Demans, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen en önemli sağlık sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Ancak yeni bir bilimsel çalışma, orta yaşta alınacak bazı önlemlerin ilerleyen yıllarda beyin sağlığı üzerinde büyük fark oluşturabileceğini gösterdi.
ABD’deki NYU Langone Health araştırmacıları tarafından yürütülen ve Neurology dergisinde yayımlanan çalışmada, yaklaşık 12 bin 400 kişi ortalama 26 yıl boyunca takip edildi. Araştırmacılar, yüksek tansiyon, tip 2 diyabet ve sigara kullanımının demans gelişimi üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Sonuçlara göre, orta yaş döneminde bu üç risk faktörünün hiçbirine sahip olmayan bireyler, ortalama 30,1 yıl boyunca demans gelişmeden yaşamını sürdürdü. Buna karşılık, üç risk faktörünün tamamına sahip kişilerde demanssız geçen yaşam süresi yaklaşık 17 yıl olarak hesaplandı. Aradaki farkın yaklaşık 13 yıl olması dikkat çekti.
Araştırmanın kıdemli yazarı Dr. Josef Coresh, özellikle 45 ile 65 yaş arasındaki dönemin beyin sağlığını korumak açısından kritik olduğuna dikkat çekerek, sigaranın bırakılması ve damar sağlığının yakından takip edilmesinin uzun vadede demans riskini azaltabileceğini belirtti.
Uzmanlara göre yüksek tansiyon ve diyabet, yıllar içinde beynin küçük damarlarında hasara yol açabiliyor. Sigara ise damar yapısını bozarak beyin dokusunun yeterli oksijen almasını engelleyebiliyor. Bu nedenle kalp ve damar sağlığını koruyan alışkanlıklar aynı zamanda beyin sağlığını da destekliyor.
Araştırmacılar, bu bulguların demansın tamamen önlenebileceği anlamına gelmediğini vurguluyor. Genetik yatkınlık ve yaş gibi değiştirilemeyen faktörler önemini korurken, yaşam tarzında yapılacak değişikliklerin hastalığın ortaya çıkışını yıllarca geciktirebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar Ne Öneriyor?
- Sigara kullanıyorsanız bırakmak için profesyonel destek alın.
- Kan basıncınızı düzenli olarak ölçtürün ve yüksekse tedavinizi aksatmayın.
- Kan şekeri kontrollerinizi ihmal etmeyin.
- Haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite yapmaya çalışın.
- Akdeniz tipi beslenme düzenini benimseyin.
- Düzenli uyku ve sosyal etkileşimi yaşamın bir parçası hâline getirin.
Kaynaklar
- Neurology
- NYU Langone Health
- Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) Study
