Anayasa Mahkemesi, Türkiye’de genelevlerin faaliyetlerine dayanak oluşturan kanuni düzenlemeyi iptal etti. 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan karar, devletin bu alandaki sorumluluğunu insan onurunun korunması üzerinden ele aldı. Bununla birlikte kararın kapsamı, bütün genelevlerin aynı gün kapatılması veya yeni bir suç oluşturulması anlamına gelmiyor.

İptal, 24 Nisan 1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesinin birinci fıkrasını kapsıyor. E.2025/144, K.2026/164 sayılı karar, 16 Temmuz 2026’da oybirliğiyle alındı.

Mühürleme davaları kanuni dayanağın incelenmesine uzandı

Süreç, konut ve iş yerlerinin belirli sürelerle kapatılıp mühürlenmesine karşı açılan davalarda başladı. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesinin başvuruları, AYM’nin önünde birleşti.

İtiraz konusu hüküm, Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının birlikte yapacağı düzenlemeyle genelevlerin tabi olacağı kuralların ve cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı tedbirlerin belirlenmesine dayanak oluşturuyordu.

Gerekçede insan onuru ve sosyal politika öne çıktı

Mahkeme, kamu sağlığını ve güvenliğini koruma amacının, fuhşun devlet denetiminde yürütülmesini insan onuruyla bağdaşır hâle getirmediği değerlendirmesini yaptı.

AYM’ye göre devletin sorumluluğu, insanları fuhşa yönelten koşulları giderecek sosyal politikaları geliştirmeyi ve aracılık eden kişi ve örgütlerle etkili mücadeleyi gerektiriyor. Ekonomik güçlükler ve çaresizlik üzerinden ortaya çıkan sömürünün önlenmesi, gerekçenin temel unsurları arasında yer aldı.

Mahkeme, ilk cümleyi Anayasa’nın 5. ve 17. maddelerine aykırı buldu. Bu iptal nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan ikinci cümle de kaldırıldı.

Karar ne zaman yürürlüğe girdi?

Kararda yürürlüğün ertelenmesine ilişkin süre belirlenmedi. Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca iptal edilen hükümler, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 17 Kasım 2026 tarihinde yürürlükten kalktı.

Kararın temmuz ayında alınmasıyla kasım ayında yayımlanması arasındaki ayrım bu nedenle önemli: Hükmün yürürlükten kalkması bakımından esas tarih, yayımlanma tarihi oldu.

Genelevlerin tamamı kapatıldı mı?

Kararda mevcut genelevlerin tümünün derhâl kapatılmasını emreden ayrı bir hüküm bulunmuyor. Kanuni dayanağın iptali ile her bir işletmenin ruhsatı ve faaliyet durumu hakkında alınacak idari kararları birbirinden ayırmak gerekiyor.

Dolayısıyla “bütün genelevler kapatıldı” ifadesi, kararın hüküm bölümünü aşan bir sonuç olur. İptalin ruhsatlandırma ve denetim uygulamalarına nasıl yansıyacağı, sonraki idari ve hukuki işlemlerle somutlaşacak.

Yeni bir suç veya ceza getirildi mi?

AYM’nin kararı yeni bir suç tanımlamıyor. İnsan ticareti, fuhşa zorlama ve aracılık gibi fiillere ilişkin ceza hükümlerini de ortadan kaldırmıyor.

Kararın doğrudan sonucu, devlet gözetimindeki işleyişe dayanak oluşturan kanun hükmünün kaldırılması. Bundan sonraki düzenlemeler açısından ise gerekçede ortaya konulan insan onuru, kişiyi koruma ve sosyal politika yaklaşımı önem taşıyor.

AYM’nin Canan Karatay Kararında Kritik Ayrıntı: Aşı İddiaları Onaylandı mı?
AYM’nin Canan Karatay Kararında Kritik Ayrıntı: Aşı İddiaları Onaylandı mı?
İçeriği Görüntüle