Yeni Koruma Yöntemiyle 10 Çocuğa Donör Kalp Nakledildi
Çocuklarda kalp naklinin önündeki en büyük sorunlardan biri uygun donör kalbin bulunamaması. Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda vücut büyüklüğüne uygun bir kalp beklemek aylar sürebiliyor.
ABD’de geliştirilen yeni bir organ koruma yöntemi, daha önce kullanılması güç olan bazı donör kalplerin çocuklara nakledilebilmesinin önünü açabilir.
Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi araştırmacıları, dolaşımın durmasının ardından bağışlanan kalplerin yeniden çalıştırılmasına gerek kalmadan korunmasını sağlayan REUP yöntemini çocuklara uyarladı.
İlk bilimsel seride beş çocuk bu yöntemle kalp nakli oldu. Vanderbilt ekibinin 7 Ekim 2026’da açıkladığı güncel verilere göre daha sonra beş çocukta daha aynı teknik kullanıldı.
Böylece çocuklarda REUP yöntemiyle gerçekleştirilen kalp nakli sayısı 10’a ulaştı.
Kalp yeniden çalıştırılmıyor
REUP, “Rapid Recovery with Extended Ultraoxygenated Preservation” ifadesinin kısaltması.
Yöntemin en dikkat çekici özelliği, dolaşım durduktan sonra bağışlanan kalbin donörün vücudunda veya dışarıdaki özel bir cihazda yeniden çalıştırılmasına ihtiyaç duyulmaması.
Kalp çıkarıldıktan sonra soğuk ve yüksek düzeyde oksijen içeren özel bir koruma sıvısıyla işleme alınıyor.
Bu sıvının içerisinde oksijenlendirilmiş kan bileşenleri ve kalp kasını korumak için kullanılan kardiyopleji solüsyonu bulunuyor.
Amaç, dolaşımın durmasının ardından oksijensiz kalan kalp hücrelerini mümkün olduğunca hızlı biçimde koruma altına almak.
İlk beş çocukta dikkat çekici sonuç
Araştırmacıların bilimsel olarak bildirdiği ilk seri, yaşları 2 günlük ile 14 yaş arasında değişen beş çocuktan oluştu.
Çocukların uygun kalp için ortalama bekleme süresi yaklaşık 20 gündü.
Beş donör kalbin tamamı başarıyla kullanıldı.
Nakilden sonra çocukların kalp fonksiyonlarının güçlü olduğu bildirildi.
Hiçbir hastada nakil sonrasında mekanik dolaşım desteğine ihtiyaç duyulmadı.
Araştırmacılar takip döneminde primer greft disfonksiyonu veya organ reddi bulgusuna rastlamadıklarını bildirdi.
Ancak hasta sayısının yalnızca beş olması ve izlem süresinin sınırlılığı nedeniyle yöntemin uzun dönem sonuçları hakkında henüz kesin bir hükme varmak mümkün değil.
Beş çocuk daha aynı yöntemle nakil oldu
İlk bilimsel seriden sonra Vanderbilt ekibi yöntemi beş çocukta daha kullandı.
Böylece aynı merkezde REUP tekniğiyle çocuklara gerçekleştirilen kalp nakli sayısı 10’a çıktı.
Merkezin açıklamasına göre nakledilen kalpler arasında normal şartlarda mevcut yöntemlerle kullanılması mümkün olmayabilecek organlar da bulunuyor.
Bu durum özellikle donör sayısının çok sınırlı olduğu çocuk kalp nakillerinde önemli.
Neden bu kadar önemli?
Çocuklarda kalp nakli yetişkinlerden farklı bir sorun taşıyor.
Donör kalbin yalnızca sağlıklı olması yeterli değil. Organın çocuğun vücut büyüklüğüyle de uyumlu olması gerekiyor.
Özellikle yenidoğan ve küçük bebeklerde uygun organ bulmak daha da zorlaşıyor.
Uzun bekleme süresi boyunca bazı çocukların mekanik kalp destek cihazlarına bağlanması gerekebiliyor.
Bazı hastalar ise uygun kalp bulunamadan yaşamını kaybedebiliyor.
Vanderbilt araştırmacıları çocuklarda kalp nakli bekleme listesindeki ölüm oranının yaklaşık yüzde 20 düzeyinde olduğunu belirtiyor.
REUP yönteminin en önemli potansiyeli bu noktada ortaya çıkıyor.
Dolaşımın durmasının ardından bağışlanan kalplerden daha fazla yararlanılabilirse çocuklar için kullanılabilecek donör havuzu genişleyebilir.
Kalbin 10 saatten uzun korunması mümkün olabilir
Kalp nakillerinde organın vücut dışında geçirdiği süre kritik önem taşıyor.
Geleneksel yöntemlerde donör kalbin birkaç saat içerisinde alıcıya ulaştırılması gerekiyor.
Vanderbilt ekibi REUP yöntemiyle bazı kalplerin 10 saatten uzun süre korunabildiğini bildiriyor.
Merkez, 10 saate ulaşan koruma süresinden sonra nakledilen kalplerde normal fonksiyon gözlemlediklerini açıkladı.
