Bir kâse yoğurda birkaç kaşık yulaf eklediğinizde fermente bir süt ürünüyle lifli bir tahılı aynı öğünde buluşturursunuz. Peki bağırsak sağlığı açısından hangisi ne işe yarar? Yanıt, neyi merak ettiğinize bağlı. Kabızlık yaşayan biri için tuvalete daha rahat çıkabilmek önemliyken, yoğurt ve kefir üzerine yapılan araştırmalar bağırsakta yaşayan mikroorganizmaların çeşitliliğine de bakıyor.
Lif almak için sofraya ne eklenebilir?
Mercimek, nohut, kuru fasulye, yulaf ve tam buğday ekmeği günlük lif alımına katkı sağlar. Meyvelerden armut ve kabuğuyla yenen elma, sebzelerden bezelye ve havuç da bu amaçla tercih edilebilir. ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsüne göre yetişkinlerin günlük lif ihtiyacı yaşa ve cinsiyete bağlı olarak 22–34 gram arasında değişir.
Bu miktara yaklaşmak için her öğünü değiştirmek gerekmez. Kahvaltıda beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği seçmek, salataya birkaç kaşık haşlanmış nohut eklemek veya ara öğünde armut yemek birer başlangıçtır. Genellikle az lif tüketiyorsanız miktarı azar azar artırın. Gün içinde yeterli sıvı almak da dışkının yumuşamasına ve daha kolay geçmesine yardımcı olur.
Kabızlıkta yeşil kivinin ne kadar etkisi var?
Yeşil kivi, etkisi doğrudan tuvalet alışkanlığı üzerinden ölçülen meyvelerden biri. Üç ülkede yürütülen ve 2023’te yayımlanan bir araştırmada katılımcılar, rastgele belirlenen sırayla, bir dönemde günde iki yeşil kivi, diğerinde ise psyllium adı verilen bir lif takviyesi tüketti. Her iki dönem de dört hafta sürdü.
İşlevsel kabızlığı olan katılımcılar, kivi yedikleri dönemde başlangıca göre haftada ortalama 1,5 kez daha fazla, kendiliğinden ve tam boşalma hissiyle tuvalete çıktı. Kabızlığın baskın olduğu irritabl bağırsak sendromunda bu artış haftada yaklaşık 1,7 kezdi. Bunlar dört haftalık grup ortalamaları. Tek bir kivi yedikten sonra ne olacağını ya da etkinin aylarca sürüp sürmeyeceğini bu sonuçlardan çıkarmak mümkün değil.
Yoğurt ve kefir bağırsak bakterilerini nasıl etkiliyor?
Stanford Üniversitesinde 36 sağlıklı yetişkinle yürütülen bir araştırmada, on hafta boyunca fermente besin tüketimini artıran grupta bağırsaktaki mikroorganizmaların çeşitliliği arttı. Katılımcılar yoğurt ve kefirin yanı sıra fermente sebzeler gibi farklı ürünler de tüketti. Bu yüzden gözlenen değişimin ne kadarının tek başına yoğurttan kaynaklandığı bilinmiyor. Araştırma ayrıca yoğurdun kabızlığı giderip gidermediği sorusunu yanıtlamıyor.
Günlük sofrada bu ayrımı kullanmak kolay. Sade yoğurdu seviyorsanız içine yulaf ve birkaç dilim armut ekleyebilirsiniz. Böylece yoğurt fermente besin olarak öğünde yer alırken, yulaf ve armut lif sağlar. Süt ürünlerini tercih etmeyenler de mercimek, nohut, meyve ve tam tahıllarla lif alımını artırabilir.
TIBBİ UYARI
Kabızlık beslenme değişikliklerine rağmen sürüyorsa hekime başvurun. Dışkıda kan veya sürekli karın ağrısı varsa değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Kaynaklar
1. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Eating, Diet, & Nutrition for Constipation.
2. Gearry RB ve arkadaşları. Consumption of 2 Green Kiwifruits Daily Improves Constipation and Abdominal Comfort. American Journal of Gastroenterology, 2023.
3. Wastyk HC ve arkadaşları. Gut-microbiota-targeted diets modulate human immune status. Cell, 2021.





