Erkeklerde Oran Yüzde 41’i Aştı
OECD verilerine göre Türkiye’de erkeklerin yüzde 41,3’ü günlük olarak sigara veya tütün ürünü kullanıyor. Kadınlarda ise bu oran yüzde 15,5 olarak kaydedildi.
Türkiye, bu tabloyla OECD ülkeleri arasında günlük sigara kullanımının en yüksek görüldüğü ülkelerden biri oldu.
Sigara Ölümcül Hastalıklarla Bağlantılı
OECD raporunda tütün kullanımının kanser, kalp-damar hastalıkları ve solunum yolu hastalıkları başta olmak üzere çok sayıda ciddi hastalıkla ilişkili olduğu belirtildi.
Rapora göre tütün kullanımı, 2022 yılında OECD ülkelerinde yaklaşık 1,25 milyon yetişkin ölümünden sorumlu oldu.
Sigara Azalıyor, Elektronik Sigara Artıyor
OECD raporunda son 10 yılda birçok ülkede klasik sigara kullanımının azaldığı, buna karşılık elektronik sigara kullanımının arttığı vurgulandı.
2016-2023 döneminde OECD ülkelerinde düzenli elektronik sigara kullanımı ortalama yüzde 3’ten yüzde 6’ya çıktı. Yeni Zelanda’da bu oran yüzde 14’e, Estonya’da ise yüzde 12’ye ulaştı.
Türkiye’de Elektronik Sigara Satışı Yasak
OECD’ye göre Türkiye, elektronik sigara konusunda daha sınırlayıcı politika izleyen ülkeler arasında yer alıyor. Raporda Türkiye’de elektronik sigara ithalatı ve satışının yasak olduğu belirtildi.
Buna rağmen kaçak ürünler, internet üzerinden satış girişimleri ve sosyal medya tanıtımları gençler açısından yeni bir risk alanı oluşturuyor.
Prof. Dr. Açık: Gençleri Hedef Alan Nikotin Pazarı Büyüyor
Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği Başkanı Prof. Dr. Yasemin Açık, OECD verilerinin Türkiye açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını belirtti.
Prof. Dr. Açık, klasik sigaranın yanı sıra elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri, aromalı nikotin ürünleri ve sosyal medya üzerinden pazarlanan yeni bağımlılık araçlarının gençler için önemli risk oluşturduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Yasemin Açık
Açık, “Bu ürünlerin ‘zararsız’ ya da ‘daha masum’ gibi gösterilmesi halk sağlığı açısından son derece tehlikelidir. Türkiye, Dumansız Hava Sahası gibi önemli kazanımlar elde etti ancak bugün yeni nesil nikotin ürünleriyle mücadelede daha güçlü bir döneme ihtiyaç var” değerlendirmesinde bulundu.
“Denetim, Eğitim ve Bırakma Desteği Birlikte Güçlendirilmeli”
Prof. Dr. Yasemin Açık, tütünle mücadelede yalnızca yasaklayıcı tedbirlerin yeterli olmadığını, eğitim, denetim ve sigara bırakma desteklerinin birlikte güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Açık, okullarda nikotin bağımlılığına karşı yaşa uygun eğitimlerin artırılması, dijital mecralarda gençleri hedef alan tanıtımların yakından izlenmesi, kaçak elektronik sigara ve nikotin ürünlerine karşı denetimlerin sıklaştırılması gerektiğini belirtti.
Sigara bırakma polikliniklerine erişimin kolaylaştırılması gerektiğini de vurgulayan Açık, “Tütünle mücadele yalnızca bireysel tercih meselesi değildir. Bu mücadele çocuklarımızı, gençlerimizi ve toplum sağlığını koruma mücadelesidir” ifadelerini kullandı.
Türkiye İçin Yeni Mücadele Dönemi
OECD verileri, Türkiye’de tütünle mücadelenin klasik sigara ile sınırlı kalmaması gerektiğini gösteriyor. Yeni nesil nikotin ürünleri, kaçak satış kanalları ve gençlere yönelik dijital tanıtımlar, bağımlılık pazarının yeni yüzü olarak öne çıkıyor.
Uzmanlara göre kapalı alan denetimlerinin artırılması, gençlere yönelik koruyucu eğitimlerin güçlendirilmesi, sigara bırakma hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve kaçak nikotin ürünleriyle etkin mücadele yeni dönemin en kritik başlıkları arasında yer alıyor.
Kaynak
OECD, Health at a Glance 2025, “Smoking and vaping” bölümü.
