SAĞLIK

Grip Sezonunda Şaşırtan Tablo: Aşının Koruması Beklentinin Çok Altında

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Centers for Disease Control and Prevention – CDC) tarafından yayımlanan erken sezon verileri, 2025–2026 grip aşısının etkinliğinin son yılların en düşük seviyelerinden birinde olduğunu ortaya koydu.

CDC’nin yayımladığı ilk analizlere göre, bu sezon uygulanan grip aşısının yetişkinlerde koruma oranı yaklaşık %22 ile %34 arasında değişti. Sağlık otoriteleri ve uluslararası basın bu verileri genel olarak “yaklaşık %25 civarında etkinlik” şeklinde özetledi.

Bu oran, grip aşısının enfeksiyonu tamamen engelleme oranını değil, grip nedeniyle doktor başvurusu veya hastaneye yatış riskini azaltma gücünü ifade ediyor.

Son On Yılın En Düşük Etkinliklerinden Biri

Uzmanlara göre, 2025–2026 sezonunda elde edilen bu oranlar son on yıldaki en düşük aşılama etkinliklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Grip aşılarının etkinliği her sezon değişiklik gösterebiliyor. Bazı yıllarda koruma oranı %40–60 seviyelerine kadar çıkarken, bazı sezonlarda ise bu oran belirgin şekilde düşebiliyor.

CDC verilerine göre bu yılki sonuçlar, özellikle yetişkin nüfusta beklenen seviyelerin altında kaldı.

Uzmanlara Göre Düşük Etkinliğin Başlıca Nedenleri

Bilim insanları, aşının düşük etkinliğini birkaç önemli faktöre bağlıyor:

1. Virüs ile aşı arasındaki uyumsuzluk
Grip aşıları, sezon başlamadan aylar önce yapılan küresel tahminlere göre hazırlanıyor. Ancak bu sezon dolaşıma giren bazı grip virüsü alt türleri, aşıdaki virüs suşlarıyla tam olarak örtüşmedi.

2. H3N2 alt varyantlarının baskın olması
Uzmanlara göre özellikle H3N2 türünün yeni alt varyantları, bağışıklık sisteminden kaçma konusunda daha başarılı olabiliyor. Bu durum aşı korumasını sınırlayabiliyor.

3. Virüsün hızlı evrimi
Grip virüsü, genetik olarak en hızlı değişim gösteren virüslerden biri. Sezon içinde ortaya çıkan mutasyonlar da aşı ile virüs arasındaki uyumu azaltabiliyor.

4. Bağışıklık yanıtındaki bireysel farklılıklar
Yaş, kronik hastalıklar ve bağışıklık sisteminin gücü gibi faktörler de aşının kişiden kişiye farklı etki göstermesine neden olabiliyor.

Uzmanlar: Aşı Yine de Hayati Önem Taşıyor

Sağlık otoriteleri, düşük etkinliğe rağmen grip aşılarının ağır hastalık ve ölüm riskini azaltmada hâlâ kritik rol oynadığını vurguluyor.

Özellikle yaşlılar, kronik hastalar, hamileler ve sağlık çalışanları için aşılama, grip komplikasyonlarına karşı en önemli koruyucu araçlardan biri olarak görülmeye devam ediyor.

Küresel sağlık uzmanlarına göre, grip aşılarının etkinliği bazı sezonlarda düşse bile hastaneye yatışları ve yoğun bakım ihtiyacını azaltması nedeniyle toplum sağlığı açısından önemini koruyor.