Mide ağrısı çoğu zaman “dokundu” diye geçiştiriliyor. Oysa son yıllarda yapılan klinik gözlemler ve büyük sağlık kurumlarının yayınları, karın ve mide ağrılarının önemli bir kısmının psikolojik, hormonal ve ilaçlara bağlı nedenlerden kaynaklandığını gösteriyor.
Özellikle Harvard Health Publishing ve Prevention gibi güvenilir tıp platformlarının vurguladığına göre, yemekle ilgisi olmayan ama aylarca sürebilen sindirim şikâyetlerinin arkasında çoğu zaman vücudun stres ve hormonlara verdiği biyolojik tepkiler yatıyor.
⸻
Beyin ile mide arasında gizli hat
Sindirim sistemi, beyinle doğrudan bağlantılıdır. Bu bağlantının merkezinde vagus siniri yer alır. Stres, kaygı, bastırılmış öfke veya uzun süreli psikolojik baskı bu siniri etkileyerek:
• Mide boşalmasını yavaşlatabilir
• Bağırsak hareketlerini hızlandırabilir
• Şişkinlik, kramp ve ishal yaratabilir
Bu nedenle özellikle yoğun stres yaşayan kişilerde İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) ve fonksiyonel mide ağrıları çok daha sık görülür.
⸻
Hormonlar sindirimi doğrudan etkiliyor
Kadınlarda adet döngüsü, gebelik, menopoz veya doğum kontrol hapları sırasında değişen östrojen ve progesteron seviyeleri, bağırsak hareketlerini ve gaz dengesini bozar.
Bu durum:
• Alt karın ağrısı
• Kabızlık veya ishal
• Şişkinlik ve kramplara yol açabilir
Birçok kadın, bu ağrıların “mide üşütmesi” zannedilmesi nedeniyle tanı almadan yıllarca yaşar.
⸻
Kahve ve alkol masum değil
Kafein mide asidini ve bağırsak kasılmalarını artırır. Alkol ise mide yüzeyini tahriş eder. Aşırı tüketimde:
• Reflü
• Spazm
• Ani ishal
• IBS alevlenmesi ortaya çıkabilir
Özellikle aç karnına içilen kahve, mide zarını doğrudan etkileyerek ağrı oluşturabilir.
⸻
Antibiyotikler ve ilaçlar bağırsakları bozabilir
Antibiyotikler zararlı bakterilerle birlikte yararlı bağırsak florasını da yok eder. Bu durum:
• Şiddetli ishal
• Şişkinlik
• Kramp tarzı ağrılar yapabilir
Ayrıca bazı ağrı kesiciler, demir ilaçları, şeker ilaçları ve antidepresanlar da mide ve bağırsaklarda tahrişe yol açabilir.
⸻
Bu belirtiler varsa gecikmeyin
Uzmanlar şu durumlarda mutlaka doktora başvurulmasını öneriyor:
• Mide ağrısıyla birlikte ateş
• Dışkıda kan
• Nedensiz kilo kaybı
• Açık renkli veya kil gibi dışkı
• Geçmeyen şişkinlik
• Kronik pelvik veya alt karın ağrısı
Özellikle açık renkli dışkı, safra yolları veya karaciğerle ilgili ciddi bir sorunun işareti olabilir.
⸻
Uzmanların ortak uyarısı
Geçmeyen mide ağrıları sadece sindirim değil, tüm vücudun verdiği bir alarm olabilir. Stres yönetimi, beslenme düzeni, ilaçların gözden geçirilmesi ve gerektiğinde tıbbi değerlendirme, bu ağrıların büyük kısmını kalıcı olarak ortadan kaldırabilir.
Ağrıyı bastırmak değil, nedenini bulmak kalıcı çözümün anahtarıdır.
