bir duş da rahatlatabilir. Bu uygulamalar belirtileri hafifletmeye yöneliktir; baş ağrısının nedenini belirlemez.
Su ve öğün düzenini kontrol edin
Yeterince sıvı almamak ve öğün atlamak baş ağrısını tetikleyebilir. Gün içinde su içmeyi ihmal etmemek ve düzenli beslenmek bu etkenlere bağlı ağrılarda yardımcı olabilir. Ancak her baş ağrısını susuzluğa bağlamak doğru değildir.
Ekrana uzun süre ara vermeden bakmak gözleri zorlayabilir. Ekran molaları vermek, alkol tüketmemek ve normalden fazla uyumamak da evde bakımın parçalarıdır.
Işığı azaltmak ve gevşemek yardımcı olabilir
Işık ve ses rahatsızlığı olan kişilerde sessiz, loş bir ortamda dinlenmek rahatlama sağlayabilir. Boyun ve omuzlarda gerginlik varsa hafif masaj ve yavaş nefes alıp verme gibi gevşeme yöntemleri denenebilir.
Başı sıkan saç modelleri veya aksesuarlar da ağrıya yol açabilir. Böyle bir basınç varsa gevşetmek yararlı olabilir. Burada amaç ağrıyı tetikleyen somut etkeni azaltmaktır.
Kahve her baş ağrısının çözümü değil
Az miktarda kafein bazı kişilerde ağrıyı hafifletebilir. Buna karşılık düzenli kafein tüketiminin kesilmesi de baş ağrısı oluşturabilir. Bu nedenle kahveyi herkese uygun bir baş ağrısı tedavisi gibi görmek doğru değildir.
Ağrı kesicide önemli olan yalnızca doz değil
Sık ilaç kullanımı, baş ağrısının devam etmesine veya kötüleşmesine katkıda bulunabilir. NICE rehberi, baş ağrısı gelişen ya da kötüleşen kişilerde üç ay veya daha uzun süren şu kullanım örüntülerinde ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısının değerlendirilmesini öneriyor:
Triptanların, opioidlerin veya birden fazla etken madde içeren ağrı kesicilerin ayda en az 10 gün kullanılması.
Parasetamol, aspirin veya steroid olmayan iltihap giderici ağrı kesicilerin tek başına ya da birlikte ayda en az 15 gün kullanılması.
Bu sayılar güvenli kullanım hedefi değildir. Değerlendirilen ölçüt tablet sayısından çok, ay içinde ilaç kullanılan gün sayısıdır. Sık ilaç ihtiyacı varsa tedavi planı hekimle gözden geçirilmelidir; ilaçlar kendi kendine değiştirilmemelidir.
Tekrarlayan ağrıda günlük tutmak işe yarar
Baş ağrısının ne zaman başladığını, süresini, şiddetini, eşlik eden belirtileri ve kullanılan ilaçları kaydetmek değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Düzenli tekrarlayan, giderek kötüleşen veya evde alınan önlemlerle düzelmeyen ağrı için hekime başvurulmalıdır.
Hangi belirtilerde beklenmemeli?
Birden başlayan çok şiddetli baş ağrısı; konuşma bozukluğu, güçsüzlük, bilinç bulanıklığı veya görme kaybıyla birlikte olan ağrı acil değerlendirme gerektirir. Yüksek ateş ve ense sertliği de acil uyarı işaretleridir. Bu durumlarda 112 aranmalıdır. Baş travması sonrasında gelişen ağrı da geciktirilmeden değerlendirilmelidir.
TIBBİ UYARI
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Yeni başlayan, alışılmıştan farklı veya tekrarlayan baş ağrılarında tanı ve tedavi için hekime başvurun. İlaç seçimini ve kullanım sıklığını hekim veya eczacıyla değerlendirin.
KAYNAKLAR
1. Stephanie Langmaid. How to Get Rid of a Headache. WebMD. Tıbbi değerlendirme: Jabeen Begum, 7 Ağustos 2024.
2. NHS. Headaches. Son gözden geçirme: 17 Nisan 2024.
3. NICE. Headaches in over 12s: diagnosis and management. CG150 klinik rehberi. İlaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısının değerlendirilmesine ilişkin öneriler.
