Cilt altında derin, ağrılı şişlikler oluşturan ya da iyileşirken kalıcı iz bırakan sivilcelerde dermatoloji uzmanı ağızdan izotretinoin tedavisi önerebilir. İlaç, uygun hastalarda aknenin uzun süre kontrol altında kalmasını sağlayabilir. Tedavi kararında sivilcelerin derinliği, yeni izlerin oluşup oluşmadığı ve önceki tedavilerden alınan sonuç birlikte değerlendirilir.
İzotretinoin hangi sivilcelerde kullanılır?
Amerikan Dermatoloji Akademisinin 2024 tarihli kılavuzu, şiddetli aknede veya standart tedavilerle yeterli düzelme sağlanamadığında izotretinoini güçlü biçimde öneriyor. Örneğin cilde uygulanan ilaçlar ve ağızdan antibiyotik tedavisine rağmen derin sivilceleri çıkmaya devam eden bir hasta bu açıdan değerlendirilebilir. Kalıcı iz riski de tedavi seçiminde önem taşır.
Karaciğer enzimleri, kolesterol ve trigliserit neden izlenir?
İzotretinoin bazı hastalarda karaciğer enzimlerini ve kandaki yağ düzeylerini yükseltebilir. Dermatoloji uzmanı, tedaviden önceki değerlerle sonraki ölçümleri karşılaştırarak değişimin boyutunu görür. Özellikle trigliseritte belirgin yükselme, dozun veya tedaviye devam kararının yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
Türkiye’deki kısa ürün bilgisine göre karaciğer enzimleri ve açlık kan yağları tedaviden önce, başladıktan bir ay sonra ve ardından üçer aylık aralıklarla kontrol edilir. Diyabeti olanlarda, kan yağları önceden yüksek seyredenlerde veya takipte belirgin bir artış görülenlerde hekim daha sık tahlil isteyebilir.
Güneşten nasıl korunmalı, kuruluk için ne yapılmalı?
Tedavi sırasında dudaklar çatlayabilir, cilt kuruyabilir ve güneşte daha kolay yanabilir. Dışarı çıkarken UVA ve UVB ışınlarına karşı geniş spektrumlu, suya dayanıklı, en az SPF 30 bir güneş koruyucu kullanılabilir. Gölgede kalmak ve geniş kenarlı şapka takmak da korunmaya yardımcı olur. Kuruyan cilt için gözenekleri tıkamayan bir nemlendirici, dudaklar için sade bir dudak balmı tercih edilebilir.
Gebelik ihtimali varsa hangi önlemler gerekir?
İzotretinoin gebelikte kullanılmaz. Anne karnında ilaca maruz kalmak bebekte ağır doğumsal anomalilere yol açabilir. Gebe kalma olasılığı bulunan hastalarda etkili doğum kontrolüne tedaviden en az bir ay önce başlanır. Korunma, tedavi boyunca ve son dozdan sonra en az bir ay sürdürülür. Gebelik testleri de dermatoloji uzmanıyla planlanır. Son kontrol testi ilaç bırakıldıktan bir ay sonra yapılır.
TIBBİ UYARI
İzotretinoine yalnızca dermatoloji uzmanı gözetiminde başlayın. Tedavi sırasında gebelikten şüphelenirseniz ilacı almayı bırakıp derhal hekiminizle görüşün. Son dozdan sonraki bir ay içinde gebelik şüphesi doğarsa da gecikmeden hekiminize başvurun.
Kaynaklar
1. Reynolds RV ve ark. Guidelines of care for the management of acne vulgaris. Journal of the American Academy of Dermatology, 2024.
2. Recordati Türkiye. AKNETRENT 20 mg yumuşak kapsül, Kısa Ürün Bilgisi.
3. Amerikan Dermatoloji Akademisi. Isotretinoin: The truth about safety, side effects, and skin care. Hasta bilgilendirme rehberi.





