Kanserden korunmak için brokoliye, nara ya da domatese özel bir yer ayırmak gerekir mi? Bugüne kadarki insan araştırmaları bu besinlerden birini diğerlerinin önüne koymak için yeterli kanıt sunmuyor. Buna karşılık, düzenli olarak çeşitli sebze ve meyveler tüketen kişilerde bazı kanserlerin daha seyrek görüldüğüne dair bulgular var.

Hangi kanser türlerinde ilişki görülüyor?

Dünya Kanser Araştırma Fonu, çalışmaları birlikte değerlendirdiğinde, meyve veya nişastası düşük sebzelerden zengin beslenmenin ağız, yutak, gırtlak ve yemek borusu kanserlerine karşı muhtemelen koruyucu olduğu sonucuna varıyor. Buradaki “muhtemelen” sözcüğü önemli. Araştırmalar yıllar içindeki beslenme alışkanlıklarını inceliyor. Belirli bir meyveyi her gün yemenin kişiye ne ölçüde koruma sağlayacağını söylemek mümkün değil.

Günde 200 gram daha fazla tüketenlerde ne görüldü?

2017’de yayımlanan bir meta-analizde araştırmacılar, toplam kanser riskini değerlendiren 12 ileriye dönük çalışmanın sonuçlarını birleştirdi. Günlük sebze ve meyve tüketimindeki her 200 gramlık fark, ortalama yüzde 3 daha düşük göreli riskle ilişkiliydi.

Bu oran, fazladan bir porsiyon yiyen her 100 kişiden üçünün kanserden kurtulacağı anlamına gelmiyor. Çalışmalar, farklı miktarlarda sebze ve meyve tüketen grupları karşılaştırdı. Sigara kullanımı ve fiziksel aktivite gibi alışkanlıklar da gruplar arasında değişebildiğinden, gözlenen farkın tamamını beslenmeye bağlamak güç.

Kalın bağırsak kanserinde lif neden öne çıkıyor?

Kalın bağırsak kanseri için daha güçlü kanıt, besinlerden alınan lifle ilgili. Dünya Kanser Araştırma Fonu, lif içeren besinlerin bu kanserin riskini azalttığına dair güçlü kanıt bulunduğunu bildiriyor. Günlük hedef, yiyeceklerden en az 30 gram lif almak. Sebze ve meyvelerin yanı sıra mercimek, nohut, bulgur ve tam tahıllı ekmek de bu hedefe katkı sağlıyor.

Beş porsiyon sofrada nasıl görünür?

Fonun günlük önerisi, çeşitli meyveler ile nişastası düşük sebzelerden toplam en az 400 gram, yani yaklaşık beş porsiyon tüketmek. Domates, biber, havuç, lahana, ıspanak ve brokoli bu sebze grubuna giriyor. Patates ise nişastalı bir sebze olduğu için bu hesaba dahil edilmiyor.

Kahvaltıda domates ve biber, öğle yemeğinde havuçlu lahana salatası, akşam yemeğinde ıspanak tercih edilebilir. Gün içinde elma, armut veya mandalina da bu toplama eklenebilir. Nar seviyorsanız meyve seçeneklerinizden biri olabilir. Araştırmalar, kanserden korunmak için mutlaka nar tüketmeniz gerektiğini göstermiyor.

TIBBİ UYARI

Bu bulgular kanser gelişme riskiyle ilgilidir. Kanser tedavisi görüyorsanız beslenme ihtiyaçlarınızı onkoloji ekibinizle değerlendirin.

Kaynaklar

Hayvansal Protein Yerine Bitkisel Protein Tüketimi Daha Düşük Ölüm Riskiyle İlişkili
Hayvansal Protein Yerine Bitkisel Protein Tüketimi Daha Düşük Ölüm Riskiyle İlişkili
İçeriği Görüntüle

1. World Cancer Research Fund. Eat a diet rich in wholegrains, vegetables, fruit and beans. Cancer Prevention Recommendations.
2. Aune D ve arkadaşları. Fruit and vegetable intake and the risk of cardiovascular disease, total cancer and all-cause mortality: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective studies. International Journal of Epidemiology. 2017, 46(3), 1029–1056.