Bu özellik yalnızca organın korunma süresini uzatmakla kalmayabilir.
Nakil ekiplerinin çok daha uzak bölgelerdeki donörlere ulaşabilmesine de imkân sağlayabilir.
Donörün bulunduğu şehir ile nakil merkezinin arasındaki mesafe arttıkça kullanılabilir kalp sayısının da teorik olarak artması mümkün.
İki çocuk uygun kalbi bir haftadan kısa sürede buldu
Vanderbilt ekibinin deneyiminde bazı çocukların bekleme süreleri özellikle dikkat çekti.
Merkez, REUP yöntemiyle nakledilen çocuklardan ikisinin uygun kalbi bir haftadan kısa sürede bulduğunu, çocuklardan birinin ise yalnızca iki gün beklediğini açıkladı.
Bu sonuçların başka merkezlerde ve daha geniş hasta gruplarında tekrarlanıp tekrarlanamayacağı henüz bilinmiyor.
Ancak donör havuzunun genişletilmesi çocuk kalp naklinde bekleme süresini azaltabilecek en önemli stratejilerden biri olarak görülüyor.
Neden kalbi yeniden çalıştırmıyorlar?
Dolaşımın durmasının ardından yapılan kalp bağışlarında kullanılan bazı yöntemler, organın nakilden önce yeniden çalıştırılmasına dayanıyor.
Kalp ya donörün vücudunda kontrollü biçimde yeniden dolaşıma sokuluyor ya da vücut dışında özel perfüzyon cihazlarında çalıştırılıyor.
Bu sistemler etkili olmakla birlikte pahalı, teknik olarak karmaşık ve özellikle çok küçük çocuk kalplerinde uygulanması güç olabiliyor.
REUP ise kalbi yeniden çalıştırmadan hücreleri korumayı hedefliyor.
Bu nedenle yöntemin daha küçük donör kalplerine uyarlanması çocuk nakilleri açısından ayrıca önem taşıyor.
Yetişkinlerde 130’dan fazla uygulama
REUP ilk olarak Vanderbilt’in yetişkin kalp nakli programında geliştirildi.
Merkezin açıklamasına göre yöntem yetişkinlerde 130’dan fazla donör kalbin alınmasında kullanıldı.
Bu deneyimin ardından sistem çocuklara uygun hale getirildi.
Çocuklarda ilk uygulama Ocak 2026’da gerçekleştirildi.
Dokuz yaşındaki bir hastaya REUP yöntemiyle alınan donör kalp nakledildi ve hasta yaklaşık üç hafta sonra hastaneden taburcu edildi.
Ardından farklı yaş gruplarındaki çocuklarda uygulamalar devam etti.
Her donör kalp kullanılamaz
Yeni yöntem donör sıkıntısını tek başına ortadan kaldıracak bir çözüm değil.
Dolaşımın durmasının ardından bağışlanan her kalbin nakle uygun olması beklenmiyor.
Donörün yaşı, kalbin önceden bilinen hastalıkları, dolaşım durduktan sonra geçen süre, organın gördüğü oksijensiz kalma hasarı ve alıcıyla anatomik uyumu yine değerlendirilmek zorunda.
Ayrıca beş hastalık yayımlanmış ilk serinin ardından daha geniş hasta gruplarında uzun dönemli sağkalım, organ reddi ve greft fonksiyonlarının izlenmesi gerekiyor.
Çocuklarda donör kalp havuzu büyüyebilir
REUP yönteminin asıl önemi yeni bir kalp üretmesi değil.
Bugüne kadar çeşitli nedenlerle kullanılamayan bazı kalplerin nakil için değerlendirilebilir hale getirilmesini hedeflemesi.
Çocuklarda uygun donörün son derece sınırlı olması nedeniyle birkaç ek kalbin bile kullanılabilir hale gelmesi klinik açıdan önemli olabilir.
İlk beş hastadaki sonuçlar ve ardından beş çocuğa daha yapılan nakiller, yöntemin uygulanabilir olduğunu gösteren erken ancak dikkat çekici bir klinik deneyim oluşturuyor.
Bir sonraki kritik soru ise yöntemin farklı nakil merkezlerinde aynı başarıyla uygulanıp uygulanamayacağı ve bu yaklaşımın çocukların bekleme listesinde geçirdiği süreyi gerçekten azaltıp azaltmayacağı olacak.
TIBBİ UYARI
REUP yöntemi uzmanlaşmış kalp nakli merkezlerinde uygulanan yeni bir donör kalp koruma tekniğidir. İlk sonuçlar sınırlı sayıdaki hastaya dayanmaktadır. Yöntemin uzun dönem güvenliği ve standart uygulamalara göre üstünlüğünün daha geniş çalışmalarla değerlendirilmesi gerekmektedir.
KAYNAKLAR
Vanderbilt University Medical Center — Pediatric REUP heart transplantation clinical update, 7 Ekim 2026
New England Journal of Medicine — REUP ile donör kalp korunmasına ilişkin klinik çalışma
